Χειμωνιάζει στον τόπο μας! Είναι σαφές αυτές τις ημέρες, αν και ο χειμώνας μας δεν μοιάζει με χειμώνες άλλων γεωγραφικών σημείων… Σήμερα, θα σας πάρω μαζί μου σε ένα χειμωνιάτικο τοπίο, στο φινλανδικό Βορρά, που εγώ το γνώρισα καλοκαίρι. Επιχειρώ μια μουσική σύνδεση εν μέσω της ομορφιάς που απορρέει από ένα εκπληκτικό τοπίο , κοντά σε ένα εθνικό, προστατευόμενο δάσος, με μια όμορφη λίμνη λίγο πιο κάτω ,που αναδεύει τη φαντασία και ξυπνάει την αισθητική μας, σε ένα σημείο της γης έξω από το Ελσίνκι, γεννημένο από τη φύση. Κατέστη σημείο αναφοράς χάρη σ την εμβληματική εκεί παρουσία για χρόνια, τριών Φιλανδών αρχιτεκτόνων, που έχοντας λατρέψει το σημείο, εγκατέστησαν εκεί ένα μεγάλο τμήμα της δραστηριότητας και της ζωής τους. Εδώ μπαίνει και η παράμετρος «δημιουργική αξιοποίηση» αυτής της ιστορικής επιλογής των τριών αρχιτεκτόνων, από τους μετέπειτα αρμοδίους. Η γεωγραφική κουκίδα αυτή, προστατεύτηκε, αξιοποιήθηκε και ετέθη στη διάθεση και στην απόλαυση οποιουδήποτε επισκέπτη, μεταλλασσόμενη σε μουσείο μέσα στη φύση και περισσότερο, μέσα στη χειμωνιάτικη μαγευτική φύση. Σε εκατομμύρια ανθρώπους μετέδωσε αίσθηση πολιτισμού, αισθητικής πληροφορίας, χαράς μέχρι σήμερα, η απόφαση αυτή.

 

Καθώς το κείμενο θα κυλάει, θα ταιριάζει πολύ το να ακούτε τη μουσική μου πρόταση, που είναι έργο ενός καλού φίλου των αρχιτεκτόνων δημιουργών, του Jan Sibelius. Φιλοξενήθηκε εκεί και εμπνεύστηκε από την ομορφιά, από τα αμέτρητα δέντρα και πουλιά  της παρθένας φύσης, από την απόλυτη σιγή της παγωμένης λίμνης, ενεργοποιώντας τον εσωτερικό παλμό της ψυχής του. Αρκετές φορές αναρωτήθηκα τι περιγράφει στο σύντομο αυτό κομμάτι ο συνθέτης; Είναι αλήθεια ότι κάθε απάντηση της στιγμής με οδηγεί σε άλλη κύλιση του μουσικού κειμένου! Φυσικό είναι… αλλά η αφήγηση στη μουσική είναι πολύ σημαντική παράμετρος και η γέννηση μιας ιστορίας είναι πολύ φυσική απόρροια του να μελετάς ένα έργο.

Nομίζω λοιπόν ότι αυτό το σύντομο κομμάτι για πιάνο, που το συνέθεσε το 1911 και το ονομάζει «Σπουδή», είναι ο χορός μιας νεράιδας του πυκνού δάσους και τραγουδάει τη χαρά της που ζει στην ατέλειωτη μουσική της φύσης . Ο ευαίσθητος ακροατής της, ο μικρός ταρανδούλης που συνάντησα το Σεπτέμβρη κάπου πιο πέρα, στην άπλετη ελεύθερη, πελώρια έκταση, την ακούει και χορεύει. Εκείνα τα χρόνια, αρχές του εικοστού αιώνα, είναι που ο Σιμπέλιους  απολάμβανε τη φιλοξενία και τους εμπνευσμένους περιπάτους στις ατέλειωτες εκτάσεις γύρω εκεί.

