Χωρίς να είμαι θρήσκος θυμάμαι πάντα τη προφητεία του Κοσμά του Αιτωλού…ότι όλος ο πλανήτης θα δεθεί μ’ ένα σύρμα…θα μπορούσες να το πεις και για το internet αυτό, αν και είναι πολύ χρήσιμο, επίσης. Εξαρτάται, όμως, από τη χρήση γιατί μπορεί να γίνει ναρκωτικό ενώ ως εργαλείο είναι μια χαρά.

 

Συνέντευξη στην Ελένη Γουρνέλου

 

Ο Κωστής Γκιμοσούλης,  αν και μένει στο κέντρο της Αθήνας, συχνά απομακρύνεται από την πόλη για να ξαναγυρίσει. Γράφει μόνο όταν το νιώθει, όταν θα αισθανθεί την ανάγκη. Μεγάλη του αγάπη, το βουητό στην πόλη,  τα ταξίδια, οι γάτες, τα παιδιά, η θάλασσα, τα δένδρα, οι άνθρωποι.  Μεταξύ άλλων έχει δημοσιεύσει διηγήματα, όπως “Η κραυγή της πεταλούδας”, ο «Μαύρος χρυσός». Καμιά φορά τα διηγήματα μεγαλώνουν και γίνονται νουβέλες ή μυθιστόρημα, όπως το “Μια νύχτα με την Κόκκινη” (1995), “Ανατολή” (1998), “Χέρι στη φωτιά” (1999), “Βρέχει φως” (2002), “Το θηρίο είναι παντού” (2003), “Εξομολόγηση σ’ έναν κολομβιανό σκύλο” (2006), “Το φάντασμά της” (2009), “Το αηδόνι στο πόδι της” (2012) κ.α.

Σε όλα τα βιβλία του παραφυλάει η ποίηση αλλά και οι ζωγραφιές με νερομπογιές.

Το 2011 κυκλοφόρησε το βιβλίο του “Για να μάθεις να πετάς”, με ιστορίες – παραμύθια για μικρούς και μεγάλους και με εννέα ζωγραφιές του Γιάννη Ψυχοπαίδη εμπνευσμένες ειδικά για την έκδοση. Το 2013 εκδόθηκε το “Δυο μήνες στην αποθήκη”, μια προσωπική μαρτυρία από την παραμονή του συγγραφέα σε νοσοκομείο. Για την ποιητική συλλογή “Ο ξυλοκόπος πυρετός” πήρε το βραβείο Μαρίας Ράλλη για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς. Πρόσφατα κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Καστανιώτη το ποιητικό αφήγημα «Ο Μέσα και ο Έξω», το μυθιστόρημα «Όλες μία» και «Μπιλ ο Χλωμός»   Επίσης, από τις εκδόσεις  Καλειδοσκόπιο το «Μεταξοχώρι. Αλφάβητο για Όρη» (2018).

Ολόκληρη η συζήτηση μαζί του στο ράδιο EMPNEUSI.GR στη συχνότητα των 107FM.

https://www.empneusi.gr/podcast/eleni-gournelou-06-05-2018/

Ελένη Γουρνέλου: Κωστή, σε ευχαριστώ για την αποδοχή της πρόσκλησης.

Κωστής Γκιμοσούλης: Καλώς σε βρήκα. Γράφουμε για να μη μιλάμε αλλά καμιά φορά μιλάμε κιόλας (γέλια).

Ελένη Γουρνέλου: Στο βιβλίο σου «Μαύρος χρυσός» στο βιογραφικό σου σημείωμα γράφει: Ο Κωστής Γκιμοσούλης δεν φέρει ευθύνη για το πότε, από ποιους και πού γεννήθηκε. Νοιώθει, όμως, υπεύθυνος για ο,τι ακολούθησε…Τι ακολούθησε Κωστή και πόσο υπεύθυνοι είμαστε εμείς για όσα μας συμβαίνουν;

Κωστής Γκιμοσούλης: Ως ένα σημείο είμαστε. Είμαστε γιατί διαλέγουμε αυτό και όχι το άλλο. Το κόκκινο και όχι το πράσινο. Και για το πώς φερόμαστε είμαστε υπεύθυνοι. Η επανάσταση είναι πάντα προσωπική δεν είναι συλλογική. Δηλαδή, αν είμαι καλός ή κακό  μ’ εσένα,  μετράει…

