Μια μαγική συνομιλία μπορεί να σου χαρίσει, μοναχά, η Σοφία Φιλιππίδου. Μια κουβέντα που θα σε βοηθήσει να ξαναβρείς τη χαμένη σου ελπίδα. Να διορθώσεις τα κακώς  κείμενα σου. Να αναβαφτιστείς μέσα στο σαθρό που βιώνεις ολόγυρα σου. Με μια της φράση. Ένα χαμόγελο. Ένα βλέμμα. Η σημαντικότατη Σοφία Φιλιππίδου μίλησε στο Outnow….

συνέντευξη στο Γιώργο Παπανικολάου (e-mail: xxxpapanikolaou@gmail.com)
Το “Με μια σκάλα στο φεγγάρι”, βιβλίο με χρονογραφήματα σας από τη “Ματιά της Σοφίας” στην Ελευθεροτυπία, είναι θαρρώ το “σύμπαν” της Σοφίας Φιλιππίδου 100%. Το βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, σε κάθε του σελίδα σε βάζει σκέψη. Πόσο ανάγκη έχει τη βαθιά σκέψη, σήμερα, ο Νεοέλληνας; Πόσο επιδερμικά δέχεται τα πάντα επάνω του;  
Δεν νομίζω πως αυτό που μας λείπει είναι η βαθιά σκέψη. Δεν μπορούμε όλοι να σκεφτόμαστε βαθιά και να φιλοσοφούμε. Εχουμε και δουλειές και οι άνθρωποι σε τόσα μεγάλα αδιέξοδα που πρέπει καθημερινά να δίνουν αγώνα για την επιβίωση τους  δεν είναι δυνατόν και να σκέφτονται βαθιά. Ίσως να βοηθούσε μια προσπάθεια συνεννόησης στο σπίτι με την οικογένεια με τους φίλους με τον εαυτό μας… λίγο περισσότερο  δουλειά πάνω στην αυτογνωσία μας, κάποια επαφή με την φύση και τα φυσικά φαινόμενα και ένας πιο απλός τρόπος ζωής. 

unnamed (14)

Αγαπάτε το διάβασμα εφημεριδών. Από όσο μπορώ να γνωρίζω, καθημερινό σας μέλημα είναι για μία ώρα, να διαβάσετε τα πάντα σε πολιτικοκοινωνικό επίπεδο. Τι είναι αυτό που στις μέρες μας ζούμε και σας είναι περισσότερο ακατανόητο από οτιδήποτε άλλο; 
Ναι, το διάβασμα των εφημερίδων είναι μια καθημερνή συνήθεια χρόνων και μου παίρνει παραπάνω από μια ώρα χρόνο. Δεν διαβάζω μόνο τους τίτλους, ξέρετε,  υπάρχουν άρθρα δημοσιογράφων που εκτιμώ και διαβάζω ανελλιπώς. Ζούμε σε κρίση αυτό πια είναι και έγινε κατανοητό στο πετσί μας. Βέβαια- κατά την γνώμη μου- κρίση ήταν και η “φούσκα” που ζούσαμε είκοσι χρόνια πριν, αλλά εμείς το λέγαμε ευημερία και καλοπέραση. Δεν έχει σημασία. Δεν υπάρχει πάντως,  κάτι που δεν κατανοώ ή κάτι που με εκπλήσσει. Αντιθέτως, τα πράγματα είναι για μένα βαρετά ίδια και αμετανόητα  αμετακίνητα. Δεν βλέπω να  υπάρχει  καμιά αληθινή διάθεση και όρεξη αλλαγής, μόνο αντιπαραθέσεις… καυγάδες για την εξουσία και ίδιους ανθρώπους να αλλάζουν καρέκλες σε θέσεις- κλειδιά. Από την άλλη, η κρίση δίνει ευκαιρίες να μπουν στο παιχνίδι όλοι, αρκεί να έχουν κάτι να βάλουν στο τραπέζι. 

unnamed (16)

