Συνέντευξη στην Ελένη Γουρνέλου*

Στιγμιότυπο 2019 10 04 7.10.00 μμ

Ο Μηνάς Βιντιάδης έχει μια ευθύτητα. Είναι αυτάρκης, λιτός και ευφάνταστος, όπως ταιριάζει σ’ έναν Κασσιώτη. Είναι, επίσης, ένας γενναιόδωρος άνθρωπος που το διαπιστώνεις κάθε φορά που θα τον συναντήσεις γιατί είναι τόσο φιλικός που είναι σαν να τον γνωρίζεις χρόνια. Του αρέσει να γράφει άρθρα, μυθιστόρημα, διήγημα αλλά και θέατρο. Κυρίως, αυτό, ίσως γιατί εκεί καθρεφτίζεται μέσα από τους διαλόγους που, ποτέ σχεδόν, δεν έχουν μόνο μια εκδοχή.

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Μηνάς Βιντιάδης γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1957 στο Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου και μεγάλωσε στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Κάσο, προτού εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα. Έχουν εκδοθεί τα μυθιστορήματά του “Τι είπα στην Κλαούντια”, “Οι τρεις Μαρίες” (εκδ. Λιβάνη, 1996 και 1999), “Το δεξί πόδι του θεού” (Ελληνικά Γράμματα, 2003) και η συλλογή διηγημάτων “Ο δράκος κόκορας” (Ελληνικά Γράμματα, 2006). Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί στα πιο σημαντικά ελληνικά λογοτεχνικά περιοδικά και έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά. Το θεατρικό του έργο “Κάτω Παρθενώνας” θα ανέβει το 2014 από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Εργάστηκε από το 1984 στην εφημερίδα “Τα Νέα” ως συντάκτης ύλης, υπεύθυνος του πολιτιστικού τομέα και διευθυντής σύνταξης στο ιστορικό περιοδικό “Ταχυδρόμος”, ενώ για περισσότερα από είκοσι χρόνια έγραφε και παρουσίαζε την εκπομπή “Λόγος Περιοδεύων” στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Είναι μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής επί Καλλιτεχνικών Θεμάτων του Ιδρύματος “Μιχάλης Κακογιάννης”.

Βιβλία του που έχουν εκδοθεί είναι:

(2019) Τάρτα ροδάκινο, Κάπα Εκδοτική
(2017) Tattooland, Κάπα Εκδοτική
(2016) Ο κάτω Παρθενώνας, Κάπα Εκδοτική
(2013) Τηγανίζουν πατάτες στον Άρη;, Τόπος
(2006) Ο δράκος κόκορας, Ελληνικά Γράμματα
(2003) Το δεξί πόδι του Θεού, Ελληνικά Γράμματα
(1999) Οι τρεις Μαρίες, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
(1996) Τι είπα στην Κλαούντια, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη

 

Στιγμιότυπο 2019 12 24 12.43.07 μμ

στη φωτ. με την Αννα Ανδριανού

Ελένη Γουρνέλου: Μηνά,  βλέπουμε μέσα στο 2019 μια μεγάλη δραστηριότητα στο θέατρο και πάλι. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε παίζεται ο «Κάτω Παρθενώνας» στο θέατρο «Άλμα» σε σκηνοθεσία της Βάνης Πεφάνη αλλά και στο θέατρο «Αλκμήνη» σε σκηνοθεσία του Μανώλη Ιωνά,  η παράσταση «Τάρτα Ροδάκινο». Το θεατρικό σου «Tattoland», επίσης ήταν υποψήφιο για το Βραβείο «ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ 2018» στην κατηγορία «ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ».  Πόσο σε έχει απορροφήσει και γιατί η συγγραφή θεατρικού έργου;

Μηνάς Βιντιάδης: Ελένη μου, το θέατρο για μένα είναι πια η βασικότερη μορφή έκφρασης. Θα ήθελα να σου πω ότι από παιδί, όταν περνούσα πολλές ώρες στο βιβλιοπωλείο της Δωδώνης την ίδια εποχή που κατέβαινα τα σκαλιά του Θεάτρου Τέχνης , ήξερα ότι μια μέρα θα αφοσιωνόμουν στη συγγραφή θεατρικών έργων. Η σύνθεση ενός έργου, για να το πω με πιο απλά λόγια, είναι για μένα πιο «διασκεδαστική» απ’ ότι η συγγραφή ενός μυθιστορήματος.

