«Εις την Μικρή μου Ηλικία» -`Εκθεση στη νέα πτέρυγα της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

 

Αφήνοντας πίσω μου, ξαναβρίσκοντας μπροστά μου…

                            I’m one of those unlucky people who had a happy childhood.

 

Jonathan Coe

ΕΝΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΕ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ALPHA TRUST ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΩΝ ΤΗΣ

Δέκα χρόνια μετά τον «Γενέθλιο Τόπο», την έκθεση που διοργανώθηκε από την Alpha Trust στο Μουσείο Μπενάκη της Οδού Πειραιώς στο πλαίσιο του εορτασμού της πρώτης της εικοσαετίας, έφτασε -απροσδόκητα γρήγορα- η ώρα της διοργάνωσης μιας νέας έκθεσης γιορτής και προσφοράς, για την επέτειο των τριάντα χρόνων της.

 

Η έκθεση «Εις την Μικρή μου Ηλικία», που έχει την τιμή και το προνόμιο της πρώτης φιλοξενίας στη θαυμάσια Νέα Πτέρυγα της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, και που δανείζεται τον τίτλο της από μια περισσότερο παρατακτική και λιγότερη μετέωρη φράση του Μακρυγιάννη («Όσα έπραξα εις την μικρή μου ηλικία»), συνεχίζοντας κατά κάποιον τρόπο μια ενδοσκοπική συνομιλία που έμεινε ανοιχτή και ακολουθώντας τους συμμετέχοντες στις αναζητήσεις και τις αναμετρήσεις του βίου και του έργου τους λίγο μετά την αφετηρία, προσκαλεί σε εκούσιες εκμυστηρεύσεις τους ίδιους και σε απρόσμενες ευφραντικές αυτοψίες τον θεατή.

 

Τα έργα των 72 σημαντικών Ελλήνων εικαστικών με τους γενναιόδωρους ψιθυριστικούς κόσμους, συνοδευόμενα από ιδιόχειρα ή προσεκτικά επιλεγμένα από τους ίδιους ποιήματα και αποσπάσματα προσφιλούς πεζού λόγου, αποτελούν κατά κάποιον τρόπο μια θραυσματική γεωγραφία προέλευσης και καταγωγικής μνήμης, ένα χειροποίητο ολόγραμμα πειραματισμών και εμπειριών, ένα δόκιμο αλφαβητάριο πρωτογενών και εν ισχύ συναισθημάτων και αλληλένδετης νόησης, μια ανεξερεύνητη κινστέρνα παρελθόντων αιτιών και μελλούμενων αιτιατών.

Είναι αδύνατον κοιτώντας τα έργα, να μην αναλογιστεί κανείς τι συνέβη στη χώρα κατά την τελευταία δεκαετία. Πόσα σχέδια και διαδρομές ακυρώθηκαν, πόσοι άνθρωποι ηττήθηκαν, πόσοι ανέφελοι τόποι μικρής ηλικίας εγκαταλείφθηκαν. Και δεν θα ήταν άτοπο, ίσως, εισχωρώντας στο μεδούλι των έργων αυτών να συμπεράνει κανείς ότι λειτουργούν κατά κάποιον τρόπο όχι μόνον ως θύλακες ανακεφαλαιωτκής μνήμης αλλά και ως αυτοσχέδιοι διασώστες μιας ταραγμένης ή απωλεσθείσας κανονικότητας.

 

Τα εκχυλίσματα χώρου και χρόνου και «τα αποσπάσματα επιτόπιας μνήμης που τρέπονται σε θραύσματα τρυφερότητας», τα πατρικά σπίτια-καταφύγια, οι ακμαίοι δικοί και η ουτοπία του παντοτινού, οι μικροί ασφαλείς τόποι και οι μικρές επισφαλείς συντριβές, οι φιλικές σκιές και οι οικείοι πλανόδιοι αγνώστων λοιπών στοιχείων, οι περίκλειστοι μαγικοί κήποι με τους κισσούς και τα φοινικόδενδρα και η υπνωτιστική ανάμνηση της θάλασσας, τα φιλόξενα δένδρα και οι παραδεισένιες βιβλιοθήκες, οι ζωγραφισμένες παρυφές των τετραδίων και οι πολύτομες εγκυκλοπαίδειες, τα σχολικά εγχειρίδια και οι γαλανόλευκες γιορτές, τα παλιά παιχνίδια και η ξεχασμένη γεύση του αγριοκέρασου στο στόμα, οι νεανικές διαδρομές της γνώσης και οι αποτυχημένες απόπειρες της ενηλικιωμένης αγάπης, ξαναβρίσκουν εδώ ένα χαμένο φιδωτό μονοπάτι για να συναντήσουν τον θεατή.

Η μικρή ηλικία ως νοσταλγία και ανάμνηση, η μικρή ηλικία ως γόνιμη περιπλάνηση, η μικρή ηλικία ως ασφαλής χρονική παράθεση και μεταφορική επιστροφή, η μικρή ηλικία ως τραυματισμένο μολυβένιο στρατιωτάκι, ως εφήμερο τριαντάφυλλο και ως εύθραυστη μονάκριβη πορσελάνη, αλλά και ως «υποστύλωμα της συνολικής ύπαρξής μας κι ως πολύτιμη αφετηρία του τερματισμού», απασχόλησε τα εξομολογητικά γλυπτά και τα ζωγραφικά επεισόδια που «διαδραματίζονται σε χώρους πρωτογενείς, σε αδιαμόρφωτα τοπία που δεν επιβαρύνονται ιδιαίτερα από κάποιο αισθητικό ή πολιτισμικό παρελθόν», αλλά αποτελούν το προσωπικό παρελθόν του δημιουργού τους και αναζητούν το νήμα της συνέχειας. Επιστρέφοντας στο ξεκίνημα των πραγμάτων, όταν όλα τελούσαν υπό πρώιμη διαμόρφωση «με ασαφές το παρελθόν και ανοιχτό το μέλλον» και επικαλούμενα τη μνήμη σε μια διαδικασία που «δεν αποτελεί επιστροφή στο παρελθόν, αλλά μια δυναμική καινούργια ματιά».

