https://webtv.ert.gr/ert2/mousiki-geografia/20sep2015-mousiki-geografia/

23 Νοεμβρίου 2014, συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της τότε ΝΕΡΙΤ, στον κύκλο συναυλιών με τον γενικό τίτλο «Μουσική Γεωγραφία». Τα μουσικά σύνολα επί ΝΕΡΙΤ είχε αναλάβει ο εκλεκτός συνάδελφος Νίκος Ξανθούλης και εδώ που τα λέμε, είναι μεγάλο πράγμα να ξέρουν την ορχήστρα από μέσα οι κάθε φορά επιλεγέντες ως επικεφαλής των ορχηστρών. Συνεργάστηκα με αξιόλογους μουσικούς εκεί. Ας επιτραπεί να προσθέσω ότι οι μουσικοί της νέας γενιάς, με εντυπωσίασαν με τον επαγγελματισμό τους, τη μουσική ποιότητα, την συναδελφική ευγένεια.

Το μόνο που ευχήθηκα μιλώντας με τους οργανωτές, είναι το να προσκληθεί ο Ερρίκος Φρεζής από το Βερολίνο, για να μας διευθύνει. Ήμουν βέβαιη ότι η ικανοποίηση της ορχήστρας από το υψηλό μουσικό του επίπεδο, την επαγγελματική σοβαρότητα και την οργάνωση των προβών από μέρους του, θα ήταν αξέχαστη εμπειρία και επιβράβευση. Ήμουν βέβαιη ότι θα μοιραζόμασταν την ικανοποίηση του να χαρείς που μπορείς να κάνεις άψογα τη δουλειά σου και να αφήσεις τις στιγμές του μουσικού μεγαλείου να σε συγκινήσουν. Αυτό έγινε.

Η «Μουσική Γεωγραφία» ήταν ένας κύκλος πρωινών κυριακάτικων συναυλιών, που παρακολουθούσαν εκ του σύνεγγυς ακροατές, «ζωντανά», στο Studio C της ραδιοφωνίας. Υπήρχε ταυτόχρονη τηλεοπτική κάλυψη. Κάθε φορά ταξιδεύαμε σε μια χώρα ακούγοντας αντιπροσωπευτική μουσική δικών της συνθετών. Θυμάμαι ότι ο Μάνος Χατζιδάκις ονειρευόταν να υλοποιήσει κάτι ανάλογο. Η ορχήστρα να παίζει σοβαρό εκπαιδευτικό ρόλο, δια των συναυλιών της, καλώντας το κοινό στο χώρο της. Το κοινό ζει αλλιώς το συμφωνικό έργο, έλεγε, όταν ακουμπάει στο μανίκι του μουσικού.

Στο κοινό που έφτανε ως έξω στο διάδρομο, συναντήθηκαν εκείνο το πρωί του Νοέμβρη 2014 πολλοί μουσικοί, φιλόμουσοι, φίλοι, νεαρά άτομα αλλά και μικρά παιδιά με τους γονείς τους. Τους ευχαριστώ όλους.
Στιγμιότυπο 2019 05 23 6.10.57 μμ Προκόφιεφ και Σοστακόβιτς

Προτείναμε στο κοινό μας το δεύτερο κονσέρτο για πιάνο του Dmitri Shostakovich και τον Ρωμαίο και Ιουλιέτα του Sergei Prokofiev. Ένας τεχνικός από το studio μετά τη συναυλία θυμάμαι να μας λέει: «έλιωσαν οι τοίχοι σήμερα!! Συγκλονίστηκαν τα καλώδια…» Στη συναυλία αυτή άκουγες μια σπουδαία ορχήστρα κάτω από τη μπαγκέτα του Ερρίκου Φρεζή κι αυτό δεν θυμάμαι να το αμφισβήτησε κανείς.

Τα έργα της συναυλίας αντλούν το θέμα τους από έξω-μουσικές πηγές. Το κοντσέρτο γράφτηκε πάνω σε μια αυτοβιογραφικού χαρακτήρα ανάγκη του Shostakovich, που αφηγείται στιγμές από τη μελέτη στο πιάνο του γιου του και διηγείται τις αναμνήσεις του. Τις πρώτες φορές που παίχτηκε το έργο στο κοινό συνοδευόταν από τον υπότιτλο «Η παιδική ηλικία του Μαξίμ» αλλά μετά αυτό αφαιρέθηκε επειδή ο συνθέτης δεν θυμόταν μόνο την παιδική ηλικία του γιου του γράφοντας το κοντσέρτο, αλλά και τη δική του.

Ο Μαξιμ θυμάται, περιγράφοντας τον εαυτό του: Ήταν ένας πιτσιρικάς που μεγάλωνε ήρεμα, παίζοντας και ακούγοντας μουσική. Οι γονείς του τον είχαν πείσει να ακούει πολύ μουσική αλλά δεν αγαπούσε να μελετάει όσο θα έπρεπε, πιάνο. Η μητέρα του έπαιζε αποσπάσματα από εντυπωσιακές συνθέσεις για πιάνο. Επίσης του δίδασκε ο πατέρας του πώς συνθέτουμε: φόρμες, μετατροπίες, ηχοχρώματα. Ο μικρός έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για την φούγκα, την έβρισκε πολύ διασκεδαστική. Του άρεσε να παίζει κρυφτούλι με νότες και να εμφανίζεται ξαφνικά, για να μιμηθεί όσα κάνει ο άλλος. Μετά, ξαφνικά να ξεφεύγει από μια θέση και να εμφανίζεται σε μια άλλη! Μετέτρεπε αυτοσχεδιαστικά στο πιάνο απλές μελωδίες από παιδικά τραγούδια σε μεγάλη, για την ηλικία του, «σοβαρή μουσική». Οι γονείς γελούσαν με όσα σκάρωνε.