Τα μικρά επεισόδια της καθημερινής μας ζωής, θαρρώ, επισκιάζουν τα πολιτικά τρέχοντα γεγονότα. Λες και ο Έλληνας, κατάλαβε πως μόνος του θα πορευτεί για τα πολλά-επόμενα χρόνια στη ζωή- δίχως τη συνδρομή του κράτους. Κάνω λάθος; Τα πάντα, σε πολιτικό επίπεδο-ίσως λόγω της μικρότητας τους-δεν απαξιώνονται; 
Είναι αλήθεια πως τους τελευταίους επτά μήνες πρωταγωνιστές είναι οι πολιτικοί και ο πολιτικός λόγος. Όλοι οι άλλοι «σταρ» της τηλεόρασης και του θεάτρου της επιστήμης και της λογοτεχνίας πήγαν σε δεύτερη μοίρα. Αυτό που “πουλάει” είναι ένα πάνελ με πολιτικούς που μαλώνουν ή πολιτικούς που ναρκισσεύονται. Είναι η εποχή τους…..Ας είναι…. δεν μπορώ να ισχυριστώ πως και εμείς πριν τα κάναμε καλύτερα. Επομένως, ας πάρουν κι αυτοί την διασημότητα και αναγνωρισιμότητα που τους αναλογεί, αρκεί όταν κατεβαίνουν από τα φώτα του στούντιο να κάνουν καλά την δουλειά τους. 
Τι να ψηφίσει κανείς, όταν νιώθει ότι όλα-μα όλα- γύρω του είναι σαθρά και χάνεται η ελπίδα; 
Δεν είναι άποψη οτι ολα είναι σαθρά και οτι δεν υπάρχει ελπίδα. Ελπίδα υπάρχει πάντα και η ζωή είναι ωραία και εχει πολλές χαρές που συνοδεύουν τις πίκρες μας και ευκαιρίες υπάρχουν πάντα,  αρκεί να συνειδητοποιήσουμε οτι χρειάζεται κάποιο ταλέντο μια ανάγκη για δημιουργία  και πολύ δουλειά. 

unnamed (15)

Ο Έλληνας θα βγει ποτέ ουσιαστικά στους δρόμους να διεκδικήσει τα αυτονόητα που χάνονται; Ή μήπως θα παραμένει ο “βασιλιάς του καναπέ” πίσω από ένα πληκτρολόγιο που θα γράφει, δίχως πράξη;
Ο Έλληνας δεν είναι ο “άνθρωπος του καναπέ” -αυτό δε το πιστεύω. Είναι αυτός που μετανάστευσε την δεκαετία του ’60 για μια καλύτερη τύχη στην Γερμανία, στην Αυστραλία και αλλού. Εξαιτίας της ελληνικής πολιτικής βέβαια, που τον αδικεί πάντα, είναι αυτός που ξόδεψε μια περιουσία για να μορφώσει τα παιδιά του για μια καλύτερη τύχη  και τώρα τα βλέπει να μεταναστεύουν πάλι στο εξωτερικό. Είναι αυτός που αγαπάει την πατρίδα και το δείχνει όταν και όπου μπορεί, υπερβολικός, ίσως φωνακλάς, “τρελός”, απειθάρχητος, αλλά ωραίος καταφερτζής καλλιτέχνης…έχουμε ωραία χαρακτηριστικά ως λαός,  έχουμε ποιητές, είχαμε  καλούς πολιτικούς στο παρελθόν και τώρα ακόμη κάποια ταλέντα…το πρόβλημα είναι ότι η εξουσία δεν επιτρέπει και δεν αναδεικνύει τα νέα ταλέντα μας αν αυτά δεν είναι υποτακτικά! 

unnamed (17)

