ΟΣΟΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ …ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Η ΈΣΤΩ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΛΗΓΕΣ ΤΗΣ, ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ του Καναδού στοχαστή John Ralston Saul με τίτλο Η κατάρρευση του παγκοσμισμού, σε μετάφραση του Γιώργου Πινακούλα.

*ΕΚΔΟΣΕΙΣ PRINTA- ΡΟΕΣ

Εν έτει 1999, ο John Ralston Saul άρχισε να υποστηρίζει δημοσίως ότι ο
παγκοσμισμός –η ιδεολογία που προέτασσε τη νεοφιλελεύθερη παγκόσμια τάξη
έναντι των εθνικών συμφερόντων– είχε αρχίσει να κλονίζεται. Το 2005 διατύπωσε
αναλυτικά τις απόψεις του στην Κατάρρευση του παγκοσμισμού. Κι ύστερα… ήρθε η
παγκόσμια κρίση.

αρχείο λήψης 1 2
Σήμερα, καθώς η αισιοδοξία για πιο ανοιχτές κοινωνίες έχει δώσει τη θέση της
στη δημαγωγία, το λαϊκισμό και τον εθνικισμό, καθώς τα εθνικά κράτη, αντιμέτωπα
με προβλήματα που έχουν να κάνουν με την οικονομία, τον εξτρεμισμό ή τη
μετανάστευση, επιστρέφουν ξανά στο προσκήνιο και είναι υποχρεωμένα να
αναθεωρήσουν τις μεταξύ τους σχέσεις, το βιβλίο του Καναδού διανοητή,
εμπλουτισμένο με νέο υλικό, εξακολουθεί να επανεκδίδεται διεθνώς και να είναι
επίκαιρο όσο ποτέ – όχι μόνο για όσους αναζητούν μια οξυδερκέστατη και
εκτενέστατη ιστορικο-οικονομική ανάλυση, μιαν εξήγηση του γιατί ζήσαμε όσα
ζήσαμε, αλλά κυρίως για όσους έχουν το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.

Ο John Ralston Saul γεννήθηκε στην Οττάβα του Καναδά και σπούδασε στο
McGill University και στο King’s College του Λονδίνου, όπου και εκπόνησε τη
διδακτορική του διατριβή. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 12 γλώσσες και
εκδοθεί σε 25 χώρες. Ιδιαίτερα τα φιλοσοφικά του δοκίμια –Πολιτισμός χωρίς
συνείδηση, Τα μπάσταρδα του Βολταίρου, Το εγχειρίδιο του αμφισβητία κ.ά.– ασκούν
όλο και μεγαλύτερη επιρροή στη σύγχρονη πολιτική σκέψη σε πολλές χώρες. Ο Saul
έχει τιμηθεί με πλήθος βραβείων και διακρίσεων. Το περιοδικό Time δεν δίστασε να
τον χαρακτηρίσει «προφήτη», ενώ το έγκριτο Utne Reader τον έχει κατατάξει μεταξύ
των 100 σημαντικότερων στοχαστών και οραματιστών της εποχής μας.

Στην Ελλάδα –την οποία έχει επισκεφθεί αρκετές φορές–, το αναγνωστικό κοινό
τον γνώρισε με την κυκλοφορία από τις εκδόσεις Ροές, το 2002, του βιβλίου του
Πολιτισμός χωρίς συνείδηση – έργο επίσης «προφητικό» και πάντα επίκαιρο, το οποίο
επανακυκλοφορεί.

ΤΙ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΣΤΟΝ ΔΙΕΘΝΗ ΤΥΠΟ ΓΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΟΥ 

«Κατατοπιστικό, ευχάριστο και, πάνω απ’ όλα, καυστικά κριτικό… Μια ανάσα καθαρού
αέρα…»

The Guardian
«Ένας διασκεδαστικός και ευρύτατος απολογισμός του πώς οικονομολόγοι, ηγέτες των
επιχειρήσεων και πολιτικοί μαγεύτηκαν από την παγκοσμιοποίηση».

The Age (Μελβούρνη)
«Η Κατάρρευση του παγκοσμισμού μάς υπενθυμίζει τι είναι πραγματικά η παγκόσμια
οικονομία – είναι κάτι που δημιουργούν οι άνθρωποι… Αυτή είναι η αρχή μιας νέας
δημόσιας συζήτησης».

Forbes
«Πρέπει να γίνει απαραίτητο ανάγνωσμα για όλους τους Ινδούς διαμορφωτές πολιτικής, για
τους Ινδούς οικονομολόγους οποιασδήποτε τάσης και, στην πραγματικότητα, για όλους τους
ανήσυχους Ινδούς.

