Το 2019 η Γερμανία θα κληθεί να αντιμετωπίσει μια μεγάλη κρίση! Όχι, δεν θα είναι μόνον οικονομική ή πολιτική, αλλά μια ιδεολογική και ψυχολογική κρίση. Για πρώτη φορά στην πλειονότητά τους οι Γερμανοί είναι έτοιμοι να αφομοιώσουν αυτό που η ελίτ του Βερολίνου γνωρίζει εδώ και χρόνια: Η Γερμανία δεν διαθέτει εκείνη την εξωτερική και αμυντική πολιτική που θα τη βοηθήσει να επιβιώσει και να ξεπεράσει την Pax Americana.

Αυτή η εικόνα, ή μάλλον αυτή η πραγματικότητα είναι ανεξάρτητη από το ποιος θα ηγηθεί της Γερμανίας τα επόμενα χρόνια μετά την `Ανγκελα Μέρκελ, η οποία εκτιμάται ότι θα αποχωρήσει το 2019 ή το αργότερο το 2021. Είναι γνωστό πλέον ότι η καγκελάριος δεν πρόκειται  να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Οι περισσότεροι διατείνονται ότι το δράμα των προσφύγων είναι αυτό που της έχουν χρεώσει και αυτός είναι ο λόγος της αποχώρησής της. Όχι, δεν είναι αυτό. Είναι η εκλογή στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.  Η Ανγκέλα Μέρκελ, πολύ πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους Γερμανούς συνειδητοποίησε ότι ο «τραμπισμός» ακυρώνει ό,τι έχει πετύχει η Γερμανία μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου πολέμου!

Από την εποχή του Κόναρντ Αντενάουερ, του πρώτου μεταπολεμικού καγκελάριου της Δυτικής Γερμανίας, η επιτομή της εξωτερικής πολιτικής της ήταν η εξής: στηρίζουμε τις ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και συνεργαζόμαστε με τη Γαλλία εντός της ΕΕ.Ο αμερικανικός στρατός και η πυρηνική ομπρέλα αποτελούσαν την εγγύηση και παράλληλα την προστασία της χώρας έναντι της Ρωσίας. Με τη σειρά τους, οι Γερμανοί έχασαν τον «μιλιταρισμό» τους – και εμμέσως την εθνική αυτοπραγμάτωση – υπέρ μιας πολυμερούς τάξης, βασισμένης σε κανόνες τόσο στον τομέα του εμπορίου όσο και της ασφάλειας. Η Γερμανία βγήκε κερδισμένη από αυτή την μεταπολεμική προσαρμογή. Αναπτύχθηκε οικονομικά, έγινε κράτος ευημερίας και απέκτησε σημαντική φωνή και κύρος στον τομέα της διπλωματίας.

Η Αμερική εξελίχθηκε και με τον καιρό έδειξε να είναι πολύ κουρασμένη με αυτόν τον «καταμερισμό εργασίας» πολύ πριν από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ. Το 2011, ο τότε υπουργός Άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς είχε προειδοποιήσει την Ευρώπη και τη Γερμανία για την επικείμενη απουσία στρατιωτικής εξουσίας και ζήτησε να τεθεί τέλος εκ μέρους του Βερολίνου στον τομέα των αμερικανικών δαπανών. Η γερμανική ελίτ δέχτηκε σταδιακά αυτή τη λογική. Το 2014, ο πρόεδρος της χώρας Γιοάχιμ Γκάουκδημοσίως ζήτησε να αναλάβει η Γερμανία μεγαλύτερο ρόλο στις  παγκόσμιες υποθέσεις. Πολλοί αντέδρασαν, κάποιοι συμφώνησαν.  Αλλά η συζήτηση δεν έφτασε ποτέ στον κόσμο. Οι προεκλογικές εκστρατείες συνεχίστηκαν και βασικό τους αντικείμενο σωρεία εσωτερικών ζητημάτων. Κι ύστερα ήρθε η εκλογή του προέδρου Τραμπ.

 

 Για έναν ολόκληρο χρόνο μετά την ανάδειξη του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ, οι Ατλαντιστές, σύμβουλοι – χριστιανοδημοκράτες γύρω από την Μέρκελ κρατούσαν ζωντανή την ελπίδα πως ο Τραμπ θα μετρίαζε τους τόνους, εισερχόμενος στο Λευκό Οίκο και ερχόμενος αντιμέτωπος με την πραγματικότητα. Οι Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες από την πλευρά τους εξέλαβαν την εκλογή Τραμπ και όλες τις προεκλογικές του δηλώσεις ως καλή ευκαιρία χειραφέτησης. Όσο ο Τραμπ έκανε τη Γερμανία να νοιώθει εχθρός κι όχι φίλος, τόσο γινόταν εμφανής η ανάγκη χειραφέτησης.