Τι σας φαίνεται πιο ακατανόητο, σε ότι ζούμε;
Μα εγώ δεν νομίζω πως ζούμε κάτι καινούργιο η κάτι ακατανόητο η άγνωστο. Από έφηβη ακόμα ήμουνα στον αριστερό χώρο ( όχι σε κόμματα) μέσα στην χούντα και γνωρίζω και τις δυο πλευρές. Δε είμαστε μόνοι μας στον κόσμο αυτό. Ισως αυτό θα έπρεπε να κατανοήσουμε. Υπάρχουν και άλλοι θαυμάσιοι λαοί με θαυμάσιες παραδόσεις και ανθρώπους ταλαντούχους και ολοι θέλουν να ζήσουν και να έχουν μερίδιο στην ευτυχία. Αυτό ίσως, πρέπει να μάθουμε να το κατανοήσουμε και να το σεβαστούμε 
Φέτος, θα είστε στις “Καρφίτσες στα γόνατα” της Ρούλας Γεωργακοπούλου, στο ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ. Γιατί φέτος, επιλέξατε αυτό το έργο;
Είναι δυο σουρεαλιστικά μονόπρακτα που σκέφτηκα να τα ενώσω σε μια παράσταση σαν ενα θεατρικό παιχνίδι και σαν συνέχεια κάποιων πραγμάτων που θέλω να πω και που άρχισα τα τελευταία χρόνια στον επαγγελματικό χώρο. Φαίνεται κάτι σαν τύχη αυτή  η χαρά που μου έλαχε, έκανα όμως και εγώ δουλειά για να δημιουργήσω τις προϋποθέσεις αυτής της συγκυρίας. Επιθυμώ και εγώ  να καταθέσω την δική μου θεατρική πρόταση στα τόσα πολλά ωραία και δημιουργικά που συμβαίνουν στον θεατρικό μας χώρο. 

unnamed (18)

Αναλάβατε και τη σκηνοθεσία στο “Μαύρο Γάμο” του Βαγγέλη Ραπτόπουλου, στο θέατρο της οδού Φρυνίχου. Πλέον, ισότιμα σας “μαγεύει” η σκηνοθεσία με την υποκριτική; 
Ναι κι αυτό το κάνω με μεγάλη χαρά και μεγάλη περιέργεια. Είναι ενα γοητευτικό παράξενο έργο που το διασκεύασε η ψυχίατρος  κ. Χλόη Κολύρη και  κινείται στον χώρο του ρεαλισμού μιας Ελλάδας μετά την μεταπολίτευση … “κατεβαίνει” απότομα  σε μεταφυσικά μονοπάτια του μύθου και των μυστηρίων για να φτάσει μέσα απο συγκρούσεις σε μια δυνατή κορύφωση. Η σκηνοθεσία είναι μέσα στον πυρήνα του ηθοποιού, ο οποίος όμως σαν το τέλειο όργανο και υλικό μπορεί θαυμάσια να χρησιμοποιηθεί απο έναν ιδιοφυή σκηνοθέτη. Η εποχή μας επιτρέπει ολους να παίζουμε και να σκηνοθετούμε χωρίς περιορισμούς. Ολα κρίνονται στο σανίδι. 

unnamed (13)