 

Κι αν, όπως γράφει ο Roland Barthes «πατρίδα μας είναι η παιδική μας ηλικία», κι αν ακόμη η τωρινή αλήθεια των πραγμάτων οδηγεί από τη μαγεία στην απομάγευση κι από εκεί στην αμφισβήτηση και την οδύνη, καθώς «μόνο με παραμύθια κατακτώνται και ημερεύουν οι άνθρωποι», όπως γράφει κάπου αλλού ο Γιάννης Τσαρούχης, τότε ίσως η εξομολογητική τέχνη που εξακολουθεί να πραγματώνεται σε δύσβατους καιρούς, αγνοώντας την ορι ζόντια ροή του χρόνου, αντικαθιστώντας σκέψεις, λέξεις και πράξεις με αυτογνωσιακά κατάλοιπα, χειροποίητες μυθοπλασίες και εύγλωττα επιμύθια, να μιλά και να διασώζει όλα αυτά που κάποτε ελπίσαμε να συναντήσουμε.

 

Μιλώντας για τις απεριόριστες δυνατότητες της τέχνης, ο Charles Baudelaire γράφει ότι «η μεγαλοφυία της δεν είναι άλλο από τη δυνατότητα της κατά βούληση ανάκλησης της παιδική ηλικίας». Είναι πολύ πιθανόν να έχει δίκιο.

 

                         Ίρις Κρητικού/ Επιμελήτρια της έκθεσης

Τα έργα της έκθεσης που υπογράφονται από 72 σημαντικούς Έλληνες εικαστικούς, διατίθενται για την ενίσχυση της λειτουργίας της νέας πτέρυγας της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.

Στην έκθεση συμμετέχουν: Ηώ Αγγελή, Δάφνη Αγγελίδου, Γιάννης Αδαμάκης, Γιάννης Αδαμάκος, Όλγα Αλεξοπούλου, Κώστας Ανανίδας, Δημήτρης Ανδρεαδάκης, Κατερίνα Ανταχοπούλου, Άγγελος Αντωνόπουλος, Νεκτάριος Αποσπόρης, Καλλιόπη Ασαργιωτάκη, Άννα Αχιλλέως, Χρύσα Βέργη, Αλέξης Βερούκας, Μαριλίτσα Βλαχάκη, Μάριος Βουτσινάς, Ανδρέας Γεωργιάδης, Σαββας Γεωργιάδης, Μάρκος Γεωργιλάκης, Μαρία Γιαννακάκη, Ειρήνη Γκόνου, Στέφανος Δασκαλάκης, Τάνια Δημητρακοπούλου, Φραγκίσκος Δουκάκης, Νίκος Εγγονόπουλος, Κωνσταντίνος Έσσλιν, Γιάννης Ευθυμίου, Γιώργος Ζογγολόπουλος, Ειρήνη Ηλιοπούλου, Νίκος Καλαφάτης, Μηνάς Καμπιτάκης, Διονύσης Καμπόλης, Τίνα Καραγεωργη, Γιάννης Καστρίτσης, Θεόφιλος Κατσιπάνος, Λήδα Κοντογιαννοπούλου, Νίκος Κρανάκης, Γιώργος Λάππας, Αφροδίτη Λίτη, Μιχάλης Μαδένης, Θανάσης Μακρής, Κωνσταντίνος Μάσσος, Αλίνα Μάτσα, Ειρήνη Ματσούκη, Βαρβάρα Μαυρακάκη, Κυριακή Μαυρογεώργη, Τάσος Μισούρας, Τάσος  Μαντζαβίνος, Χριστίνα Μαντζαβίνου, Τίμος Μπατινάκης, Γιάννης Μπεκιάρης, Χαρίτων Μπεκιάρης, Παναγιώτης Μπελντέκος, Μάρκος Μπλάτσιος, Χρόνης Μπότσογλου, Χρήστος Παλλαντζάς, Μίλτος Παντελιάς, Παναγιώτης Πασάντας, Γιώργος Ρόρρης, Γιώργος Σαλταφέρος, Γιώργος Σαμψωνίδης,  Βασίλης Σελιμάς, Γιάννης Σκαλτσάς, Μαρίνα Στελλάτου, Γιώργος Ταξίδης, Πραξιτέλης Τζανουλίνος, Αντώνης Τσακίρης, Γιάννης Τσαρούχης, Μαρία Φιλοπούλου, Γιώργος Χαδούλης, Γιώργος Χουλιαράς, Νικόλας Χριστοφοράκης

Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή:

Τρίτη 5/12, Τετάρτη 6/12 & Παρασκευή 8/12: 11.00 – 17.00

Πέμπτη 7/12         : 11.00 – 16.00 & 17.00 – 20.00

Σάββατο 9/12: 11.00 – 14.00

Για δηλώσεις συμμετοχής, επικοινωνία με την κ. Αξιωτέλη: 210 62989101

Related Post