Το Hvitträsk χτίστηκε μεταξύ 1901-1903 από τους αρχιτέκτονες Herman Gesellius, Armas Lindgren και Eliel Saarinen. Είναι ένα πραγματικό κόσμημα!
Το κεντρικό κτίριο, σχεδιασμένο σε εθνικό ρομαντικό στυλ, χτισμένο από κορμούς και φυσική πέτρα, ήταν γραφείο και  σπίτι για τους Eliel Saarinen και Lindgren Arms για μερικά χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Herman Gesellius επέλεξε να ζει για ένα διάστημα μαζί τους,  αλλά αργότερα εγκαταστάθηκε στο Ελσίνκι. Κατά τις πρώτες δεκαετίες, το κεντρικό κτήριο χρησίμευε μεν ως αρχιτεκτονικό γραφείο αλλά και ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων, ως αρχιτεκτονικό στέκι  και ως φιλόξενο σπίτι για προσωπικότητες όπως ο Jean Sibelius (1865-1957) και ο Maxim Gorky (1868-1936). Αυτός είχε εξοριστεί στις όχθες της λίμνης Saimaa, στη νοτιοανατολική  Φινλανδία, μετά την επίθεση που δέχτηκε το διαμέρισμά του από τις Μαύρες Εκατονταρχίες στον απόηχο της Εξέγερσης της Μόσχας του 1905. Εκεί ο ιδρυτής του σοσιαλιστικού ρεαλισμού αγάπησε τη φινλανδική γη, τη φύση της. Η εξορία του έδωσε έμπνευση και δύναμη. Ίσως λοιπόν κι αυτό να ήταν  μια αφορμή για γνωριμία και φιλία στη συνέχεια, με τους τρεις αρχιτέκτονες του Hvitträsk.

Το προσωπικό του γραφείου ζούσε επίσης στο χώρο του Hvitträsk. Εδώ σχεδιάστηκε με την συνεργασία όλων τους, ο εμβληματικός σιδηροδρομικός σταθμός του Ελσίνκι, το Εθνικό Μουσείο της Φινλανδίας και η μνημειώδης μελέτη που συνέδραμε στην πιο χρήσιμη λύση της δημιουργίας αστικής δομής για τις περιοχές Munkkiniemi και Haaga.
Το Hvitträsk υπήρξε και το πατρικό σπίτι του παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονα Eero Saarinen, ιδιοφυούς απογόνου του αρχιτέκτονα Eliel Saarinen και της γλύπτριας Loja Gesellius, ο οποίος κατέκτησε παγκόσμια φήμη εργαζόμενος  κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και σχεδιάζοντας εκεί κτίρια και μνημεία, όπως το Gateway Arch στο St. Louis, Missouri.
Ο γιος Σάαρινεν , φανατικός ακροατής της μουσικής του Μάλερ,  καυχιόταν ότι η οικογένειά του είχε την ευκαιρία να φιλοξενήσει το 1910 τον Μάλερ στο αρχιτεκτονικό αριστούργημα τους, στο Hvitträsk  όταν ο ίδιος ήταν μωρό,  ένα χρόνο πριν το θάνατο του συνθέτη. Ο Eero Saarinen εργάστηκε και στην Ελλάδα. Είχε αναλάβει την διαμόρφωση του Ανατολικού Terminal στον Διεθνή Αερολιμένα στο Ελληνικό, το 1960.

Το Hvitträsk και ο υπέροχος κήπος του, σε αγγλικό στιλ περιβάλλονται από την απέραντη φύση κοντά στην όχθη της λίμνης Hvitträsk.  Το κατέβασμα μέχρι τη λίμνη προσφέρει υπέροχη αίσθηση!!!
Έχει μεγάλη σημασία ότι το κτίσμα αυτό με την τόση ιστορία, είναι σήμερα μουσείο. Το επισκέπτονται εκατοντάδες άνθρωποι συνδυάζοντας το με τη βόλτα στη πεντακάθαρη, φροντισμένη φύση. Η μετάβαση βέβαια είναι μια.. μυθιστορία αν δεν έχεις αυτοκίνητο να φτάσεις και περιμένεις τις συγκοινωνίες. Μη ξεχνάμε, μιλάμε για απόμακρη περιοχή με τραίνο ως ένα σημείο. Αξίζει όμως! Εξερευνήστε τους κήπους, απολαύστε  ένα φλιτζάνι καφέ και αγοράστε αντικείμενα στο καλαίσθητο μουσειακό κατάστημα. Οι γλαφυρές ιστορίες που θα σας περιγράψουν οι εργαζόμενοι, εμπεριέχουν τις ζωές των δημιουργών του οικοδομήματος και μαζί, των επισκεπτών τους. Είναι πολύ ενδιαφέρον!

 

Hvitträsk, Hvitträskintie 166, Luoma, Kirkkonummi, για όποιους θα έχουν την ευκαιρία να το αναζητήσουν, επισκεπτόμενοι το Ελσίνκι.