Ελένη Γουρνέλου: Στην Ελλάδα υπάρχουν σύγχρονα αξιόλογα θεατρικά κείμενα που δεν παίζονται στο θέατρο για λόγους που ίσως εσύ γνωρίζεις καλύτερα να μας πεις…

Στιγμιότυπο 2019 12 24 12.42.57 μμΜηνάς Βιντιάδης: Έχω την αίσθηση ότι πολλοί σκηνοθέτες στην Ελλάδα, βάζουν από νωρίς στοίχημα με τον εαυτό τους να ανεβάσουν Σαίξπηρ, Ευριπίδη, Μπέκετ, Μολιέρο, Ουίλιαμς, Αισχύλο, Γκολντόνι, οπότε που χρόνος για Κώστα, Θανάση, Αντώνη, Γιάννη…

Ελένη Γουρνέλου: Ποια είναι τα ‘μηνύματα’, αν υπάρχουν, για σένα που θέλεις να τα επικοινωνήσεις με το κοινό; Τι σε ενδιαφέρει, δηλαδή,  περισσότερο τόσο ως θεματολογία των έργων σου όσο και ως δημιουργική ανταλλαγή με το κοινό που παρακολουθεί τις παραστάσεις των έργων σου;

Μηνάς Βιντιάδης: Η πείρα μ’ έχει διδάξει ότι τα μηνύματα που παίρνει ο θεατής, ο αναγνώστης, ο ακροατής, σε κάθε μορφή τέχνης διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σίγουρα ανάλογα με τη θεματολογία ενός έργου, ο δημιουργός θέλει να στείλει ένα μήνυμα, που πολλές φορές είναι διαφορετικό απ’ αυτό που φτάνει στον αποδέκτη του….

Ελένη Γουρνέλου: Είναι γνωστό ότι έχεις εργαστεί πολλά χρόνια στον δημοσιογραφικό χώρο. Τι αποκόμισες από αυτόν τον χώρο και αν πιστεύεις ότι αυτή η στροφή που, πολλοί συνάδελφοί σου κάνουν, προς τη συγγραφή είναι γιατί πράγματι έχουν κάτι να πουν  ή απλά είναι μια κεκτημένη ταχύτητα λόγω της σχέσης τους με τη γραφή αλλά και τις δημόσιες σχέσεις;

Μηνάς Βιντιάδης: Για μένα ήταν φυσική ανάγκη μετά το «πειθαρχημένο» γράψιμο των συγκεκριμένων λέξεων και των συγκεκριμένων θεμάτων να φτάσω, επιτέλους, στο γράψιμο «όποτε θέλω γράφω κι ό, τι θέλω». Η λογοτεχνία και το θέατρο, μπορεί να έχουν φόρμες, αλλά η «υπέρβαση» είναι πάντα μια πρόκληση.

Ελένη Γουρνέλου:  Επειδή στη θεματολογία των έργων σου σε απασχολεί αρκετά το θέμα των σχέσεων των ζευγαριών, θα ήθελα να μου πεις αν, κατά τη γνώμη σου, υπάρχει κάποια ‘συνταγή επιβίωσης’ μιας σχέσης ή μήπως όλες, αργά ή γρήγορα, έχουν ημερομηνία λήξης;

Μηνάς Βιντιάδης: Νομίζω ότι όλες οι σχέσεις είναι θνησιγενείς, ανάλογα με το πως αντιμετωπίζει ο καθένας τη φθορά και τις παραχωρήσεις που κάνει για να κρατήσει μια ισορροπία τρόμου και ν’ αποφύγει αυτή τη «λήξη». Η λέξη «συμβιβασμός» είναι η ευχή και η κατάρα της διάρκειας ενός έρωτα, μιας αγάπης, ή ενός γάμου…

Ελένη Γουρνέλου:  Επειδή ο χρόνος στο θέατρο είναι μια βιωματική κατάσταση που επαναλαμβάνεται πολλές φορές μέσα από τις παραστάσεις, θέλω να μου πεις πόσο σε έχει επηρεάσει αυτό στο πώς επεξεργάζεσαι τον δικό σου χρόνο στην καθημερινότητα αλλά και στη σχέση σου με τους άλλους;

Μηνάς Βιντιάδης: Σίγουρα μετά από το πέρασμα μου από τη «μαχόμενη δημοσιογραφία» στη συγγραφή βιβλίων και θεατρικών έργων, άλλαξα και τη σχέση μου με τον χρόνο. Το θέατρο με επηρεάζει μόνο όταν γράφω ή όταν βλέπω μια παράσταση, στην καθημερινή ζωή μου «σπεύδω βραδέως»…

Ελένη Γουρνέλου:  Πόσο σε έχει επηρεάσει η καταγωγή σου από το νησί της Κάσου;

Μηνάς Βιντιάδης: Πολύ! Οι μύθοι και οι θρύλοι, οι μαντινάδες και η απομόνωση, ο φόβος και ο πόνος, τα μοιρολόγια και η θάλασσα, η μάνα κι η γιαγιά, οι ιστορίες των καπεταναίων και οι παραξενιές τω ζώων, η λύρα και οι ψαράδες με «σπούδασαν», πριν αρχίσω να δουλεύω , να ταξιδεύω, να ζω…

Ελένη Γουρνέλου:  Πιστεύεις ότι όλη αυτή η πληθώρα θεάτρων και ηθοποιών αυτή την περίοδο βοηθάει το κοινό και την τέχνη ή μήπως τελικά μιλάμε για κατάχρηση στο χώρο του θεάτρου;

Μηνάς Βιντιάδης: Κατάχρηση, υπερβολή, υπερπληθώρα, ναι, όπως και να το πούμε, πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες να βγουν περισσότερα νέα πρόσωπα, να διαμορφωθούν τάσεις, να προκύψουν