Ελένη Γουρνέλου: Είμαστε απότοκοι των άλλων ή  μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας;

Κωστής Γκιμοσούλης: Μέχρις σ’ ένα σημείο ναι. Είμαστε απότοκοι των επιρροών μας αλλά δεν μπορούμε να ζούμε με αυτό. Κάποια στιγμή πρέπει να πάρουμε την ευθύνη των πράξεων μας. Όχι, πρέπει…τίποτα δεν πρέπει. Απλά χρειάζεται να το κάνουμε.

Ελένη Γουρνέλου: Σε ποια στιγμή γινόμαστε ο εαυτός μας;

Κωστής Γκιμοσούλης: Μόλις το συνειδητοποιήσουμε. Τότε, χρειάζεται να το κάνουμε και να γίνουμε ο εαυτός μας. Κι αυτό γιατί φυσικά θα πεθάνουμε…κι αυτό είναι το μόνο σίγουρο.

Ελένη Γουρνέλου: Στο τελευταίο σου βιβλίο «Όλες Μια» αναφέρεις πώς όπως όλα τα ποτάμια καταλήγουν στη θάλασσα, έτσι κι όλες οι ερωμένες. «Φρούτο περίεργο η γυναίκα είτε μια έχεις είτε δέκα». Τι σημαίνει για σένα η γυναίκα; Είναι φρούτο; Είναι φύλο ή είναι «Η Άνθρωπος» όπως έλεγε σ’ ένα ποίημα της η Ζωή Καρέλλη;

Κωστής Γκιμοσούλης: Είναι άνθρωπος όπως κι εγώ. Είναι το ανεστραμμένο είδωλο του αρσενικού. Το ‘παιχνίδι’ βέβαια ξεκινά από νωρίς γιατί σε προσδιορίζουν ως κυνηγό αφού είσαι αρσενικό κι αυτό δεν τελειώνει ποτέ,  αν δεν το τελειώσεις εσύ. Κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι σε επιλέγουν και δεν επιλέγεις,  ενώ εσύ, νομίζεις ότι επιλέγεις. Η κοινωνία μπορεί να σε επιλέγει και εσύ απλά να είσαι αυτός που επιλέγουν. Η ουσιαστική επιλογή είναι στην αρχή να επιλέξεις να είσαι μόνος/μόνη σου και μετά να διαλέξεις αυτό που πραγματικά θέλεις κι όχι επειδή (αυτό) ανταποκρίνεται σε κάποια δεδομένα,  όπως για παράδειγμα η εξωτερική εμφάνιση. Αυτά φεύγουν, όμως, αυτό που μένει δεν εξηγείται με λόγια.

Ελένη Γουρνέλου: Ξέρω ότι και με την Αθήνα έχεις μια αντιφατική σχέση. Πες μου τι είναι αυτό που σε κρατάει στην Αθήνα και τι είναι αυτό που σε διώχνει;

Κωστής Γκιμοσούλης: Καταρχάς εδώ γεννήθηκα. Η Αθήνα έχει υπέροχα μέρη αλλά έχει και απαίσια συγχρόνως. Όπως όλες οι μεγάλες πόλεις. Μου αρέσει να μένω στο κέντρο κοντά στους ανθρώπους αλλά και σ’ ένα χωριό, στην επαρχία. Δεν το λέω άσχημα για την επαρχία, έχω φίλους πολλούς εκεί. Οι άνθρωποι είναι, βέβαια, ίδιοι παντού αλλά η φύση μας μαθαίνει πολλά. Μας δίνει ένα μέτρο που δεν το βρίσκεις εύκολα στις μεγάλες πόλεις. Όλα βέβαια αλλάζουν και τίποτα δεν μένει στατικό.

Ελένη Γουρνέλου: Σου αρέσουν τα ταξίδια.

Κωστής Γκιμοσούλης: Μου αρέσει το ταξίδι, χωρίς να είμαι φανατικός,  γιατί δεν ξέρεις ποτέ τι σε περιμένει. Είναι απρόβλεπτο.

