Είναι πολύ αγαπητός συνθέτης.  Ο δημοφιλέστερος Νορβηγός συνθέτης, ο σημαντικότερος πρωτοπόρος του εθνικού ρομαντισμού στην έντεχνη νορβηγική μουσική. Με  τα πιο γνωστά του έργα όπως ο Πεερ Γκυντ, έχει χαϊδέψει τις ψυχές μας και έχει απογειώσει τη φαντασία μας δεκάδες φορές.

 

Ο Ibsen (1828-1906) έγραψε τον Peer Gynt το 1867, ενώ ζούσε στην Ιταλία. Διηγείται ποιητικά  την ιστορία της πτώσης ενός νορβηγικού αντι-ήρωα, αγρότη. Η γραφή δεν προοριζόταν, εκ της φύσεώς της, για σκηνική παράσταση. Ωστόσο, το 1874, ο Ibsen άλλαξε γνώμη γιατί του ζητήθηκε να παρουσιαστεί με κάποιον τρόπο το έργο αυτό στο κοινό, τότε είδε σαν θελκτική την ιδέα μιας μουσικά στηριγμένης παρουσίασης, «λόγος-μουσική». Έγραψε στον φίλο και συμπατριώτη του Edvard Grieg αν θα ήθελε να συνθέσει μουσική. Ο συνθέτης συμφώνησε αλλά αμέσως άρχισε να ανησυχεί ότι δεν θα προκύψει κάτι άξιο λόγου.

Η μουσική ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο του 1875 και η πρεμιέρα δόθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1876 στο Θέατρο Mollergaden της Christiania (τώρα Όσλο), με ορχήστρα που διεύθυνε ο συνθέτης.

Τελικώς, σε σχέση με την αρχική σύνθεση που του παρήγγειλε ο Ιψεν, η σουίτα αρ 1 που επικράτησε στο κοινό σαν η θελκτικότερη μορφή του Peer Gynt πάνω στην αρχική ιδέα του Ιψεν, έχει σε  άλλη σειρά τα “δανεικά” μουσικά μέρη. Με άλλα λόγια τα μέρη που ο Grieg επέλεξε για την σουίτα αρ.1 επιλέχτηκαν με διαφορετικό κριτήριο: Το «πρωί», (το πρώτο κομμάτι της Σουίτας Νο. 1, ) είναι το προοίμιο της τέταρτης πράξης στο αρχικό, ας το λέμε πρωτότυπο έργο, ο «Θάνατος του Åse», (δεύτερο στη Σουίτα Νο 1), προέρχεται από το τέλος της τρίτης πράξης. Ο πασίγνωστος «Χορός της Anitra», (τρίτος στη Σουίτα Νο. 1), προέρχεται από την τέταρτη πράξη και το «στην αίθουσα του βασιλιά των βουνών», (τέταρτο στη Σουίτα Νο 1), προέρχεται από την δεύτερη πράξη.

Ο Grieg εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία να αναδιοργανώσει μεγάλο μέρος της μουσικής του Peer Gynt όταν στην Κοπεγχάγη το 1885 θέλησαν να οργανώσουν μια συμφωνική επανεκτέλεση . Και για το γεγονός αυτό και για την επακόλουθη αναβίωση του το 1902, πρόσθεσε και κάποια νέα κομμάτια.

Το κοντσέρτο για πιάνο του Grieg και η Suite Νο 1 «Peer Gynt» είναι πιθανότατα τα πιο αγαπημένα σε παγκόσμιο επίπεδο, έργα του