Ελένη Γουρνέλου:  Τι καινούργιο πιστεύεις ότι φέρνεις εσύ στο θέατρο που αξίζει να δοκιμαστεί μέσα από μια παράσταση;

Μηνάς Βιντιάδης: Ας αφήσουμε τον κόσμο να το κρίνει και τον χρόνο να το διαμορφώσει. Εγώ θα προσπαθώ απλώς να γράφω αυτά που βλέπω…

Ελένη Γουρνέλου:  Τα πράγματα έρχονται και μας βρίσκουν ή πάμε εμείς σε αυτά;

Μηνάς Βιντιάδης: Κάπου στη μέση νομίζω είναι η αλήθεια, αν και ως «αραβογεννημένος» πιστεύω στο «κισμέτ»…

Ελένη Γουρνέλου:  Υπάρχουν πράγματα στην επικαιρότητα που σε έχουν κινητοποιήσει και νοιώθεις την ανάγκη να γράψεις γι’ αυτά αλλά δεν το έχεις κάνει ακόμα;

Μηνάς Βιντιάδης: Αυτό κάνω από το πρώτο μου έργο. «Ο Κάτω Παρθενώνας», ας πούμε, μιλάει για την κρίση –οικονομική και ηθική- το «Tattooland» για τα σημάδια στο σώμα και στην ψυχή και τα επόμενά μου, θα δείτε…

Ελένη Γουρνέλου:  Ποιοι συγγραφείς σε έχουν επηρεάσει και γιατί;

Μηνάς Βιντιάδης: Από τους Έλληνες ο Γιώργος Σκούρτης κι από τους ξένους ο Σάμουελ Μπέκετ. Γιατί; Δεν ξέρω αν υπάρχει «γιατί».  Γιατί μ’ αρέσουν τα μακαρόνια με κιμά; Γιατί λατρεύω τα ψητά καβούρια;

Ελένη Γουρνέλου:  Πιστεύεις ότι η τέχνη μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανακαλύψουν τα όριά τους και να συμβιώσουν με γαλήνη τόσο με τον εαυτό τους όσο και με τους γύρω τους;

Μηνάς Βιντιάδης: Μπορεί να τους βοηθήσει, αλλά μπορεί και να τους καταστρέψει. Αντί γαλήνη, να τους στοιχειώσει, να βγάλει στην επιφάνεια δαίμονες, φόβους, να τους αλλάξει τη ζωή!

Ελένη Γουρνέλου:  Ο άνθρωπος μαθαίνει από τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες;

Μηνάς Βιντιάδης: Βεβαίως κι από τα δύο γίνεται καλύτερος, αλλά εγώ λατρεύω τις επιτυχίες!

Ελένη Γουρνέλου:  Η διάχυση της πληροφορίας μέσω του internet μας εξοπλίζει ή μας αφοπλίζει ως προς την αντιμετώπιση της ζωής;

Μηνάς Βιντιάδης: Τις περισσότερες φορές η λάθος πληροφορία μας κάνει να διαμορφώσουμε μια λάθος άποψη για ένα θέμα. Οπότε, η σωστή πληροφορία, μας δημιουργεί αμφιβολίες. Το διαδίκτυο καλπάζει ανεξέλεγκτα  κι εμείς το μόνο που πρέπει να έχουμε είναι υπομονή και, κυρίως, κρίση.

Ελένη Γουρνέλου:  Πες μου μια εμπειρία σου, αν θέλεις, που σε έχει σημαδέψει ως άνθρωπο και μια αλήθεια που ακολουθείς στη ζωή σου σαν μπούσουλα πριν πάρεις αποφάσεις.

Μηνάς Βιντιάδης: Εμπειρίες και αλήθειες σε μια φράση, που, σήμερα  τα λέει όλα για μένα: «Ουδείς ασφαλέστερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχαρίστου»

Ελένη Γουρνέλου:  Σε ευχαριστώ!

Μηνάς Βιντιάδης: Κι εγώ, Ελένη!

*Η ΕΛΕΝΗ ΓΟΥΡΝΕΛΟΥ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Στη συνέχεια μετακινήθηκε στη Λέσβο εξαιτίας του Ο. Ελύτη και του Ασημάκη Πανσέληνου και από το 1994 εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Οι βασικές σπουδές της είναι στο αντικείμενο «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ και το Msc της στη «Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία του Πανεπιστημίου Αιγαίου». Έχει συνεργαστεί με το ραδιοφωνικό σταθμό ΑΙΟΛΟΣ της Μυτιλήνης και τον ΕΜΠΝΕΥΣΗ της Σύρου σε εκπομπές με συνεντεύξεις με ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων. Έχει εκδώσει μια ποιητική συλλογή με τίτλο: «Αστρολάβος» και αρθρογραφεί  σε εφημερίδες της Λέσβου και της Σύρου. Από το 2018 διαμένει μόνιμα στην Ερμούπολη όπου συνεχίζει να εργάζεται στο Πανεπιστήμιο. Μόνιμο ενδιαφέρον και συνοδοιπόρος στη ζωή ο πολιτισμός και η τέχνη, όχι σαν εξαίρεση, αλλά σαν καθημερινότητα.