Ελένη Γουρνέλου: Ποιο είναι το πιο συναρπαστικό ταξίδι που έχεις κάνει και γιατί;

Κωστής Γκιμοσούλης: Υπάρχουν ταξίδια μέσα στο σπίτι σου αλλά και μερικά στη Ν. Αμερική ή ας πούμε ή στην Ινδία. Πιο πολύ η Ανατολή έχει εκπλήξεις για μένα παρά η Δύση.

Ελένη Γουρνέλου: Τι σου προκαλεί περισσότερο ενδιαφέρον σ’ ένα ταξίδι ως προς τον εαυτό σου; Μήπως ότι είσαι ξένος ή ότι δεν μιλάς τη γλώσσα του τόπου; Η μήπως ότι βρίσκεις μια σχισμή στο σύμπαν και χώνεσαι εκεί σαν παιδί;

Κωστής Γκιμοσούλης: Για όλα αυτά αλλά και γιατί ξεχνάω τον εαυτό μου και τον χρόνο. Όταν βγαίνεις από το καβούκι σου έχεις την ψευδαίσθηση ότι δεν υπάρχει χρόνος. Όλα ξεκινούν από την αρχή. Τα ταξίδια με κάνουν να ζω πιο έντονα αλλά δεν μπορείς να ταξιδεύεις συνέχεια. Πάντως και ο έρωτας ένα είδος ταξιδιού είναι. Όλα ξεκινάνε από την αρχή ακόμα και από το πένθος για έναν έρωτα. Κι αυτό γιατί στο πένθος οι άνθρωποι συνειδητοποιούν τον θάνατο κι αρχίζουν να ζούνε. Νομίζω δε ότι αυτό είναι και το μεγαλύτερο ταλέντο του ανθρώπου: Το καλό να το κάνει καλό.

Ελένη Γουρνέλου: Η αναγέννηση, δηλαδή. Κι όταν γράφεις,  ταξιδεύεις επίσης;

Κωστής Γκιμοσούλης: Όταν κάνεις κάτι δημιουργικό που, δεν είναι μόνο το γράψιμο, μπορείς να σταματάς τον χρόνο.

Ελένη Γουρνέλου: Λες κάπου ότι ‘ψαρεύουμε χωρίς αγκίστρια αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζουμε να ψαρεύουμε’.

Κωστής Γκιμοσούλης: Κοίτα, όλα τα καθορίζει ο εγκέφαλος. Έχει αποδειχθεί ότι όλες οι μεγάλες αρρώστιες συμβαίνουν όταν είμαστε στεναχωρημένοι. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε και παράλογα ή άσκοπα πράγματα γιατί οι άνθρωποι έχουμε γίνει πολύ του σκοπού με στόχο, τη δόξα, το σέξ ή το χρήμα. Όλο και πιο πολύ.

 

Ελένη Γουρνέλου: Στο «παράξενα που δεν ξεχνάμε» λες κάπου στις κοφτές ανάσες: ‘Το διαδίκτυο έχει γίνει η καθημερινή σου στύση για να γίνει και οργασμός εξαρτάται από τη χρήση’. Πόσο μας έχει επηρεάσει η χρήση του διαδικτύου και πόσο ικανοί είμαστε να τη διαχειριστούμε χωρίς να μας αλλοτριώσει αλλά να την απολαύσουμε χωρίς να μας καταπιεί;

Κωστής Γκιμοσούλης: Χωρίς να είμαι θρήσκος θυμάμαι πάντα τη προφητεία του Κοσμά του Αιτωλού…ότι όλος ο πλανήτης θα δεθεί μ’ ένα σύρμα…θα μπορούσες να το πεις και για το internet αυτό, αν και είναι πολύ χρήσιμο, επίσης. Εξαρτάται, όμως, από τη χρήση γιατί μπορεί να γίνει ναρκωτικό ενώ ως εργαλείο είναι μια χαρά. Πέρα, όμως, από το διαδίκτυο και μιλώντας για τη ζωή δεν πρέπει να είμαστε προκατειλημμένοι με τους ανθρώπους. Θυμάμαι μια μέρα ανέβαινα μ’ ένα τρόλεϊ και είδα έναν θείο που τον είχα για τον χειρότερο άνθρωπο και όταν μου μίλησε κατάλαβα ότι είχα κάνει λάθος. Η πρώτη αντίληψη είναι σημαντική αλλά η προκατάληψη είναι κακή. Ξέρεις, από αυτά τα απλά πράγματα ξεκινάει ο ρατσισμός, ο φόβος για το διαφορετικό. Υπάρχει το πραγματικό, η φαντασία και το όνειρο αλλά να μη το παρακάνουμε….Να είμαστε εκεί! Να κοιτάζουμε και να ακούμε.

