Stefanos Rokos: Nick Cave & The Bad Seeds’ No More Shall We Part, 14 paintings 17 years later

Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138/ Διάρκεια: 21 Μαρτίου – 26 Μαΐου 2019

                                                   Γράφει η`Ιρις Κρητικού 

Τον περασμένο Απρίλιο – 3/4/2019 – εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς ένα θαυμάσιο εικαστικό και ακραιφνώς ποιητικό εγχείρημα που σε λίγες ημέρες και μετά από μία μικρή παράταση ολοκληρώνεται. Πρόκειται για την ατομική έκθεση του ζωγράφου Στέφανου Ρόκου με τίτλο «Stefanos Rokos: Nick Cave & The Bad Seeds’ No More Shall We Part, 14 paintings 17 years later» σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Σταύρου Καβαλλάρη.

Δεκατέσσερα αριστοτεχνικά ζωγραφικά έργα (διαστάσεων 150×100εκ., μεικτή τεχνική σε χαρτί), ένα κέντημα της εξαιρετικά ταλαντούχας Αντιόπης Πανταζή που είχαμε την ευκαιρία και στο παρελθόν να θαυμάσουμε στο πλαίσιο προηγούμενης συνέκθεσής της με τον ζωγράφο (Πινακοθήκη Βογιατζόγλου, Μέντης)  και ένα τρίπτυχο, πλαισιωμένα από ένα εικοσάλεπτο video που αφηγείται συνοπτικά τη διαδικασία του project, συναρμολογούν μια αφοπλιστικά εξομολογητική και σπαρακτική εικαστική προσέγγιση του άλμπουμ No More Shall We Part του Nick Cave & The Bad Seeds (Mute, 2001).

«Πρόκειται για μια ιδέα που επεξεργάζομαι εδώ και δεκαπέντε χρόνια και ξεκίνησα να υλοποιώ συστηματικά από τον Φεβρουάριο του 2016», εξηγεί ο Στέφανος Ρόκος. «Καλλιτεχνικός στόχος ήταν η δημιουργία δεκατεσσάρων ζωγραφικών έργων εμπνευσμένων από τα ισάριθμα τραγούδια του δίσκου (δώδεκα τραγούδια του άλμπουμ και δύο b-sides που κυκλοφόρησαν με την limited edition του άλμπουμ) και στην συνέχεια η έκδοση ενός καλλιτεχνικού βιβλίου. Το άλμπουμ No More Shall We Part είχε μεγάλο αντίκτυπο και επίδραση στην προσωπική μου ζωή, καθώς και στην καλλιτεχνική μου εξέλιξη, από την στιγμή που κυκλοφόρησε. Είναι έργο-σημείο αναφοράς και για τον ίδιο τον Nick Cave αφού οριοθετεί το τέλος μιας σημαντικής γι’ αυτόν περιόδου και την αρχή μιας νέας», καταλήγει. «Με τον Nick Cave διατηρώ επίσης μια σταθερή σχέση και επικοινωνία επί μία δεκαετία, ενώ γνωρίζει και εκτιμά την καλλιτεχνική μου δραστηριότητα». τονιστεί στο σημείο αυτό, ότι ο Cave όχι μόνον παραχώρησε δικαίωμα χρήσης των στίχων του στον Στέφανο Ρόκο, αλλά και με ουσιαστικό τρόπο, έχει ο ίδιος προσωπικά «συντονιστεί» στους εξελικτικούς ρυθμούς, υποστηρίζοντας την έκθεση και την έκδοση.

«Το Νοέμβριο του 2017 και τον Ιούνιο του 2018, ο Nick Cave επισκέφθηκε το εργαστήριό μου και είδαμε μαζί όλα τα έργα του project», επιβεβεβαιώνει ο Ρόκος. Η ανταπόκρισή του ήταν ενθουσιώδης, οι συζητήσεις σχετικά με την προσέγγιση του album, τη συνομιλία των έργων με τα τραγούδια, την έκδοση του βιβλίου, την έκθεση και τoν τρόπο με τον οποίο επρόκειτο να πραγματοποιηθούν οι παρουσιάσεις ήταν απόλυτα ουσιαστικές».

