Με αφορμή το ντοκιμαντέρ της Μαργκαρέτε φον Τρότα «Μπέργκμαν: Ένας Αιώνας» για τον Σουηδό σπουδαίο σκηνοθέτη, επιλέγουμε πέντε παραγνωρισμένα αριστουργήματα από τη μεγάλη φιλμογραφία του.

«Summer Interlude» (1951)

Η ρομαντική ελεγεία ενός σφοδρού καλοκαιρινού έρωτα, ο οποίος έρχεται ως ορμητική ανάμνηση στο μυαλό μιας χορεύτριας καθώς προετοιμάζεται για το ανέβασμα της «Λίμνης των κύκνων». Η ηρωίδα καλείται να απελευθερωθεί από το βάρος της μνήμης και των ενοχών που τη συνθλίβουν, σε ένα αβίαστα λυρικό φιλμ, που ο Μπέργκμαν θεωρεί το πρώτο στο οποίο καταστάλαξε αισθητικά κι ένα από τα λίγα που διασκέδασε γυρίζοντάς το.

«Βρέχει στην Αγάπη μας» (1946)

Η ταινία που άνοιξε την πόρτα του Φεστιβάλ Κανών στον Μπέργκμαν ήταν η αφορμή για να στραφούν αρκετά κεφάλια προς το μέρος του, χάρη στην αρτιότητα της αφήγησης και τη δύναμη των εικόνων της. Χρειάστηκε βέβαια να περάσει σχεδόν μία δεκαετία για να ξαναβρεθεί στην πρώτη γραμμή του ευρωπαϊκού σινεμά ο σκηνοθέτης, αλλά αυτήν τη φορά για τα καλά («Καλοκαίρι με τη Μόνικα», «Η Νύχτα των Σαλτιμπάγκων»).

«Οι Άνθρωποι του Φάρο» (1979)

Το απομονωμένο νησί της Βαλτικής αποτέλεσε το δεύτερο σπίτι του Μπέργκμαν, όπου έζησε σχεδόν σαν αυτοεξόριστος μέχρι το τέλος της ζωής του, γράφοντας και γυρίζοντας μερικά από τα αριστουργήματά του. Σε αυτό το ντοκιμαντέρ, συνέχεια του «Faro Dokument» (1970), ο δημιουργός καταγράφει την καθημερινότητα και τους ανθρώπους ενός τόπου απομακρυσμένου και μυσταγωγικού, που ταίριαξε απόλυτα στον ψυχισμό του.

«Μαριονέτες» (1980)

Μία από τις πιο πεσιμιστικές ταινίες του μεγάλου Σουηδού, ήρθε τέσσερα χρόνια μετά τη νομική περιπέτειά του για φοροδιαφυγή, που τον έφθειρε ψυχολογικά, σε σημείο να νοσηλευτεί με νευρικό κλονισμό. Ο φόνος μιας πόρνης σε ένα «θέατρο» για ηδονοβλεψίες είναι η αφορμή για ένα αφηγηματικά περίπλοκο ψυχόδραμα που αλλάζει οπτικές γωνίες, καταστρατηγεί τη χρονολογική εξέλιξη των γεγονότων, πειραματίζεται με το χρώμα και μένει εκστατικό μπροστά στα ανεξήγητα μυστήρια των ανθρώπινων επιθυμιών.

«Ντροπή» (1968)

Ένα αποστομωτικό φιλμ, στο οποίο κόβουν την ανάσα οι ερμηνείες των Λιβ Ούλμαν και Μαξ φον Σίντοφ. Μέσω της αιφνίδιας εισβολής της βίας στη ζωή ενός ζευγαριού, με τη μορφή εμφυλίου πολέμου, αναδεικνύονται το κόστος της προσωπικής ευθύνης και η αβίαστη στροφή του ανθρώπου προς τις χειρότερες πτυχές του εαυτού του. Εδώ η ντροπή έρχεται όταν οι ήρωες συνειδητοποιούν πόσο και πώς έχουν αλλάξει.

Δείτε το τρέιλερ του «Μπέργκμαν: Ένας Αιώνας»