Ελένη Γουρνέλου: Θυμάμαι που το είχες πει αυτό…ότι δεν άκουγες τους άλλους ανθρώπους και εκ των υστέρων συνειδητοποίησες ότι είχες χάσει αρκετά.

Κωστής Γκιμοσούλης: Είχα χάσει από το ζωντανό…Ζούσα σ’ ένα δικό μου κόσμο. Μέσα στο κεφάλι μου. Είχα μια εικόνα για τον εαυτό μου και μια εικόνα για τους άλλους που με εμπόδιζε να βλέπω τη πραγματικότητα. Τώρα νομίζω ότι ακούω και βλέπω καλύτερα. Επίσης, ο άνθρωπος που είναι καλά δεν χρειάζεται ούτε να διαβάζει πολύ ούτε να ακούει μουσική….είναι ένα δεκανίκι όλα αυτά. Το να ακούς και να βλέπεις είναι ένα χάρισμα που το μαθαίνεις…και μέσα από τα βιβλία αλλά και μέσα από μια εσωτερική ανάγκη. Όλοι οι άνθρωποι συνομιλούν με τον εαυτό τους αλλά οι περισσότεροι δεν προλαβαίνουν να τον ακούσουν κι έτσι δημιουργούν πλαστές ταυτότητες για τον εαυτό τους.

Ελένη Γουρνέλου: Έχεις γράψει κάπου ότι οι άνθρωποι δεν κόβουν το τσιγάρο για να μπορούν να αναβάλλουν…

Κωστής Γκιμοσούλης: Αυτό ισχύει για πολλά πράγματα. Για το αλκοόλ, για μια γυναίκα που δεν θέλουμε, για έναν ‘φίλο’ που δεν θέλουμε, για μια δουλειά που δεν γουστάρουμε…νομίζουμε ότι αν τα κόψουμε θα πεθάνουμε αλλά αυτό είναι μύθος. Στην πραγματικότητα αναβάλλουμε συνεχώς πράγματα για το μέλλον αλλά δεν θα είμαστε ποτέ σε θέση να τα κάνουμε πράξη. Η αναβολή είναι μια δικαιολογία, δηλαδή.

Ελένη Γουρνέλου: Ίσως χρειαζόμαστε ένα σοκ για να προχωρήσουμε.

Κωστής Γκιμοσούλης: Γι’ αυτό λέω ότι το πένθος, ο έρωτας και το ταξίδι καμιά φορά μας κάνει λιγότερα καθάρματα….μετά ξαναγινόμαστε πάλι….(γέλια).

Ελένη Γουρνέλου: Οι άνθρωποι αλλάζουν; Και το λέω αυτό γιατί μου είχες πει ότι ο,τι δεν αλλάζει πεθαίνει…

Κωστής Γκιμοσούλης: Αλλάζουν με το σοκ και δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην υφίσταται κάποιο σοκ. Από φόβο δεν αλλάζουμε. Μου κάνεις ψυχολογικές ερωτήσεις κι εγώ δεν είμαι ψυχολόγος….Είναι βέβαια εύκολο να τα λέμε αλλά δύσκολο να τα κάνουμε.

Ελένη Γουρνέλου: Μου αρέσει ότι στη γραφή σου συμπεριλαμβάνεις πάντα κάποια παιδικά σκιτσάκια….

Κωστής Γκιμοσούλης: Ναι, το κάνω γιατί περνώ εγώ καλά….και εύχομαι και οι άλλοι.