Στα παραπάνω, ο επιμελητής της έκθεσης Σταύρος Καβαλλάρης, συμπληρώνει: «…. η περίπτωση της συνάντησης το ζωγράφου Στέφανου Ρόκου και των τραγουδοποιών Nick Cave & the Bad Seeds, καθώς και της αμφίδρομης σχέσης τους, η οποία οδήγησε σε αυτήν την έκθεση και την οπτικοποίηση, με χειροπιαστή συνειδητοποίηση, των 14 τραγουδιών του συνθετικού έργου “No More Shall We Part”, δεκαεπτά χρόνια αργότερα είναι γεμάτη θύμησες, αναπολήσεις, μνήμες, όλες απολιθώματα που προσπαθούν να επανασυνδεθούν με την αποσπασματική υπόσταση του δίπολου «παιδί/άνδρας». Μοναδικά υποβλητικοί στίχοι, οι οποίοι, όταν δεν εκφράζουν την επιθυμία να συνεπάρουν, σαγηνεύουν, παρασέρνουν. Πίνακες εξίσου σαγηνευτικοί, που επικαλούνται τα όποια ψήγματα έρωτα έχουν ξεμείνει ως παρόρμηση μιας αρχειοθετημένης επιθυμίας…»,

Και θα ήθελα κι εγώ ως επισκέπτης και θεατής της έκθεσης να μεταφέρω τον ενθουσιασμό μου. Για αυτά τα θαυμάσια έργα του Στέφανου Ρόκου που ανασκάπτουν με σπαρακτική ακρίβεια και λυτρωτική ενδελέχεια τους στίχους του Cave και μιλούν για τους λυγμούς και τις ρωγμές των δικών του και των δικών μας αισθηματικών και διαπροσωπικών σχέσεων, καδράροντας χιλιάδες ανείπωτες στιγμές ψυχικής τυφλότητας και οδύνης. Για τη γνωστή σε όλους μας ιστορία δυο ανθρώπων που ζουν και μεγαλώνουν μαζί, και που η αγάπη που τους ενώνει γίνεται με τον χρόνο μυστικά και υπόγεια ένα βαθύ ποτάμι που τους χωρίζει. Για τη δύναμη της θέλησης, όταν και εάν. Για την αδυναμία της υπέρβασης του εαυτού, ακόμη και όταν αυτός αυτοκαταστρέφεται.

Για τη μοναξιά τα ατελείωτα βράδια στο οικογενειακό σαλόνι. Για την πίστη σε κάτι φωτεινό και ανώτερο, για την ανάγκη της προσευχής και για την απελπισία μπροστά στην εκκωφαντική διαπίστωση ότι μοναχοί περπατούμε. Για τις αιφνίδιες λιακάδες ενός μυστικού κήπου και ενός υπέροχα εκτεθειμένου μυαλού. Για τη χλωρή άνοιξη και για τον λευκό χειμώνα. Για τη ζωή και τον θάνατο. Για τη μουσική και για την Αγάπη.

Και φυσικά έκλαψα, μπροστά σε αυτή τη γυναίκα με τα ξέπλεκα μαύρα μαλλιά σε gros plan, που κάτω από το δέρμα του χρόνου είναι ακόμη κορίτσι. Και φυσικά έκλαψα, για ετούτον τον άνδρα που είναι εκεί, εκεί έξω, ανάμεσα στους οξυδερκείς εξομολογητικούς στίχους, ανάμεσα στα διάφανα χρώματα, τα ψυχεδελικά πλέοντα σχήματα και τα απαλά μελάνια και  τραγουδά, ζητώντας συγγνώμη.

Και φυσικά επέστρεψα στην έκθεση ξανά και ξανά, για να βουτήξω το βλέμμα αχόρταγα, σε αυτές τις μνημειώδεις -κυριολεκτικά και μεταφορικά- ζωγραφικές μπαλάντες, σε αυτή την ηλεκτροφόρο Λύπη, που τρέπεται σε αναβλύζουσα ποίηση και αχαλίνωτη δημιουργία..

