Γράφει η Μαίρη Γαλάνη – Κρητικού

Στις 10 Φεβρουαρίου 20…, «Οι Φίλοι της Αίγινας» έκοψαν την πίτα τους στις
αίθουσες του Λυκείου Ελληνίδων στην Αθήνα. Είναι η τρίτη φορά που η
εκδήλωση αυτή γίνεται στον ίδιο χώρο με πολλή επιτυχία και με προσέλευση
του μεγαλύτερου μέρους των μελών. Να θυμίσω ότι ο Σύλλογος αυτός του
οποίου τα μέλη είναι Αιγινήτες και φίλοι της Αίγινας και του οποίου υπήρξα
ιδρυτικό μέλος, έγινε με έναν σκοπό: τη βοήθεια επιλύσεων των προβλημάτων
του νησιού μέσω των μελών του Συλλόγου, ο οποίος απαρτίζεται από ενεργούς
Αιγινήτες, αλλά και από πανελλήνια αποδεκτές γνωστές προσωπικότητες του
πνευματικού, επιστημονικού και πολιτικού κόσμου.
Οι «Φίλοι της Αίγινας» από την ίδρυσή τους το 1979 πέτυχαν πολλά πράγματα
για το νησί και οι σημερινές τους προσπάθειες είναι η εξεύρεση πόρων για την
αποπεράτωση του κτιρίου του παλιού Ορφανοτροφείου του Καποδίστρια για την
εγκατάσταση του διαχρονικού Μουσείου.
Τα τελευταία χρόνια η καινούργια πρόεδρος των «Φίλων της Αίγινας» κ. Όλγα
Αρνιακού είχε την ωραία ιδέα να ποικίλει το κόψιμο της πίτας με μια
πνευματική εκδήλωση. Πέρσι προσκάλεσε την αρχαιολόγο κ. Βάσω Πέννα, η
οποία μας έκανε μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία για τη χελώνα, το αρχαίο
νόμισμα της Αίγινας.
Φέτος μου πρότεινε να μιλήσω για την ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη – Ρουκ.
Δέχτηκα και το έκανα με ιδιαίτερη συγκίνηση, γιατί με την Κατερίνα μας
συνδέουν μνήμες μιας ολόκληρης ζωής. Γνωριζόμαστε από τα νηπιακά μας
χρόνια. Οι δρόμοι μας διασταυρώνονταν συνεχώς στους δρόμους της Αίγινας
και της Αθήνας, σε παιχνίδια και σε σπίτια τον παλιό καιρό, σε θέατρα, σε
διαλέξεις και παρουσιάσεις βιβλίων της τα τελευταία χρόνια.
Πριν γίνει κ. Ρουκ και πριν γίνει ποιήτρια η Κατερίνα Αγγελάκη είχε ν’
αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα υγείας. Με την βοήθεια των καταπληκτικών
γονιών της, ιδιαίτερα της μητέρας της, τα νίκησε, τα παραμέρισε, δέχτηκε τις
«ουλές» και τις αντιπαρήλθε και είχε το θάρρος και τη φιλοσοφία να τα
κουβεντιάσει αυτά τα προβλήματα στα ποιητικά της κείμενα, με τρόπο γενναίο
και σπαρακτικό, ορθωμένη απέναντί τους και τιθασεύοντάς τα.
Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, αντιγράφω μερικές παραγράφους από το ποίημά
της «Η ουλή» από τη συλλογή «Επίλογος Αέρας» εκδόσεις «Κέρδος»:

Αντί γι΄ αστέρι μια ουλή έλαμπε πάνω απ’ τη γέννησή μου,
οι πόνοι που δοκίμαζα στο άπηχτό μου σώμα
πίσω με σπρώχναν στο σκοτάδι της αρχής,

μπουσούλαγα στο τίποτα, τα δάχτυλα μικρούτσικα
κρατάγανε το θάνατο, μαύρο γυαλιστερό παιχνίδι.
Δεν θυμάμαι πως έγινε κι άνθισα σε πληγή
πως έμαθα να ισορροπώ ανάμεσα στο πύο
και στ’ ανοιχτά μου μάτια,
μα εκεί που η μάνα μου λογάριαζε πως σαν το φύλλο στο νερό
θα μ’ έπαιρνε αταξίδευτη το ρέμα του θανάτου
με είδε αναπάντεχα να βγαίνω απ’ τα σκοτάδια.
Ποιος ξέρει μέσα σε μια νύχτα τι ανταλλαγές έγιναν,
τι έδωσα, τι πήρα, από τι παραιτήθηκα,
τι υποσχέθηκα και με κράτησε υπηρέτριά της η ζωή…
Ήταν εκβιασμός, συμφωνία, απειλή
να ‘μαι ευγνώμων θα ‘πρεπε για το πετσοκομμένο δώρο
της ύπαρξης η εκδικητική; Να κοιτάω ψηλά
με είχανε διατάξει ή χαμηλά στη ρίζα της συγνώμης;
Ποιας συγνώμης, γιατί; Ποιο ήταν το βάρος
το τόσο ασήκωτο που πριν καν ξεκινήσω
με είχε εξουθενώσει ή μήπως άλλο φορτίο ανάλαβα
και κούτσα – κούτσα θα το πήγαινα ως το τέλος;
Έζησα κι άρχισα να παίζω
μ’ εμπιστοσύνη στηριζόμουνα στο μηχάνημα
κι ανέβαινα τις σκάλες.

