Του Τάσου Μελίτη (φωτ.) – O μουσικοκριτικός Θάνος Μαντζάνας – και τελικά με την συμβολή του Ραδιοφωνικού Σταθμού «105.5 Στο Κόκκινο»- είχε την ωραία ιδέα της παραγγελίας σε Έλληνες συνθέτες μουσικών έργων εμπνευσμένων από κείμενα. Υπό την αιγίδα του δε, τα μουσικά έργα που συνετέθησαν παρουσιάστηκαν από την Καμεράτα (ορθότερα από τμήμα της Καμεράτα από δώδεκα όργανα). Σε κάποια έργα στην Καμεράτα προσετέθησαν μερικά ακόμη όργανα. Τα έργα παρουσιάστηκαν στις 6 και 7 Δεκεμβρίου – κάθε ημέρα είχε το ίδιο πρόγραμμα : το σύνολο των έργων. Το όλο πρότζεκτ είχε το όνομα «Δις Αρμονία».
Είναι θετικό να παραγγέλλονται μουσικά έργα, ιδίως εάν οι συνθέτες που δέχονται την παραγγελία είναι σχεδόν όλοι νέοι. Και πιο θετικό όταν τα έργα εκτελούνται αμέσως, σχεδόν, μετά την σύνθεσή τους. Και αφάνταστα θετικό, όταν την ερμηνεία τους την αναλαμβάνει ένα από τα πιο αξιόλογα σύνολα λόγιας μουσικής στην χώρα μας : η Καμεράτα. Στις εν λόγω συναυλίες, μάλιστα, την ορχήστρα διηύθυνε η Ζωή Ζενιάδη, η οποία κάνει αξιόλογη καριέρα στις Η.Π.Α.
Από τα έργα που άκουσα ξεχώρισα ως πιο άρτια και ενδιαφέροντα εκείνα των Γιαννούλη, Αλεξόπουλου και Κατσούλη. Στο παρόν, ωστόσο, σημείωμα, θα αναφερθώ στο έργο της Τάνιας Γιαννούλη, το οποίο τυχαίνει να παρακολουθώ με ενδιαφέρον ήδη από καιρό.

καμερατα_n

Πρόβες με την Καμεράτα
Η Τάνια Γιαννούλη σπούδασε πιάνο και σύνθεση στην Αθήνα, έχοντας γερή αποσκευή για να γράψει έργα κάθε είδους. Οι σοβαρές σπουδές της φάνηκαν και στο παρόν έργο, εμπνευσμένο από το βιβλίο «Περί τυφλότητας» του πορτογάλου νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου : Στο πρώτο μέρος κατάφερε με αριστοτεχνικό χειρισμό των εγχόρδων κυρίως (γκλισσάντι, θόρυβοι, διάφορα εφέ) να αποδώσει το χάος που εμφανίζεται στις σελίδες του βιβλίου λόγω της καθολικής τυφλότητας των ανθρώπων. (Είναι άδικο που οι παραγγελίες των έργων σαφώς αφορούσαν έργα μικρής χρονικής διάρκειας. Διότι έχοντας περισσότερο χρόνο στη διάθεσή της η Τάνια Γιαννούλη προφανέστατα θα μπορούσε να χτίσει ένα ολόκληρο συμφωνικό ποίημα και να αποδώσει με μεγαλύτερη λεπτομέρεια αυτό ακριβώς το χάος λόγω της τυφλότητας.
Αλλά εδώ μπαίνουμε στο δυσάρεστο μέρος των ανθρώπων της λόγιας μουσικής στην Ελλάδα: Την δυσκολία εύρεσης χορηγών για να γράφονται έργα μεγάλης διάρκειας. Τέλος πάντων…)
Στο δεύτερο μέρος του έργου της, η συνθέτις, με λιτή, αλλά ουσιαστική ενορχήστρωση και την ίδια στο πιάνο, παρουσιάζει την τονική της πλευρά η οποία εφάπτεται στον ιμπρεσιονισμό, για να περιγράψει την ελπίδα, η οποία διαδέχεται το χάος των πρώτων σελίδων του βιβλίου του Σαραμάγκου. Το τέλος του έργου αφήνει στον ακροατή ανάμεικτα συναισθήματα : αφενός ευχαρίστηση από ένα άρτιο έργο-μινιατούρα και από την άλλη την επιθυμία να αργούσε να…τελειώσει!
Να μην παραλείψουμε να αναφέρουμε εδώ την ωραία συνεισφορά των μουσικών οι οποίοι συνέπραξαν με την Καμεράτα, δηλαδή την Βαρβάρα Τσότρα στο τσέλο, την Κατερίνα Λιουδάκη στο κλαρινέτο, την Μαρία Μπιλντέα στην άρπα.
Επανερχόμενοι στην συνθετική δουλειά της Τάνιας Γιαννούλη οφείλουμε να αναφέρουμε την εύστοχη σύμπραξή της με καλλιτέχνες της βίντεο άρτ (Horkay, Lunardi, κ.α). Με τον τελευταίο, μάλιστα, έχει συνεργαστεί στο έργο «370 New World» το οποίο παρουσιάζεται σε διάφορες αίθουσες, φεστιβάλ, μουσεία και Biennale παγκοσμίως και ήδη έχει κερδίσει βραβεία στη Biennale Videoart & Animation στην Puebla στο Μεξικό, στο φεστιβάλ Ojo Al Sancocho στην Κολομβία καθώς και το βραβείο τέχνης Rugabella στο Μιλάνο.
Γενικώς η συνθέτις έχει μεγάλο ενδιαφέρον στη μουσική επένδυση σε διάφορα μέσα (βιντεοάρτ, θέατρο, σινεμά) γράφοντας τις πρωτότυπες μουσικές της για κάθε είδους μουσικά σύνολα – χωρίς να παύει να την ενδιαφέρει η αυτοσχεδιαζόμενη μουσική (cd με τον πορτογάλο Paulo Chagas από την ποιοτική εταιρεία Rattle της Νέας Ζηλανδίας, συμμετοχή με το δικό της σύνολο Τania Giannouli ensemble στο 2ο Jazz Φεστιβάλ στην Σύρο το καλοκαίρι του 2014 κλπ, ενώ αναμένουμε με πολύ ενδιαφέρον τη συναυλία του συνόλου της στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση τον Μάιο του 2015)
Η μέχρι τώρα πορεία της αναδεικνύει, λοιπόν, την δυνατότητά της να γράψει σπουδαίες μουσικές για το θέατρο και το σινεμά. Η Καραίνδρου είναι βεβαίως ακόμη παραγωγική και με έμπνευση. Αλλά εάν χώραγε (αλήθεια χωράει;) ο τόπος μια δεύτερη Καραίνδρου, τολμώ να ισχυριστώ ότι αυτή θα μπορούσε να ήτανε η Τάνια Γιαννούλη.

Αθήνα 10/12/2014