Στο δεύτερο μέρος ο πατέρας μόνος, έχοντας απομακρυνθεί χρονικά από την πανέμορφη φάση της παιδικής ηλικίας του Maxim, προσπαθεί να ξεπεράσει τη συγκίνηση από τις αναμνήσεις. Θυμάται στιγμές και νιώθει την ανάγκη να τις μοιραστεί με κάθε τρόπο, αλλά με ποιον; Οι σκηνές πνίγονται στον καπνό από τα τσιγάρα που γεμίζουν το δωμάτιο. Και τώρα τι; Μοιάζει να αναρωτιέται. Ανθίσταται κάποιες στιγμές, προσπαθεί να σηκωθεί και να συναντήσει την πραγματικότητα του σήμερα, αλλά ξαναπηγαίνει πίσω και χάνεται στην παρηγοριά του μαξιλαριού του… Αίφνης σηκώνεται και κάτι τον ενεργοποιεί. Το τρίτο μέρος ξεκινά. Η κατάσταση που πλημμύρισε με συναισθήματα την ψυχή μου, αυτή που μέχρι εδώ περιγράφω έχει και χιούμορ, γιατί να μη γράψω κάτι στο πεντάγραμμο για την χαρούμενη αθωότητα του μικρού παιδιού που από μωρό γίνεται ένας μικρός και δραστήριος μουσικός μας συνάδελφος! Το κοντσέρτο σε λίγες μέρες ήταν έτοιμο.

Στιγμιότυπο 2019 05 23 6.11.08 μμΟ Hanon δεν άρεσε καθόλου στο γιο μου, θυμάται ο συνθέτης. Δεν έβρισκε καμιά μουσικότητα σε αυτές τις ασκήσεις, ούτε έβλεπε στα δάχτυλά του το αποτέλεσμα, μέχρι που ανακάλυψε τις μετατροπίες. Καθόταν λίγο χρόνο για τη μελέτη του στο πιάνο. Ανυπομονούσε δηλαδή να σηκωθεί για να χορεύει και να τραγουδάει, αλλά λίγο πριν πεταχτεί όρθιος, έπαιζε και μερικές ακατανόητες σκάλες με χρωματισμούς ιδιάζοντες και οπλισμούς αρκετά ανορθόδοξους με τη λογική της παλιάς αρμονίας. Όταν με τον καιρό είδε ότι παίζοντας ασκήσεις μπορείς να παίζεις κι εσύ σαν… τον Λιστ, ενθουσιάστηκε. Κι όταν κατάλαβε πόσο πιο πολύ δεξιοτέχνης γίνεσαι όταν μελετήσεις και τους συνθέτες μετά την εποχή του ρομαντισμού, τότε δεν τον σήκωνες από το πιάνο. Αυτοσχεδίαζε, συνέδεε θέματα διαφορετικά και με πρώτη ματιά αταίριαστα, θυμόταν με χαμόγελο τις ασκήσεις «του Hanon του βασανιστή», τις ενσωμάτωνε μόνος του στα κείμενα που έπαιζε δίνοντας αξία και σε κάτι απλούστατο (κοντσέρτο, τρίτο μέρος, οι πρώτες ασκήσεις του Hanon)».
H μουσική είναι πράγματι μια αγέραστη, αθάνατη δύναμη επικοινωνίας της φύσης με τον άνθρωπο…

Στιγμιότυπο 2019 05 23 6.11.15 μμ

Στο δεύτερο μέρος η ορχήστρα ερμήνευσε ιδανικά τον Ρωμαίο και Ιουλιέττα του Προκόφιεφ, που μεταφέρει σκηνές από το ομότιτλο τραγικό έργο του Σαίξπηρ. Με φόντο την αναγεννησιακή Βερόνα, αυτό το παραμύθι των Μοντέγων, των Καπουλέτων και των άτυχων παιδιών τους, που ζούσαν σε μόνιμη εμπόλεμη κατάσταση, πέρασε στα χρονικά της αγγλικής φιλολογίας χάρη στη θρυλική αποτύπωση του μεγάλου συγγραφέα, αλλά -και πολύ αργότερα- χάρη στη μουσική του Sergei Prokofiev. Το θέμα είναι γνωστό σε όλους: Δυο νεαροί κατατρεγμένοι εραστές με το θάνατό τους συμβιβάζουν τις διενέξεις των φεουδαρχικών οικογενειών τους. Μεταξύ των πιο δημοφιλών έργων του Σαίξπηρ στη διάρκεια της ζωής του. Η σύνθεση του Προκόφιεφ ανήκει στην νεοκλασική περίοδο του συνθέτη κατά την οποία έχει μάλλον αφήσει στην άκρη τους νεωτερισμούς του νεανικού επαναστατικού του ύφους.

Σήμερα λοιπόν θα σας προτείνω να παρακολουθήσετε το video της συναυλίας, που συνεχίζει, ευτυχώς να ζει στην webtv της ΕΡΤ.

Καλή ακρόαση!

 

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Globalview.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες. Επιτρέπεται η διακίνηση του άρθρου με την προσθήκη ενεργού link.