Στη φωτ. ο Γιώργος Παπαηλιού 
ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ/Καθημερινή

Στο περίπτερο του Generation Next συναντά κανείς ένα ιδιαίτερο τσέλο. Ενας έξυπνος βραχίονας κινεί το δοξάρι του μουσικού οργάνου, ενώ ο άνθρωπος καλείται να παίξει τις τρεις χορδές του μοτίβου του «Smoke on the water» των Deep Purple.

Ο όρος singularity ή αλλιώς «μοναδικότητα», ο οποίος βρίσκεται πίσω από το όνομα του SingularityU Summit, πρωτοεμφανίστηκε τη δεκαετία του 1940 από τον μαθηματικό Τζον βον Νιούμαν. Σύμφωνα με τον Ουγγροαμερικανό επιστήμονα, σε ένα υποθετικό χρονικό σημείο στο μέλλον οι μηχανές θα φτάσουν το επίπεδο νοημοσύνης της ανθρωπότητας και θα συμπτυχθούν με αυτή, δημιουργώντας μια νέα «μοναδική» οντότητα. Το σημείο αυτό δεν φαντάζει πλέον ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Πρόσφατα, ο διευθυντής μηχανικών της Google, Ρέι Κούρζγουεϊλ, προέβλεψε πως η τεχνολογική μοναδικότητα θα πραγματοποιηθεί μέσα στα επόμενα 30 χρόνια. Μεταξύ των 150 προβλέψεών του από το 1990, ο Κούρζγουεϊλ απολαμβάνει ποσοστό ακριβείας 86%.

Οπως ήταν αναμενόμενο, η τεχνολογική μοναδικότητα βρέθηκε στην καρδιά του φετινού SingularityU Greece Summit, το οποίο αφιέρωσε ένα σημαντικό κομμάτι της πρώτης του ημέρας στη μελέτη των εξελίξεων στη ρομποτική και στην τεχνητή νοημοσύνη. Με ένα εξαιρετικό πάνελ εμπειρογνωμόνων ομιλητών, το συνέδριο παρουσίασε μια ξεχωριστή προσέγγιση, εξερευνώντας τόσο τα συναρπαστικά επιτεύγματα όσο και τις προκλήσεις της σύγχρονης ρομποτικής, και αναθεωρώντας τον όρο της τεχνολογικής μοναδικότητας.

Τους βασικούς άξονες για τη συζήτηση έθεσε η δρ Κόντσα Μόνχε, συνδιευθύντρια του ευρωπαϊκού πρότζεκτ RoboCom++ και καθηγήτρια ρομποτικής στο Πανεπιστήμιο Κάρλος ΙΙΙ της Μαδρίτης. «Βρισκόμαστε σε ένα συναρπαστικό σημείο, γιατί θέτουμε τις βάσεις πάνω στις οποίες άνθρωπος και μηχανή θα συνυπάρξουν με βέλτιστη αποτελεσματικότητα στο μέλλον», εξήγησε η Ισπανίδα καθηγήτρια, προσθέτοντας ωστόσο πως τα προβλήματα επιμένουν τόσο στο επίπεδο της νοημοσύνης όσο και του «σώματος» των σύγχρονων μηχανών.

«Από τη μία, η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται με τρομακτικό ρυθμό, καθώς έχουμε πλέον στη διάθεσή μας εξελιγμένους αλγόριθμους που επιλύουν προβλήματα άμεσα και με βέλτιστο τρόπο και ξεπερνούν τις ανθρώπινες δυνατότητες. Από την άλλη, η νοημοσύνη αυτή δεν υφίσταται από μόνη της.

Τρέφεται από δεδομένα που προσφέρουμε στα νευρωνικά δίκτυα εμείς οι ίδιοι, με τις προκαταλήψεις και τα λάθη μας. Ο ρόλος μας, λοιπόν, στην οικοδόμηση της “μοναδικότητας” είναι να προσφέρουμε τα σωστά δεδομένα», κατέληξε η δρ Μόνχε. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της, το singularity δεν αναφέρεται απαραίτητα σε κάποιο είδους συμπτυγμένο cyborg του μέλλοντος, αλλά στην άρτια συνύπαρξη και συνεργασία των μηχανών με τους ανθρώπους, που οικοδομείται σήμερα.

Μια ήδη υπάρχουσα τεχνολογική μοναδικότητα, στην οποία οι μηχανές συμπτύσσονται καθημερινά με τον άνθρωπο, αυξάνοντας το προσδόκιμο ζωής του, απασχόλησε την ομιλία της Μάγκι Νίξον, αντιπροέδρου της εταιρείας Intuitive Surgical. Πριν από 20 χρόνια, η Νίξον υπήρξε μέλος μιας μικρής ομάδας μηχανικών που ανέπτυξε το καινοτόμο χειρουργικό ρομπότ Da Vinci, το οποίο ανέτρεψε τα δεδομένα της ακρίβειας της σύγχρονης χειρουργικής. «Η μεγαλύτερη εξέλιξη δεν αφορά μόνο τη ρομποτική, αλλά τη διαθεσιμότητά της – σήμερα το χάσμα μεταξύ υγείας και πλούτου είναι μικρότερο από ποτέ», ανέφερε με αισιοδοξία η Νίξον.

Οι συζητήσεις της πρώτης ημέρας του Singularity Summit μπορεί να ακούγονται αρκετά φουτουριστικές για τη χώρα μας, ωστόσο μια σύντομη βόλτα στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Μουσικής αρκεί για να διαλύσει αυτή την ψευδαίσθηση. Στο περίπτερο του Generation Next –ενός εκπαιδευτικού προγράμματος ανάπτυξης δεξιοτήτων του μέλλοντος από τη SciCo και τη Vodafone– συναντά κανείς ένα ιδιαίτερο τσέλο που αποδεικνύει πως η τεχνολογική μοναδικότητα ίσως είναι ήδη εδώ. Ενας έξυπνος βραχίονας κινεί το δοξάρι του μουσικού οργάνου, ενώ ο άνθρωπος καλείται να παίξει τις τρεις χορδές του μοτίβου του «Smoke on the water» των Deep Purple. Οι επισκέπτες συμπτύσσονται με το ρομπότ και το μουσικό αποτέλεσμα είναι άρτιο. Στην καρδιά της Αθήνας, το singularity παίρνει ήδη σάρκα και οστά.