Ελένη Γουρνέλου: Νομίζω ναι. Γράφεις για να υπερβείς κάτι όπως είναι ο θάνατος ή το κενό;

Κωστής Γκιμοσούλης: Αυτό είναι. Πρέπει κάποιος να έχει ένα παιχνίδι…ειδάλλως τρελαίνεται. Η τρέλα έχει να κάνει με το κενό. Αυτό δεν είναι καινούργιο.

Ελένη Γουρνέλου: Παλαιότερα, ωστόσο, είχαμε περισσότερες δυνατότητες κατανάλωσης που σήμερα δεν έχουμε αλλά μέσα από την κατανάλωση ξεχνιόμαστε. Όμως, δεν έχουμε ανάγκη από πολλά. Τι λες;

Κωστής Γκιμοσούλης: Δεν έχουμε. Έχουμε το τενεκεδάκι μας που, κάθε πρωί, πρέπει να γεμίζει Ζωή …αν αυτό δεν γίνεται, κάτι δεν πάει καλά. Εμένα μου αρέσει πάντως να παρακολουθώ το νέο φεγγάρι. Μου αρέσει, επίσης, η θάλασσα και ότι είναι απρόβλεπτη. Λερώνεται και μετά αυτοκαθαρίζεται σαν τις γάτες που αγαπώ.

Ελένη Γουρνέλου: Υπάρχει ταλέντο;

Κωστής Γκιμοσούλης: Υπάρχουν άνθρωποι που βάζουν τη μια λέξη δίπλα στην άλλη και φτιάχνουν κάτι ενδιαφέρον. Υπάρχουν κι άλλοι που, αν και κάνουν το ίδιο, μας αφήνουν παγερά αδιάφορους. Χρειάζεται να επιμείνεις πάντως ειδάλλως η έμπνευση είναι κάτι που δεν κατάλαβα πότε από πού έρχεται. Το ταλέντο είναι ένα ψώνιο που επιμένει.

Ελένη Γουρνέλου: Είναι νάρκισσοι οι καλλιτέχνες;

Κωστής Γκιμοσούλης: Ναι. Αν, όμως, είναι νάρκισσοι μέχρι το τέλος κάτι δεν πάει καλά…γιατί αυτό φανερώνει ότι δεν μαθαίνουν.

Ελένη Γουρνέλου: Πιστεύεις ότι η φύση ερμηνεύεται από τους ανθρώπους;

Κωστής Γκιμοσούλης: Είναι ωραίο να λέμε τις μπούρδες μας οι άνθρωποι αλλά τα πράγματα γύρω μας συνεχίζουν να υπάρχουν. Υπάρχουν μπούρδες αδιάφορες, ωραίες, ενδιαφέρουσες αλλά πάντως μπούρδες….

Ελένη Γουρνέλου: Μα κι εμείς δεν αναπτυσσόμαστε όπως η φύση;

Κωστής Γκιμοσούλης: Είναι μια υπέροχη μπούρδα αυτό. Φυσικά είμαστε μέρος της φύσης (γέλια). Φυσικά είμαστε μέρος της φύσης αλλά έχουμε την κατάρα ότι ξέρουμε ότι θα πεθάνουμε κάποια στιγμή και παριστάνουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε, πράγμα που δεν κάνουν τα ζώα. Το μόνο ζώο που παριστάνει κάτι άλλο από αυτό που είναι, είναι ο άνθρωπος…ίσως εξαιτίας του θανάτου.

Ελένη Γουρνέλου: Το ζωτικό ψεύδος. Τα πράγματα στη ζωή, Κωστή, είναι αντιφατικά;

Κωστής Γκιμοσούλης: Ναι, είναι. Αλλά υπάρχει και το ανικανοποίητο. Είναι καλό να το ξέρει κάποιος…ακόμα και στον παράδεισο δεν είναι όλα ικανοποιητικά. Στο βιβλίο μου ο «Μέσα και Έξω»  ο «Έξω» που υπήρξε, ξέρεις, στην πραγματικότητα… μού έκανε εντύπωση που, αν και μεγαλύτερος από εμένα σε ηλικία, ήταν πιο ανατρεπτικός από εμένα. Αν και ήταν άθρησκος- όχι άθεος- δεν πίστευε σε τίποτα, ήταν μισάνθρωπος αλλά παρ’ όλα αυτά αγαπούσε τους ανθρώπους. Ερωτευόταν δε μ’ έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο, ήταν ηθοποιός από τους καλύτερους στο είδος του…

