Παίρνοντας το ευρωπαϊκό βραβείο καρολομάγνου στης 6 Μαϊου, ο Πάπας Φραγκίσος,ανέφερε στην ομιλία του ένα σημείο που χρήζει ιδιαίτερη μνείας σε σχέση με την σημερινή παγκόσμια πολιτική κατάσταση και ταυτόχρονα τον διαφοροποιεί σημαντικά από τους δύο προηγούμενους Πάπες, τον Παύλο Ιωάννη τον δεύτερο και τον Πάπα Βενέδικτο τον έκτο.

Τι είπε ακριβώς; Ότι δεν θα έπρεπε να δοθεί ιδιαίτερα υψηλός τόνος στις Χριστιανικές

ρίζες της Ευρώπης, τονίζονται μάλιστα ότι οι Ευρωπαικές ρίζες πρέπει ν’αναφέρονται στον πληθυντικό, ως πολλές. Μία τέτοια θέση δεν θυμιζεί καθόλου αυτή του Πάπα Παύλου Ιωάννη του δεύτερου, ο οποίος έδωσε μάχες εναντίον του παγώματος της ατομικότητας στα κομμουνιστικά καθεστώτα. Στ’ όνομα της ατομικής ελευθερίας κατέγγειλε το νέκρωμα των συνειδήσεων και των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ και όσες βασίζονται στις κουμμουνιστικές αντιλήψεις.

Ο Πάπας αυτός είχε καταλάβει την μεγάλη αξία του πολιτισμού, που όπως έλεγε και ο φιλόσοφος Αντόνιο Γκράμσι καθορίζει την εξέλιξη των κοινωνιών. Και στόχευε να ξυπνήσει την χριαστιανική ψυχή για να βρεί την σωτηρία της μέσω του πολιτισμού.

Επίσης τα λόγια του Πάπα Φραγκίσκου διαφέρουν και απο την φιλοσοφία του Πάπα Βενέδικτου, του οποίου το σχέδιο ήταν να συμφιλιώσει την Ευρώπη του Διαφωτισμού με την Χριστιανική Ευρώπη. Υποστήριζε ότι οι μεγάλες αρχές του Διαφωτισμού όπως προσωπική συνείδηση, ελευθερία, Δημοκρατία, είχαν την καταγωγή τους από την Χριστιανική Ευρώπη. Και επειδή απειλούνταν από την θεωρία του αριστερού ρελατιβισμού (δηλαδή οι πολιτισμικές αξίες είναι σχετικές) και του ισλαμισμού (με τη μορφή του τζιχαντισμού), δεν είχαν άλλη επιλογή από το να επιστρέψουν και να ξανά βρούν τις δύναμεις τους στην σκέψη και την φιλοσοφία που τα γέννησε.

Σε αντίθεση με αυτούς τους δύο Πάπες ο Πάπας Φραγκίσκος ο σημερινός ελαχιστοποιεί το ιστορικό βάρος του χριστιανισμού στην Ευρώπη και του δίνει θέση “υπηρέτη”, όπως ο Χριστός υπήρξε “υπηρέτης” πλένοντας τα πόδια των πιστών. Μια τέτοια θέση φιλοσοφικά στηρίζεται στην αρχή του “μη-αποκλεισμού” ή αλλιώς της “διεύρυνσης”. Η άποψη του Πάπα Φραγκίκου γεννά μία πολεμική ανάμεσα σε δύο οράματα της Ευρώπης: αυτό της ανοιχτής και της πολλαπλής Ευρώπης και αυτό της ιστορικής και πολιτισμικής Ευρώπης. Η πρώτη Ευρώπη αυτή που στηρίζει ο Πάπας Φραγκίσκος γεννιέται όχι ως αντίθεση με άλλους αλλά ως θέση να νικήσει το αίσθημα της κλειστότητας.

Επιδιώκει την ενσωμάτωση του διαφορετικού. Γι’ αυτό και λέει ότι πρέπει ο καθένας να φέρει ελέυθερα τα σύμβολα του, φουλάρι, σταυρό κλπ. Η δεύτερη Ευρώπη θέλει να μείνει πιστή στις αρχές του Διαφωτισμού και στις Χριστιανικές ρίζες τις οποίες θεωρεί θεμέλιο της ιστορίας της. Στα πλαίσια της σημερινής παγκοσμοιοποίησης η μάχη των δύο φιλοσοφιών για την Ευρώπη συνεχίζεται αμείλικτη.

Δημοσθένεις Δαββέτας