Ας κλείσω εδώ, αποχαιρετώντας τους αναγνώστες με το τρυφερό χειροποίητο γράμμα του Cave στον Στέφανο:

«Αγαπητέ Στέφανε,

Είναι τέσσερις το πρωί και δεν μπορώ να κοιμηθώ και όλες οι εικόνες από τα έργα σου στριφογυρίζουν στο μυαλό μου. Ήταν συναρπαστικό να στέκομαι στο εργαστήριό σου και να βλέπω μπροστά μου τα έργα σε όλο τους το μεγαλείο, με αυτό το πλήθος από συνωθούμενες λεπτομέρειες και τρομακτικούς κενούς χώρους. Νιώθω ότι συνδέομαι με την ουσία τους. Νιώθω ότι προσεγγίζουν πολύ τον τρόπο με τον οποίο γράφω στίχους –έντονα ξεσπάσματα της μνήμης, εκστατικές λεπτομέρειες, αιφνίδιος ερωτισμός, μυστικιστική εικονογραφία· η σφυρηλάτηση παγωμένων αφηγημάτων που ίπτανται σαν όνειρα στοιχειωμένα και παράξενα και αισιόδοξα.

Και φαίνεται ότι η ιδιαίτερη δύναμη και λάμψη της ζωής μας είναι το μόνο που μπορούμε να διεκδικήσουμε· και ότι είναι πνευματική μας αποστολή να εκφράσουμε αυτή τη δύναμη με όσο πιο αυθεντικό και μοναδικό τρόπο γίνεται. Είναι ένα εγχείρημα επιτακτικό, στο οποίο μοιάζεις ολοκληρωτικά βυθισμένος. Τα έργα σου φαίνονται απoλύτως προσωπικά, δεν έχω δει ποτέ κάτι που να τους μοιάζει και αφού τα δεις, μένουν στο μυαλό σου για πολύ καιρό. Ήταν τιμή μου που τα είδα στο εργαστήριό σου και που αποτελώ μέρος του υπέροχου βιβλίου σου.

Ήταν επίσης θαυμάσιο που, για άλλη μια φορά, κάθισα μαζί σου και έφαγα χταπόδι και ήπια γλυκό καφέ και άκουσα το ατέρμονο ελληνικό έπος της βασανισμένης σου ερωτικής ζωής. Μακάρι να συνεχιστεί για πάντα!

Με όλη μου την αγάπη, Στέφανε.

Nick

Αθήνα 24/06/18»

Stefanos Rokos Nick Cave & The Bad Seeds’ No More Shall We Part Ένα άλμπουμ, δεκατέσσερα έργα, μια έκδοση και μια έκθεση

Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138  Διάρκεια: 4 Aπριλίου – 26 Μαΐου 2019 (παράταση).

Η ομότιτλη εικονογραφημένη συλλεκτική έκδοση περιλαμβάνει τα έργα, τους στίχους, το εισαγωγικό σημείωμα του Nick Cave, καθώς και κείμενα του Jim Sclavunos (μόνιμου μέλους των Bad Seeds από το 1994) και του καλλιτέχνη.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΟ ΡΟΚΟ

Ο Στέφανος Ρόκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1977. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με δάσκαλο τον Τ. Πατρασκίδη. Παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα χαρακτικής στο εργαστήριο του Γ. Μήλιου. Το 2002 απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στη χαρακτική από το Wimbledon School of Art του Λονδίνου, όπου φοίτησε με υποτροφία του ιδρύματος Προποντίς. Από το 2005 έως το 2007 ήταν υπότροφος του ΙΚΥ για την εκτέλεση καλλιτεχνικού έργου. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ παράλληλλα έχει φιλοτεχνήσει εξώφυλλα δίσκων των Παύλου Παυλίδη, Piney Gir, Bobby Conn, Krista Muir, Interstellar Overdrive, Sigmatropic, Φοίβου Δεληβοριά, και Χρήστου Λεοντή, καθώς και εξώφυλλα βιβλίων, αφίσες για συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και ταινίες.

www.stefanosrokos.gr

ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ / ΠΕΡΑΙΩΣ 138 I Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου I 210 3453111   Ωράριο λειτουργίας: Πέμπτη & Κυριακή:10:00-18:00, Παρασκευή & Σάββατο: 10:00-22:00, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: κλειστά.

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του globalview.gr 
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες. Επιτρέπεται η διακίνηση του άρθρου με την προσθήκη ενεργού link.