Sahara Times (Νέο Δελχί)
«Για μια φρέσκια κατανόηση του παγκοσμισμού υπό νέο φως, το βιβλίο του Τζων Σωλ είναι
ένα αναγκαίο ανάγνωσμα».

Free Press Journal (Βομβάη)
«Το ωραιότερο έργο του μέχρι στιγμής… Ο επικήδειος του Σωλ στην παγκοσμιοποίηση είναι
ένας σκληρός απολογισμός του χάους, των πληγών και της αστάθειας που προκάλεσε. Παρ’
όλα αυτά, τελειώνει με μια αισιόδοξη νότα, που φανερώνει μεγάλη πίστη στην ανθρώπινη
προσαρμοστικότητα».

Winnipeg Free Press
«Μια φιλόδοξη επίθεση εξόντωσης στο τριακονταετές πείραμα του παγκόσμιου εμπορίου.
Αν μη τι άλλο είναι θαρραλέα».

Calgary Herald
«Γοητευτικά πνευματώδες».

Times Colonist (Βικτώρια)

«Μια στοχαστική και διανοητικά απαιτητική μελέτη της ανόδου και, αν ο Σωλ έχει δίκιο, της
επικείμενης πτώσης του παγκοσμισμού… Η σπουδαία ανάλυσή του είναι προσιτή και
κατάλληλη τόσο για τον μικροκαταστηματάρχη όσο και για τον διευθύνοντα σύμβουλο μιας
πολυεθνικής».

Publishers Weekly
«[Ο παγκοσμισμός] ήταν μια περίοδος κατά την οποία οι οικονομολόγοι ξεπέρασαν τα όρια
και τους επιτράπηκε να εποικίσουν το χώρο που έμεινε κενός λόγω της αποτυχίας των
πολιτικών ηγετών».

New Zealand Herald (Ώκλαντ)
«[Η Κατάρρευση του παγκοσμισμού] είναι σαν να σε ισοπεδώνει μια ομοβροντία από το
[πολεμικό πλοίο] HMS Victory».

Πωλ Κέννεντυ, The Sunday Times (Λονδίνο)

«Ο Σωλ έχει οξυδέρκεια απέναντι στην υποκρισία και δηκτικά ψυχρό χιούμορ».

The Independent (Λονδίνο)
«Διορατικό και προφητικό, προορίζεται να καταλάβει τη θέση ενός απ’ τα κομβικά βιβλία
της εποχής μας».

Rocky Mountain Outlook (Κάνμορ, Αλμπέρτα)
«Ξεχωρίζει επειδή θέτει τα σωστά ερωτήματα σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η
παγκοσμιστική ιδεολογία δέχεται σοβαρή επίθεση… Οι απόψεις του για τη θεαματική
ανάπτυξη της Κίνας είναι γοητευτικές και αναζωογονητικές».

«Ξεχωρίζει επειδή θέτει τα σωστά ερωτήματα σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η
παγκοσμιστική ιδεολογία δέχεται σοβαρή επίθεση… Οι απόψεις του για τη θεαματική
ανάπτυξη της Κίνας είναι γοητευτικές και αναζωογονητικές».

China Daily

 

———————————————————————————————-

ΚΙ ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗΣ / ΝΑΤΑΣΣΑ ΣΤΑΣΙΝΟΥ

Πλησιάζει το τέλος της παγκοσμιοποιήσης ; Κι έχει σημασία ;

Από τον σινο-αμερικανικό εμπορικό πόλεμο και το δόγμα «Η χώρα μου πρώτα» έως τα τείχη στις ξένες επενδύσεις και από την άνοδο λαϊκιστικών και εθνικιστών κινημάτων ανά τον κόσμο έως την «ηρωική» έξοδο που επιδιώκει η Βρετανία από την Ε.Ε., οι εξελίξεις των τελευταίων τριών ετών έχουν κάνει πολλούς να μιλήσουν για το τέλος της παγκοσμιοποίησης. Είμαστε λοιπόν κοντά σε κάτι τέτοιο; Και εάν ναι, πόση σημασία έχει;

Η Capital Economics απαντά θετικά στο πρώτο ερώτημα. Αλλά και συμπληρώνει πως η βασική αιτία δεν είναι αυτή που νομίζουμε. Εξηγεί πως δεν είναι τόσο ή μόνο η στροφή των ΗΠΑ και άλλων οικονομιών στον οικονομικό εθνικισμό και τον προστατευτισμό αυτή, που απειλεί να δώσει τέλος σε εκείνο των κύμα αυξημένων ροών εμπορίου, κεφαλαίου, ανθρώπων και πληροφορίας, που άρχισε από τη δεκαετία του 1990.

Ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ- Κίνας ή το εάν θα ενισχυθούν περαιτέρω τα αντιμεταναστευτικά κόμματα στην Ευρώπη, η Capital Economics προβλέπει ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία όχι μόνο θα παγώσει η παγκοσμιοποίηση αλλά και είναι ολόενα και πιο πιθανό να αρχίσει η αναστροφή της, με τις διασυνοριακές ροές εμπορίου και κεφαλαίων να υποχωρούν ως ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Γιατί; Η απάντηση βρίσκεται στις νέες τεχνολογίες και τις προηγμένες τεχνικές μεταποίησης, που σημαίνουν ότι η τοποθεσία της παραγωγής δεν χρειάζεται πια να μεταφέρεται σε μέρη, όπου το εργατικό κόστος είναι αισθητά φθηνότερο. Αν αυτός είναι ο βασικός παράγοντας, που θα οδηγήσει τα πράγματα, τότε οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία δεν θα είναι αρνητικές. Αν από την άλλη κυριαρχήσει η τάση της «αποσύνδεσης» των οικονομιών, που θα θεωρούν η μία την άλλη στρατηγική απειλή, τα πράγματα για το παγκόσμιο ΑΕΠ θα είναι πολύ πιο δύσκολα, προειδοποιεί η CE.

Ουσιαστικά είμαστε ήδη προς τα τέλη του λεγόμενου τρίτου κύματος της παγκοσμιοποίησης. Το πρώτο κατέληξε σε μία σύντομη περίοδο απο-παγκοσμιοποίησης. Το δεύτερο ολοκληρώθηκε με μία περίοδο στασιμότητας ΄Το τρίτο θα μπορούσε να λήξει με μία αναστροφή. Το γράφημα που ακολουθεί μας δείχνει την εικόνα.

plisiazei to telos tis pagkosmiopoiisis kai exei simasia

CAPITALECONOMICS.COM

Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι δεν συμφωνούν όλοι πως υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να δοθεί τέλος στην παγκοσμιοποίηση.  Και τούτο γιατί σημειώνουν πως ανεξάρτητα από την επιθετική ρητορική και τα αφηγήματα, που προωθούνται με στόχο το πολιτικό όφελος, κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τα οφέλη της.

Στοιχεία που συγκέντρωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας (ECIPE) αποκαλύπτουν ότι από το 1980 έως και το 2010 το παγκόσμιο εμπόριο μεγεθύνθηκε κατά 35 φορές.

Για τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες των ασιατικών και άλλων οικονομιών χαμηλού εισοδήματος, για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες, τα αποτελέσματα ήταν συχνά ακόμη πιο εντυπωσιακά.

Από το 1990 η παγκοσμιοποίηση έβγαλε περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους από τη φτώχεια σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Παγκόσμιας Τράπεζας. Αυτό δεν μπορεί να το αρνηθεί κανείς. Η μεσαία τάξη των ανεπτυγμένων οικονομιών όμως δεν ένιωσε να καρπώνεται οφέλη. Αντιθέτως σε πολλές περιπτώσεις αισθάνθηκε την απειλή απώλειας κεκτημένων. 

Αν και η οικονομική θεωρία διαβεβαιώνει ότι το άνοιγμα των συνόρων και η διασύνδεση των οικονομιών λειτούργησαν και λειτουργούν αναμφίβολα ως μία μηχανή παραγωγής ανάπτυξης και θέσεων εργασίας, που περιορίζει την φτώχεια και πολλαπλασιάζει τις οικονομικές ευκαιρίες, στην πράξη υπάρχουν πολλά «αλλά».

Κυρίως υπάρχουν οι λεγόμενοι «ξεχασμένοι» και οι «παράπλευρες απώλειες». Αυτό το μάθαμε καλά στις κάλπες από την Ευρώπη έως τις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια. Φταίει η παγκοσμιοποίηση; Φταίει ένα χαλαρών (και όχι πάντα ισότιμων) ελεύθερο εμπόριο και μία παγκοσμιοποίηση χωρίς δικλείδες ασφαλείας. Και αυτό ήταν επιλογή των κυβερνήσεων. Τώρα δημιουργούνται νέα δεδομένα. Η παγκοσμιοποίηση δύσκολα θα πεθάνει. Σίγουρα όμως θα αλλάξει, εάν δεν θέλουμε να δώσει την θέση της σε μόνιμα τείχη.