Σε προεκλογική περίοδο, τόσο στο ΕΘΝΙΚΟ που είσασταν πέρυσι, όσο και στο Κ.Θ.Β.Ε με τα χίλια μύρια οικονομικά προβλήματα που έχει, βλέπουμε αντιπαραθέσεις των καλλιτεχνικών διευθυντών. Γιατί τέτοιο “πεδίο μάχης” το ελληνικό κρατικό μας θέατρο;
Πεδίο μάχης είναι όλα και «πατήρ πάντων πόλεμος» που λέει και ο Ηράκλειτος. Υπάρχουν κάποιες θέσεις που είναι «αξιοζήλευτες»  και είναι φυσικό να γίνεται μάχη για ποιος θα τις πάρει. Και ποιος δεν θέλει μεταξύ μας  να έχει έναν χώρο, τον ωραιότερο και πιο επανδρωμένο από εξοπλισμό και μύθο, (ας μη μιλήσουμε για την εξουσία να δίνεις δουλειά)  όπου θα του παρέχεται επιπλέον και  η ευκαιρία, (η ψευδαίσθηση θα έλεγα εγώ),   με λεφτά του κράτους να κάνει  τα οράματα του πραγματικότητα;
Κάθε φορά που βρίσκεστε στην Επίδαυρο να παίζετε είναι πάντα σαν εκείνη τη δυνατή πρώτη φορά, που περιγράφεται και στο βιβλίο σας; Γιατί οι ηθοποιοί μιλάνε γι αυτή την απίστευτη ενέργεια της Επιδαύρου, και όχι τόσο άλλων αρχαίων θεάτρων, όπως το Αρχαίο Θέατρο του Δίον ή των Φιλίππων στη Καβάλα;
Όλα τα αρχαία θέατρα είναι μαγικά. Η Επίδαυρος όμως είναι η βασίλισσα των θέατρων, κυρίως γιατί είναι σε ένα τόπο «ιερό» οπου κατέφευγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι για να θεραπευτούν. Δεύτερον είναι μεγάλο- πουθενά δεν μπορείς αλλού να απευθυνθείς σε τόσο πολύ κόσμο. Τρίτον, έπαιξαν εκεί οι μεγαλύτεροι και καλύτεροι ίσως ηθοποιοί της Ελλάδος και περιβάλλεται από την αίγλη του μύθου. 

unnamed (12)

Τα όνειρά σας, τις νύχτες, “σας δίνουν λύσεις” για το επόμενο πρωί;
Όχι ακριβώς το επόμενο πρωί, αν και μερικά δείχνουν την πορεία της ημέρας. Συνήθως δείχνουν  σε βάθος χρόνου πως περίπου θα πάω εγώ  και τα πράγματα…ακόμα και τα πολιτικά γιατί μπορώ να καυχηθώ πως έφτασα να βλέπω και εκτός από  προφητικά και πολιτικά όνειρα.
Πού “χωλαίνει” στις μέρες μας, το ελληνικό θέατρο;
Πουθενά. Ποτέ τόσοι πολλοί και τόσο καλοί δεν κάνανε μαζί οτι θέλανε. Καλά-κακά δεν εχει σημασία, πάντως ελεύθερα. Βέβαια, το θέατρο σου παίρνει τόσα πολλά για να σου δώσει μια στιγμή χαράς… θέλει απο σένα τα πάντα… την ζωή σου όλη! Και τώρα επιπλέον θέλει και λεφτά. Όλοι όσοι δουλεύουμε το χρηματοδοτούμε όσο αντέχουμε. Δεν υπάρχουν εκτός Εθνικού και κάποιων επιχορηγούμενων από τα ΕΣΠΑ,  καθόλου- μα καθόλου λεφτά. 
Το Facebook δεν είναι ένας ψεύτικος κόσμος που “γεμίζει” τη μοναξιά του καθενός;
Όχι είναι ένας κόσμος όπως και έξω από το Facebook. Προσωπικά, δεν άφησα κάποια αλήθεια όταν μπήκα μέσα. Δεν θυσίασα τις σπουδαίες φιλίες μου, την κοινωνικότητα μου, την αγάπη, την κατανόηση, την επικοινωνία. Αντιθέτως, μέσα στο Facebook βρισκω εδώ και εκεί ανθρώπους «άγνωστους» μεν, αλλά ευγενικούς, συνεσταλμένους και μερικούς πολύ ενδιαφέροντες που ζουν στην μοναξιά με ταπεινότητα και  κατανόηση για τα ανθρώπινα. 

unnamed (11)

Ποιο μειονέκτημα σας καταδιώκει και προσπαθείτε να αποβάλλετε τελευταία;
Τελευταία κατάλαβα πως τα μεγάλα μου «μειονεκτήματα»  ήταν τα προσόντα μου και τα όπλα μου απέναντι σε ένα “εχθρό” που έχει όλα  τα προσόντα για να επιτύχει με τους κανόνες τις αγοράς