Οι στίχοι αυτοί με συγκλονίζουν, γιατί μου φέρνουν την παλιά παιδική εικόνα
της Κατερίνας, ένα κορμάκι στηριγμένο εδώ και κει με σίδερα, ένα παιδί που
έπαιζε μαζί μου στο σπίτι του φίλου μας Νίκου Ρωκ – Μελά ή στις φιστικιές
του κτήματος Χιτζανίδη, των παιδιών, εγγονών του Περόγλου όπου μας
πήγαιναν οι μητέρες μας για επίσκεψη. Το παιδί με το προβληματικό κορμάκι
έγινε ελεύθερη κοπέλα. Ερωτεύτηκε και την ερωτεύτηκαν. Είδα πλάι της να την
κοιτάζουν με λατρεία πανέμορφους άνδρες από Ευρώπη και από Αμερική. Και
η Κατερίνα δίπλα τους να γελάει, να χειρονομεί, να υποστηρίζει με
ταμπεραμέντο τα θέματά της.

Μόλις τέλειωσε το Γυμνάσιο στην Αθήνα, μπήκε στο Πανεπιστήμιο στην Αγγλική
Φιλολογία. Στη συνέχεια πήγε στη Νότια Γαλλία να βρει το νονό της, τον Νίκο
Καζαντζάκη, για να μείνει στο σπίτι του. Δυστυχώς την ώρα που πήγαινε η
Κατερίνα, εκείνος πέθανε στα χέρια της Ελένης. Έτσι η Κατερίνα, αφού
συνέχισε σπουδές στη Νότια Γαλλία, πήγε στην Ελβετία, όπου πήρε δίπλωμα
από τη δυσκολότατη Σχολή Μεταφραστών και Διερμηνέων της Γενεύης στα
Γαλλικά, Αγγλικά και Ρώσικα.
Πρωτοδημοσίευσε στην «Καινούργια Εποχή» το 1956. Από τότε έχει κάνει
άπειρες ποιητικές συλλογές, έχει γράψει άρθρα και δοκίμια για την ελληνική

ποίηση σε περιοδικά και εφημερίδες ελληνικές και ξένες. Έργα της έχουν
μεταφραστεί σε πάνω από δέκα γλώσσες.
Η ποίησή της αγγίζει τον κάθε προβληματισμένο άνθρωπο ο οποίος βρίσκει
κοινές μ’ αυτή μνήμες στις σελίδες της.
Στην Αίγινα, κομμάτι σημαντικό της ζωής της, έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος του
ποιητικού έργου της. Βρίσκω στους στίχους της για την Αίγινα τα παλιά κοινά
μας φαντάσματα που στοίχειωσαν τη νιότη μας και πότισαν τις μνήμες μας. Η
μοδίστρα που θαυμάζει την κόρη της, γιατί είναι «πρώτη μαθήτρια», ο κουρέας
της γειτονιάς, ο ψαράς, οι λουκουμάδες της Κυριακής στα καφενεία της
παραλίας του νησιού, τα χρώματα της θάλασσας και όπως γράφει στο ποίημά
της «τις πρώτες συννεφιές του Άγιου Σεπτέμβρη που έλαμπε με την ωραία
ισορροπία που ανάμεσα στη σοφία της σοδειάς και στην τρελή καλοκαιρινή της
θάλασσας…»
Και πως μιλά στην ψυχή μου η τελευταία παράγραφος του ποιήματος της
Κατερίνας «Αίγινα Ι» από τη συλλογή «Επίλογος Αέρας». Γράφει :
Ονόμαζα γαλήνη το χειμώνα, την τρέλα καλοκαίρι
και μεταμορφωνόμουνα σε άγγελο χειμενικό, σε σατανά της ζέστης.
Η μάνα μου ετρόμαζε μ’ αυτές τις δυο μου φύσεις
θα φταίνε, έλεγε, οι δυο κόσμοι, η πολυκατοικία και το νησί
μα όπου νάναι χειμωνιάζει
που θα πάει κι αυτή… θα μαζευτεί….
Η Κατερίνα όμως, δεν μαζεύτηκε ποτέ. Πέρασε και εξακολουθεί να περνάει μια
ζωή πλούσια σε πνευματικότητα και δημιουργία. Έγραψε ποιήματα, ερωτεύτηκε,
παντρεύτηκε, ταξίδεψε, μετέφρασε ποίηση, πρόζα, θέατρο, έκανε διαλέξεις. Αυτά
που θαυμάζω πιο πολύ στο επίμονο για ζωή αυτό πλάσμα, είναι η αδέσμευτη
γλώσσα της, το ταμπεραμέντο της, ο αυθορμητισμό της, ο ατίθασος χαρακτήρας
της.
Η ίδια στην εκδήλωση των «Φίλων της Αίγινας» διάβασε ποιήματά της με το
μοναδικό τρόπο που τα απαγγέλλει συγκινώντας όλους μας.
Σε κάποια άλλη στήλη της ΜΑΧΗΣ οι αναγνώστες της θα διαβάσουν τα σχέδια
της Κατερίνας Αγγελάκη – Ρουκ για τη διάθεση του αιγινήτικου σπιτιού της για
τη δημιουργία ενός ανοικτού πνευματικού κέντρου.

Μαίρη Γαλάνη Κρητικού, Αίγινα Ιανουάριος 2008

Το παραπάνω κείμενο εμπεριέχεται στο βιβλίο της Μαίρης Γαλάνη – Κρητικού/ Αίγινα: τα πρόσωπα – οι τόποι – οι άνθρωποι /  Αίγινα 2010

 

Καλό σου ταξίδι αγαπημένη Κατερίνα Ρουκ!

 

Ανασαίνοντας την Αίγινα. Ένας χαιρετισμός στην Κατερίνα Αγγελάκη – Ρουκ