 

H διακήρυξη της ανεξαρτησίας έγινε το 2018 από τον υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μας. Η Γερμανία, δήλωσε ο υπουργός, έπρεπε να λειτουργήσει ως αντίβαρο απέναντι στην Αμερική όπου αυτό κρινόταν αναγκαίο. Και ο μόνος δρόμος προς αυτή την κατεύθυνση ήταν ως τμήμα μιας περισσότερο ενοποιημένης Ευρώπης και μιας νέας συμμαχίας χωρών από τον Καναδά ως την Ιαπωνία.

 Έτσι λοιπόν καθώς ξημέρωσε το 2019, η Γερμανία βρέθηκε στον αντίποδα της Αμερικής. Συγκρούσεις όπως αυτή για τη Συμφωνία για το Κλίμα στο Παρίσι (υπέρ η Γερμανία, κατά οι ΗΠΑ) η συμφωνία για τα Πυρηνικά του Ιράν και ο αγωγός North Stream Ρωσίας – Γερμανίας είναι τα πρώτα σοβαρά δείγματα διαφοροποίησης. Οι διαφωνίες βεβαίως επεκτείνονται γύρω και από τις εμπορικές συμφωνίες, αλλά και την επικράτηση αμερικανικών εταιρειών επί γερμανικού και ευρωπαϊκού εδάφους. Αφορούν επίσης τις στρατιωτικές δαπάνες, την ουσιαστική σημασία του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και τις «δυτικές αξίες»

 

Κατά τη διάρκεια του 2019, εκείνοι που στη Γερμανία διαμορφώνουν την πολιτική (εξωτερική και αμυντική) θα ασχοληθούν κυρίως με το να θέσουν σε εφαρμογή τα όσα είπε ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μας, το 2018. Πρωτίστως θα εργαστούν προς την κατεύθυνση της δημιουργίας συστήματος διεθνών πληρωμών που δεν θα μπορεί να χειραγωγηθεί από τις ΗΠΑ. Παράλληλα δε θα ασχοληθούν με το ΝΑΤΟ και την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Ωστόσο όσο θα επεξεργάζονται αυτά τα ζητήματα θα ανακαλύπτουν ξανά και ξανά δύο πράγματα. Πρώτον ότι Ευρώπη είναι τόσο διχασμένη ώστε είναι σχεδόν απίθανο να στοιχηθεί πίσω από τις γερμανικές ιδέες και δεύτερον ότι το αμερικανικό σύστημα εξουσίας είναι έτσι δομημένο ώστε δεν επιτρέπει εναλλακτικές λύσεις ή πάσης φύσεως αντίβαρα, πολλώ δε μάλλον όταν αυτά εκπορεύονται από τη Γερμανία!

Δυστυχώς, οι Γερμανοί λαϊκιστές της δεξιάς και της αριστεράς θα ξαναζεστάνουν τις παλιές φαντασιώσεις σχετικά με τη γερμανική ισορροπία μεταξύ ανατολής και δύσης. Θα υπάρξουν και πολιτικοί οι οποίοι θα υποστηρίξουν ότι η Γερμανία οφείλει να εξελιχθεί σε πυρηνική δύναμη, αποκτώντας δικά της πυρηνικά όπλα. Οι περισσότεροι θα τηρήσουν τη γνωστή και συνηθισμένη αρνητική στάση απέναντι σε όλα.

 

Η Γερμανία είναι πολύ μεγάλη για την Ευρώπη, πολύ μικρή για τον κόσμο, είχε πει κάποτε ο Κίσινγκερ. Αυτό και μόνο εξηγεί σήμερα τον θυμό που πολλοί Γερμανοί ( κυρίως πολιτικοί) αισθάνονται εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως μάλιστα το έθεσε ο Σ. Γκάμπριελ, προκάτοχος του Χάικο Μας: «Η Αμερική καθημερινά μας κάνει να αισθανόμαστε πόσο αδύνατοι είμαστε» γίνεται πολύ περισσότερο κατανοητό αυτό που εξελίσσεται γύρω μας.

 

Ζούμε σε έναν επικίνδυνο κόσμο και η Γερμανία δεν είναι έτοιμη να τον αντιμετωπίσει. Το 2019 είναι το έτος που οι Γερμανοί θα το αντιληφθούν και θα απελπιστούν.

 Με πληροφορίες από τον Economist (The World in 2019)

Υπάρχει και αυτό το άρθρο που επικεντρώνεται αποκλειστικά στην οικονομία.

https://www.economist.com/europe/2018/11/24/a-slowdown-in-germanys-economy

Και αυτό, αυστηρά οικονομικό

Σολτς: Παρήλθε η εποχή των παχέων αγελάδων για τη Γερμανία