Ας μας συστηθεί πρώτος ο ποιητής. Ο William Ernest Henley (1849 -1903): ήταν άγγλος κριτικός και αρθρογράφος της ύστερης βικτοριανής εποχής. Αν και πολυγραφότατος ποιητής, ο Henley έγινε διάσημος κυρίως από ένα ποίημά του με τίτλο «Invictus».

«Η νύχτα είναι σκοτεινή και βροντερή», γράφει ο Henley στο ποίημα που μελοποίησε η Amy Beach. «Που είναι άραγε οι ώρες που σε μένα ερχόταν τόσο όμορφη και φωτεινή; Ένας άγριος άνεμος τραντάζει και κάνει αγριότερη τη θάλασσα. Ω! Βροντερή η νύχτα και σκοτεινή πολύ»…

H Amy Beach (1867 – 1944) ήταν Αμερικανή συνθέτρια και πιανίστα. Όλοι την αναφέρουν ως την πρώτη επιτυχημένη αμερικανίδα συνθέτρια. Είναι εντυπωσιακό ότι διακρίθηκε με συνθέσεις μεγάλης φόρμας, όχι με κομμάτια για σόλο όργανο ή τραγούδια. Η Συμφωνία “Gaelic”, πρωτοπαίχτηκε από τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστόνης το 1896 και ήταν η πρώτη συμφωνία που έγραψε και δημοσίευσε μια αμερικανίδα μουσουργός ετών είκοσι εννέα.
Είναι όμως πολύ γλυκιά η ιστορία που συχνά αναφέρεται, σχετικά με τα μικρά της χρόνια:
Η μητέρα της, η κυρία Κλάρα, έπαιζε πιάνο και τραγουδούσε στη μικρή κόρη της από τότε που γεννήθηκε, συνεχώς. Παράλληλα, υπήρχαν αρκετοί μουσικοί στην ευρύτερη οικογένεια. Αλλά ήταν σαφές από τότε που η Amy ήταν ενός έτους ότι κάτι…συμβαίνει με τη μικρούλα. Πριν τα δύο της χρόνια είχε απομνημονεύσει τα λόγια σε 40 τραγούδια και τα τραγουδούσε σωστά. Στη συνέχεια, άρχισε να αυτοσχεδιάζει με τη φωνή της σόλο αλλά να παίζει στο πιάνο αυτοσχεδιασμούς πάνω στις μελωδίες που είχε τραγουδήσει μέρες πριν. Στα τρία μπορούσε να διαβάζει νότες. Στα τέσσερα, συνέθετε τραγούδια εξ ολοκλήρου δικά της, τα οποία θυμόταν με κάθε λεπτομέρεια και μπορούσε να τα παίζει στο πιάνο και να τραγουδάει συγχρόνως ανά πάσα στιγμή.
Όταν η οικογένεια μετακόμισε στο Τσέλσι, κοντά στη Βοστώνη, το 1875, οι γονείς της επέλεξαν ως δασκάλους για την κόρη τους πρώτα τον Ernst Perabo και αργότερα τον Carl Baermann, μαθητή του Franz Liszt. Η μικρή ήταν ως τότε αυτοδίδακτη, αλλά από τα οκτώ της καταβρόχθιζε βιβλία σχετικά με τη σύνθεση και την ενορχήστρωση!

Την εποχή εκείνη οι συνθέτριες ήταν σπανιότατο είδος, όλοι τη συμβούλευαν να παίζει στο κοινό ως πιανίστα δεδομένου του ταλέντου της, ώστε να ετοιμάσει και το δρόμο της ως συνθέτριας. Έκανε το ντεμπούτο της στη Βοστώνη το 1883 όπου έλαβε λαμπερές κριτικές και συνέχισε να παίζει σε συναυλίες, συμπεριλαμβανομένης μιας θριαμβευτικής εμφάνισης ως σολίστ με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστόνης (BSO) το 1885. Ο δρόμος είχε ανοίξει!

Με την σοπράνο Μάρθα Αράπη σε πρόγραμμα με τραγούδια γυναικών παρουσιάσαμε το 2008 στην Αθήνα, στην Πάτρα και στο Ηράκλειο της Κρήτης (και) τραγούδια της Amy Beach, μαζί με πολλά ακόμη εξαιρετικά τραγούδια σπουδαίων αλλά αδικημένων στο μεγαλύτερο μέρος, συνθετριών. Αναφέρω τα ονόματα: Κλάρα Σούμαν, Φάνι Χένζελ, Πολίν Βιαρντό, Άλμα Μάλερ, Ελένη Οικονομοπούλου, Λίζα Λέμαν, Πέγκι Γκλάνβιλ-Χικς, Ε. Αγλάδα Οχόα, Αουγκούστα Χόλμες, Μίκι Ατσούκι, Αντελάιντ Σάλιβαν, Μάργκαρετ Λούθβεν Λαγκ. Η συναυλία στον Φ.Σ. Παρνασσός ηχογραφήθηκε από την EBU. Θα ήθελα να με διαβεβαίωνε κάποιος από την ΕΡΤ ότι παίχτηκε και στη χώρα μας, αλλά μερικές φορές γίνομαι γραφική…
Εδώ από κείμενο στην εφημερίδα το ΒΗΜΑ, θα μπείτε στο τότε κλίμα του προγράμματος μας.  https://www.tovima.gr/2008/11/25/culture/synaylia-me-moysiki-genoys-thilykoy/

Πέρασαν περισσότερο από δέκα χρόνια από τις συναυλίες αυτές που ομολογουμένως συγκέντρωσαν πλήθος ακροατών τότε. Πάντως συνεχίζουμε να μην εκτιμούμε τις γυναίκες συνθέτριες και το χειρότερο, να υποτιμούμε τις ελληνίδες μεταξύ αυτών. Ασφαλώς γίνονται προσπάθειες, αλλά το κοινό είναι που θα δώσει χρώμα στο τοπίο που παραμένει αδιάφορο, υποτονικό και συνεχίζει να προσβάλλει την γυναικεία δημιουργικότητα στη μουσική. Ας κάνουμε μια προσπάθεια εμείς οι γυναίκες πρώτα, ομολογώ ότι στις συναυλίες με γυναικεία μουσική υπερτερούν οι άνδρες ακροατές και μπράβο τους.

Ας ακούσουμε το όμορφο τραγούδι της Amy Beach.
Καλή ακρόαση!