Σήμερα το πρωί με αφορμή μια επόμενη, δεύτερη συναυλία στο Paradis, στην Νορβηγία, περιοχή όπου ανήκει και το Troldhaugen, ο χώρος που φιλοξενεί το μουσείο και το σπίτι του Γκρηγκ, ήρθαν στη μνήμη μου οι εντυπωσιακές εικόνες του σπιτιού του, στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Τότε οι συμπατριώτες του κατάφεραν την συντήρηση και τελειοποίηση των συνθηκών για να ανοίξει τις πύλες στο κοινό το σπίτι -μουσείο πια- και να οργανωθούν οι πρώτοι κύκλοι συναυλιών εκεί. Όταν λέμε συναυλιών, εννοούμε μια μουσική ώρα στο πιάνο του συνθέτη, ένα Steinway του 1892, με συνδεδεμένες δυο αίθουσες ανοιχτές, που χωρούσαν περίπου πενήντα μπορεί  και εξήντα ακροατές. Κι ενώ οργάνωσαν 5-10 πρώτες συναυλίες αυτού του τύπου, στη συνέχεια από άλλες χώρες και από τις σκανδιναβικές πρώτα πρώτα, τους ζητούσαν να ενοικιάσουν την αίθουσα του σπιτιού , που θα περιγράφαμε σαν μεγάλο αλλά βαρυφορτωμένο καθιστικό, για να στεγάσουν ομιλίες μουσικού χαρακτήρα, σεμινάρια, μικρές συναυλίες κλπ.

Θα συμφωνήσετε ότι ο χώρος που ένας συνθέτης ζει, μελετά, συνθέτει και κοιτάζει τη θάλασσα από το παράθυρό του δεν είναι απλώς ένας χώρος…

Τα τελευταία χρόνια οργανώνουν ετησίως συναυλίες στον διπλανό νέο υπέροχο χώρο, την Told salen εκεί όπου φιλοξενούνται και οι διαγωνισμοί στη μνήμη του συνθέτη. Η όμορφη αίθουσα κοιτάζει κι αυτή το μικρό βοηθητικό σπιτάκι-είσοδο κι από εκεί χάνεσαι κυριολεκτικά στην εικόνα – χειμωνιάτικη ως επί το πλείστον – του νερού της Βόρειας Θάλασσας! Ανάμεσα στο Toldsalen και το σπίτι, δεσπόζει η ανθρώπινη γλυπτή απεικόνιση του Γρηγκ, ανθρώπου σεμνού και ταπεινού αλλά συνθέτη πολύ υψηλού κύρους και καταλυτικού μουσικού στον καιρό του που ζούσε εκεί με την υπέροχη σύζυγο του, που ήταν κι αυτή μια σπουδαία καλλιτέχνις η οποία προτίμησε να του αφιερωθεί. Το 1867 σε ηλικία 24 ετών παντρεύτηκε την Νίνα Χάγκερουπ, η οποία έγινε η αυθεντική ερμηνεύτρια των τραγουδιών του. Μαζί της απέκτησε μία κόρη, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 13 μηνών το καλοκαίρι του 1869.

Το 1984 είχα στα μάτια μου αυτή την εικόνα που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Δεν θα ξεχάσω όμως ούτε τις 18 ώρες που χρειάστηκα για να φτάσω από το Όσλο στο Nesstun περνώντας από εντελώς αδιανόητα, εξωπραγματικά και μαγευτικά εθνικά πάρκα για μένα.  Να υπολογίσουμε  και τη μισή ώρα ποδαρόδρομο με μείον δέκα βαθμούς, Οκτώβρη μήνα!

Ο σημερινός επισκέπτης θα έχει εκτός από το σπίτι, να θαυμάσει την σημερινή υποστήριξη ειδικών στην προβολή του έργου του, την οργανωμένη προσπάθεια τους να αξιοποιήσουν το υλικό που άφησε και μια αίθουσα 190 θέσεων ενσωματωμένη στην αναπνοή του.
Πόσο το περιμένω!!!

Ο Γκρηγκ έφυγε από τη γη στις 4 Σεπτεμβρίου 1907. Κηδεύτηκε στη γενέτειρά του, στο πανέμορφο  Μπέργκεν, παρουσία 40.000 ανθρώπων και επίσημη Νορβηγία κήρυξε την ημέρα κηδείας ως ημέρα εθνικού πένθους. Η τελευταία του επιθυμία ήταν η επικήδεια τελετή να γίνει υπό τους ήχους του Πένθιμου Εμβατηρίου του Σοπέν και του δικού του Πένθιμου Εμβατηρίου, που έγραψε για την κηδεία του συνθέτη του εθνικού ύμνου της Νορβηγίας , αγαπημένου φίλου του, Ρίκαρντ Νόρντραακ.