Της Ιουστίνης Φραγκούλη-Αργύρη

Η Εύα Στάμου με πτυχία στην Ψυχολογία, με ενεργό συμμετοχή στα κοινά μέσα από τον προσωπικό πολιτισμό της , την αρθρογραφία της και την πολιτική συμμετοχή της στα δρώμενα , αποτελεί μια αξία στο χώρο της επιστήμης της αλλά και της γραφής.
Τελευταίο όμορφο ξάφνιασμα ήταν η συλλογή διηγημάτων και νουβελών υπό τον τίτλο ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΛΟΥΝ (εκδόσεις Αρμός), όπου η Εύα Στάμου με παρατηρητικότητα ψυχολόγου και με το νυστέρι χειρούργου παρατηρεί θέτοντας «τον τύπον επί των ήλων»  στο ανθρώπινο γένος. Με κινηματογραφική δεξιότητα τοποθετεί τις λέξεις σε εικόνες καταγράφοντας ανθρώπινες συμπεριφορές στην καθημερινότητά τους αλλά και στη σπανιότητα της ιδιαιτερότητάς τους.
Η παράξενη ιστορία με τίτλο « Ένα Τέλειο Σχέδιο» επιλέγεται ως αρχή μια συλλογής,σοκάροντας με την ευρηματικότητα και την παράλογη επιθυμία μιας κανονικής γυναίκας να σχεδιάσει και διαπράξει τον τέλειο φόνο. Αυτό που εντυπωσιάζει εδώ είναι η παράλογη επιθυμία μιας κατά τα άλλα κανονικής γυναίκας να κάνει προσομοίωση φόνου , προφανώς επηρεασμένη από την καθημερινότητα των στυγερών εγκλημάτων όπως καταγράφονται στα αστυνομικά δελτία και τις τηλεοπτικές ειδήσεις. Η κανονικότητα έρχεται σε αντίστιξη με τον παραλογισμό, αποδεικνύοντας τελικά πως στην ψυχή του ανθρώπινου γένους συγκατοικεί το λογικό με το παράλογο και τα όρια είναι σχεδόν αδιευκρίνιστα.
Η «Θερμοκοιτίδα» αφορά στην συνύπαρξη μιας γυναίκας που εργάζεται οικειοθελώς για το hotspot Λέρου με την ψυχολόγο που τελικά έρχεται στο νησί να αξιολογήσει την ψυχολογική κατάσταση των προσφύγων επισκεπτόμενη καθημερινά το Ψυχιατρείο της Λέρου. Η αντιδιαστολή ανάμεσα στην αθλιότητα της κατάστασης των προσφύγων και στην απέλπιδα και αναπόδραστη δυστυχία των ψυχασθενών συλλαμβάνεται με εξαιρετικό τρόπο από τη συγγραφέα, που ζυγιάζει τις ηρωίδες της με μαεστρία ψυχογραφικής αποτίμησης.
«Τα Κορίτσια που Γελούν» είναι το διήγημα που αποτελεί την έμπνευση του τίτλου και αφορά στην καθημερινή ιστορία της ώριμης γυναίκας που βγαίνει σε ραντεβού με ένα ωραίο και δυναμικό εργένη εκεί στην ηλικία των 40 όπου όλα επαναπροσδιορίζονται . Η ηρωίδα καταλήγει  να διαπιστώσει πικρά πως η δική της πείρα, η γοητεία των χρόνων της, η αυτογνωσία της ουδόλως συγκινούν το συνοδό της που παρασύρεται από το αλκοόλ και από τα ανέμελα γέλια των κοριτσιών, τη φρεσκάδα της νεότητάς τους  περιφρονώντας τη συνομιλήτρια της μέσης ηλικίας. Τα Κορίτσια που Γελούν είναι το απτό παράδειγμα της ελαφρότητας του αντρικού γένους,με μια υπαινικτική καταδίκη από τη συγγραφέα.
«Το Δείπνο» είναι η ιστορία μια νεαρής Ελληνίδας που μετακόμισε για δουλειά  στην Κοπεγχάγη προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτό που άφησε στην Ελλάδα και σε αυτό που βιώνει στο νέο της τόπο. Η ιστορία καταλήγει σε ακρότητα καθώς η πρωταγωνίστρια Λήδα γνωρίζει σε ένα δείπνο ανάμεικτων φυλών ένα Δανό τον Γιόχαν κι εκείνος τη συνοδεύει μέχρι το σπίτι της διεκδικώντας μια βραδυά με σέξ μαζί της . Όταν η Λήδα του αρνείται ο Γιόχαν ασκεί βία, την καταδικάζει να ακούσει τις βρισιές και την απόρριψή του. Είναι η ιστορία μιας γυναίκας που δεν αποτιμά σωστά το άλλο γένος και ενός άντρα που θεωρεί πως το σεξ είναι η κατάληξη μιας κουβέντας. Η διαφορά της νοοτροπίας , της κουλτούρας και του γένους αποτυπώνονται εδώ με τον βέλτιστο τρόπο από μια έμπειρη συγγραφέα, την Εύα Στάμου.
Η Εύα Στάμου μεταφέρει στα γραπτά της την τη βαθειά γνώση του αντικειμένου της, σκιαγραφώντας τους πόνους των παιδιών που γνώρισαν την παιδικότητά με μια διπολική μάνα η οποία μπαινοβγαίνει στο ψυχιατρείο. Με πραγματική μαεστρία ξεδιπλώνει τα τραύματα του αγοριού που αντρώθηκε με μια διαφορετική μητέρα στην ιστορία της  «Η Κυρία Με το Καπέλο».
Το κορυφαίο αφήγημα της συλλογής είναι η «Βοστόνη», μια νουβέλα όπου η Εύα Στάμου με αριστοτεχνικό τρόπο διαγράφει, αναλύει και παρακολουθεί ( κρατώντας σχεδόν μια κάμερα) την ιστορία ενός καθηγητού Πανεπιστημίου που πλήρωσε ακριβά την επιπολαιότητα μιας ερωτικής συνεύρεσης με μια φοιτήτριά του. Η συγγραφέας μεταφέρει όλη την παθογένεια του Έλληνα αρσενικού που, βρισκόμενος σε θέση εξουσίας, δεν  υπολογίζει τις καταστάσεις  αλλά και της φοιτήτριας που γνωρίζει το παιχνίδι της εκδίκησης εκεί στα ακριβά ακαδημαϊκά έδρανα του πανεπιστημίου της Βοστώνης.
Όλες οι ιστορίες της Εύας με λακωνικότητα, ευκρίνεια και λογοτεχνικότητα μεταφέρουν ερωτήματα της εποχής, που βρίσκονται σε λανθάνουσα μορφή στα μυαλά και τις ψυχές μας. Όλα μπορούν να συμβούν κι όλα υποβόσκουν μέσα μας ! Τα «Κορίτσια που Γελούν» είναι εκεί  στο βιβλίο της Εύας και μας αγαπούν, μας ειρωνεύονται και μας γοητεύουν!