Κοντσέρτο σε σολ, Hob. XVIII:4 , έργο του 1770 ή 1772.  Μια έκρηξη περιέργειας με οδήγησε να το μελετήσω, παρατηρώντας ότι δεν παίζεται σχεδόν ποτέ, θεωρείται απλό σε αρμονική επεξεργασία και όχι τόσο ενδιαφέρον όσο το Κοντσέρτο σε ρε, που αυτό τουλάχιστον παίζεται και μάλιστα πολύ.

Η Ορχήστρα των Χρωμάτων είπε αμέσως ναι και η συνεργασία με τους πολύπαθους εκείνη την εποχή μουσικούς της αλλά και με τον Μίλτο Λογιάδη ήταν απόλυτα επιτυχημένη. Ο ήχος είναι live από την πρόχειρη ηχογράφηση που γίνεται στο Μέγαρο, αλλά θα σας θυμίσει την ποιοτική δουλειά που γινόταν όταν η ορχήστρα ζούσε και προσέφερε.

Σας θυμίζω ότι ιδρύθηκε το 1989 από τον Μάνο Χατζιδάκι αλλά το 2011 η πενιχρή επιχορήγηση διεκόπη και η ορχήστρα – κόσμημα, αφού πάλεψε στα κύματα, εξέπνευσε. Η συναυλία αυτή εδόθη στις 3 Μαρτίου 2010.

Από το 1756 μέχρι το 1784, ο Χάυδν συνέθεσε συνολικά 13 κοντσέρτα για πληκτροφόρο, μερικά θέλουν ορχήστρα, άλλα θέλουν μόνον  έγχορδα, άλλα γράφτηκαν αρχικά σαν τρίο και στη συνέχεια ο Χάυδν τα ενορχήστρωσε. Εξ αυτών τα τρία είναι αυθεντικά γραμμένα για πιάνο με ορχήστρα, γράφτηκαν από την αρχή για το πληκτρολόγιο εκείνης της εποχής.

«Συχνά γίνεται σύγκριση (αλλά όχι υπέρ του Haydn) με τα κοντσέρτα του Μότσαρτ, αλλά δεν πρέπει να συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα. Η ταυτότητα του συνθέτη και η έκφραση των ιδεών του στα πλήκτρα απαιτούν να τα ανακαλύψουμε νότα-νότα και να τα εκτιμήσουμε με τους όρους της αγαλλίασης», μου είπε ο Πάουλ Μπαντούρα Σκόντα όταν τον συνάντησα στη Βιέννη, για δυο μαθήματα πάνω στο κοντσέρτο αυτό. Δεν ξεχνιέται η εμπειρία! Δύο μέρες ευτυχίας κοντά σε έναν απλό, χαμογελαστό, παθιασμένο μουσικό, με τεράστιες γνώσεις, που δεν άφησε νότα και ούτε αναπνοή φράσης που να μην την αναλύσει. Θυμάμαι και χαμογελώ ακόμα όταν θέλοντας να μου δείξει την κακή εκδοχή συνήθους εκτέλεσης του κειμένου, (που έστω αφελώς, παράγει… άλλο έργο λόγω αυθαίρετης χρήσης των διακοσμητικών νοτών, αλλά και εξ αιτίας της ρομαντικής ερμηνείας που διέπει την παρόρμηση των σολίστ), μου έπαιξε το πρώτο μέρος με 4-5 διαφορετικές παραλλαγές παιξίματος. Ήταν αποκαλυπτικό αλλά και αστείο το αποτέλεσμα!!!

«Μια πιθανή εξήγηση για το μάλλον μικρό ενδιαφέρον του Haydn σε ένα δημοφιλές είδος όπως το κοντσέρτο για πληκτροφόρο, θα μπορούσε φυσικά να είναι η μέτρια δεξιότητα του ως σολίστα στα πλήκτρα, σε αντίθεση με τον εντυπωσιακό πιανίστα Μότσαρτ, αλλά η πιο προφανής είναι ότι εκείνη την εποχή η μουσική δωματίου κέρδιζε κατά πολύ την αποδοχή του κοινού και τις απαιτήσεις των χορηγών.

Σημασία έχει ότι το κοντσέρτο αυτό είναι ελκυστικό, εμφανίζει την πολυδιάστατη συνθετική λεπτότητα του Χάυδν με έναν ευαίσθητο και ευφάνταστο  τρόπο, δηλαδή όπως και στις σονάτες του, αγγίζει από κοινού το νου και το συναίσθημα», μου λέει ο μεγάλος πιανίστας και συμπληρώνει: «Το σχήμα – ritornello του πρώτου μέρους και το στυλ παραπέμπουν στο μπαρόκ αν και η απαιτούμενη δεξιοτεχνία και η χρωματική αρμονία του αποκαλύπτουν μια επιθυμία του συνθέτη να προχωρήσει την τεχνική της ανάπτυξης προσεχώς. Πόσο συνειδητά δεν το γνωρίζουμε αλλά δημιουργικά, σίγουρα!».

Καλή σας ακρόαση!