Ελένη Γουρνέλου: Τι σε έμαθε ο «Έξω» από το βιβλίο σου «Ο Έξω και ο Μέσα»;

Κωστής Γκιμοσούλης: Να φοβάμαι λιγότερο. Είναι καλό να φοβάσαι τη φωτιά για να μη καείς αλλά υπάρχουν φοβίες που είναι ανόητες και μας επηρεάζουν μια ολόκληρη ζωή. Μέχρι να το καταλάβουμε αυτό, πεθαίνουμε. Αυτές τις φοβίες μού τις περιόρισε ο «Έξω».

Ελένη Γουρνέλου: Υπάρχει διαφορά μεταξύ του έρωτα και της αγάπης;

Κωστής Γκιμοσούλης: Η αγάπη από μόνη της, όπως τη νοιώθω εγώ, μου δημιουργεί επιφύλαξη. Κι αυτό γιατί δεν μπορεί να υπάρξει αγάπη χωρίς να έχει προηγηθεί ο έρωτας. Όταν αγαπάς, αγαπάς όλους τους ανθρώπους ακόμα και τους πιο σιχαμένους. Πόσο μάλλον αυτόν που έχεις δίπλα σου…αλλά αγάπη χωρίς επιθυμία είναι σαν να έχεις ένα δεκανίκι. Ο έρωτας, βέβαια, είναι μια ‘αρρώστια’ που τελειώνει και μετασχηματίζεται σε κάτι άλλο. Τα αναφέρω όλα αυτά μέσα στα βιβλία μου ανάλογα με το πόσο καταλαβαίνω και τα νοιώθω εγώ. Κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός για το πώς τα νοιώθει όλα αυτά.

Ελένη Γουρνέλου: Τα αληθινά αισθήματα επιστρέφουν;

Κωστής Γκιμοσούλης: Σίγουρα επιστρέφουν γιατί είναι κάτι σαν φυσικός νόμος. Είναι ένα δώρο προς τον εαυτό σου. Οι περισσότεροι στις μεγάλες πόλεις αλλά και έξω από αυτές συνήθως είναι άπονοι. Πώς αποκτήσαμε αυτή τη σκληρή καρδιά δεν μπορώ να καταλάβω…μας γεμίζει αρρώστια αυτή η απονιά. Υπάρχει μια μειοψηφία σε κάθε εποχή που δεν είναι τόσο άπονη.  Δεν λέω να είσαι εύκολος αλλά τίποτα ανθρώπινο δεν μπορεί να μας είναι ξένο. Πρέπει να έχουμε κατανόηση για τον Άνθρωπο. Η ψυχή μας πρέπει να είναι πιο κοντινή προς τους άλλους. Είμαστε από τη μια κοινωνικοί αλλά από την άλλη μεριά είμαστε ψεύτικοι και γι’ αυτό, όταν μένουμε μόνοι μας, ξεφυσάμε λέγοντας: «Ευτυχώς, επιζήσαμε και σήμερα»!

Ελένη Γουρνέλου: Κωστή, πες μας μια δική σου αλήθεια που σε ακολουθεί στις αποφάσεις σου.

Κωστής Γκιμοσούλης:  Θα σας πω τρείς αλήθειες που μου έρχονται τώρα στο μυαλό. Για να γεμίσει το μυαλό πρέπει πρώτα να το αδειάσεις. Το μεγαλύτερο ταλέντο είναι να κάνεις το κακό, καλό. Πιάνω τον εαυτό μου,  όταν μιλάω στον εαυτό μου, σε αυτό το μικρό ανθρωπάκι που έχουμε όλοι μέσα μας, να του λέω, πολλές φορές «Μη βιάζεσαι! Μη βιάζεσαι!»

Ελένη Γουρνέλου: Σε ευχαριστώ πολύ!

Κωστής Γκιμοσούλης:  Κι εγώ σε ευχαριστώ! Άντε γειά….