Η περίπτωση του Γιαν Φαμπρ (πέρα από το θέμα της παραίτησης του) χρίζει ως ΑΦΟΡΜΗ κάποιων σκέψεων σε σχέση με την σύγχρονη εποχή.

Παιδί της νεωτερικής αντίληψης αυτή, συνεχίζει το έργο που ξεκίνησε η μοντέρνα τέχνη. Ποιο είναι αυτό; Τον κατά τον Καντ εμπλουτισμό και διεύρυνση ή κατ’ άλλους εκσυγχρονισμό της παραδοσιακής τέχνης. Αυτό επιχειρείται ειδικά στις αρχές του 20ου αιώνα μέσω της ρήξης με τις παραδόσεις και την άρνηση της αισθητικής των καλών τεχνών.

Που σημαίνει :αλλάζουμε την ήδη υπάρχουσα μορφή της ζωγραφικής, γλυπτικής, λογοτεχνίας, θεάτρου, χορού κλπ. και στη θέση τους βάζουμε μορφές που είναι προϊόν ανάμειξης διαφορετικών καλλιτεχνικών ειδών. Μπορούμε δηλαδή να δούμε ένα έργο τέχνης να αποτελείται από ανάμειξη στοιχείων γλυπτικής, ζωγραφικής, φωτογραφίας κλπ. Όπως είναι έργα των σημαντικών καλλιτεχνών Baselitz ή Kiefer, ή Basquiat κλπ.

Μέσω της πρωτοπορίας (avant-garde),αυτή η διαδρομή έφτασε σε κάποιες περιπτώσεις σε ένα είδος αντι-τέχνης που φιλοδοξεί να φέρει πιο κοντά Τέχνη και ζωή -Εκ πρώτης όψεως ακούγεται ως κάτι ΘΕΤΙΚΟ-άλλωστε η διεύρυνση ή ανανέωση είναι στο πνεύμα της δημιουργικότητας. Οταν όμως η στάση αυτή φτάνει στο να απειλεί την ίδια την ουσία της δημιουργικής πράξης τότε υπάρχει πρόβλημα.

Γιατι η Τέχνη είναι γλώσσα και σαν τέτοια έχει μέσα της νόημα που στοχεύει να θέσει ερωτήματα στον θεατή. Μέσω της αισθητικής το νόημα της τέχνης λειτουργεί ως αγαθό, ως κάτι θετικό, ως θεραπευτική (κατά τον Αριστοτέλη) ενέργεια, ως πνευματικός προβληματισμός στο κοινό. Αλλιώς δεν πρόκειται για Τέχνη παρά για αστεϊσμό, για εξυπνακισμό. Η μορφολογική ωραιότητα ή ασχημία ενός έργου Τέχνης δίχως νόημα είναι περιφρόνηση προς τον θεατή και το δημιούργημα.

Είναι κυνισμός, μηδενιστική υπεροψία. Είναι εναντίον το ρόλου της δημιουργίας. Και κάτι τέτοιο είναι ενα μεγάλο μέρος της σύγχρονης Τέχνης. Σε αυτή την λογική ανήκει μέρος του έργου του Γιαν Φαμπρ, αν και στο ξεκίνημα του η δουλειά του είχε πολύ ενδιαφέρον. Το να στηρίζεις την καλλιτεχνικής σου γλώσσα μόνο στην ακρότητα της πρόκλησης δεν υπηρετεί στην τέχνη αλλά την αυτοδιαφήμιση του παγκοσμιοποιημένου σου”Εγω” ως επικοινωνία.

Ο διευθυντής ενός κρατικού τομέα οφείλει να υπηρετεί την χώρα και τους καλλιτέχνες της και όχι τον εαυτό του παίρνοντας το φεστιβάλ Αθηνών ως ένα δικό του εικαστικό έργο ως μια εγκατάσταση (installation). Και αυτό ήταν το μεγάλο λάθος του Γιαν Φαμπρ και όχι η δική του καλλιτεχνική αξία.

Δεν κράτησε διακριτά τα όρια ανάμεσα στην διευθυντική και καλλιτεχνική του δράση. Ως καλλιτέχνης έχει το δικαίωμα να σπάσει τα δικά του όρια.

Ως διευθυντής όμως πρέπει να ξέρει να κρατά ισορροπίες αισθητικές, εννοιολογικός, αξιολογικές. Και κυρίως οφείλει να ενθαρρύνει τους ντόπιους δημιουργούς. Να μην ξεχνά και να βάζει σε δεύτερη μοίρα τους Ελληνες καλλιτέχνες.

newsroom / globalview.gr