H Κούλα Πράτσικα, Ηπειρώτισσα εκ της απώτερης καταγωγής της, Πατρινή όμως επισήμως, είχε αρετές σπάνιες, σε εντυπωσιακό μέγεθος. Μεράκι, μυαλό και σθένος, λεβεντιά, ονειροπόληση, κρίση αλάνθαστη. Όταν ήμουν μικρή, άκουγα για μια δύσκολη, αυστηρή, επίμονη, σχεδόν βίαιη δασκάλα χορού, που επέμενε ότι το σπουδαιότερο που ήθελε να πάρουν από την διδασκαλία της ήταν ο απόλυτος σεβασμός στην τέχνη και τις λεπτομέρειες. Τέχνη δεν γίνεται με το όπως μπορώ, γίνεται με το να μπορώ, θυμάμαι να μου διηγείται  μια φιλενάδα που ήταν τότε μαθήτριά της.
Λίγες μέρες πριν, αναφέροντας αυτά τα λόγια σε μια νεαρή χορεύτρια σημερινή, την άκουσα να λέει ότι η Πράτσικα δεν επικοινωνούσε με την πραγματικότητα και δεν σεβόταν το σώμα γιατί δεν ήξερε! η ίδια βέβαια, τριάντα ετών σήμερα, δεν είχε ποτέ γνωρίσει το σύστημα της αλλά δεν πιστεύει ότι θα κέρδιζε κάτι. Μήπως βιαζόμαστε να προβάλουμε αστήριχτες γνώμες; Αναρωτήθηκα.

Η «θεία Κούλα» γεννήθηκε στην Πάτρα, στις 24 Νοεμβρίου 1899. Ήταν χορεύτρια, καθηγήτρια ρυθμικής και χορού, χορογράφος, πρωτοπόρος σε όλα όσα επιχείρησε στο χώρο της. Το 1936 ήταν η πρωθιέρεια που άναψε την ολυμπιακή φλόγα των Ολυμπιακών αγώνων  του Βερολίνου. Προηγουμένως, το 1927, έλαβε μέρος ως κορυφαία στις πρώτες Δελφικές γιορτές.

Έμαθε γράμματα στο Αρσάκειο Αθηνών. Φοίτησε τρία χρόνια στην περίφημη επαγγελματική Σχολή Γυμναστικής και Ρυθμικής Χελλεράου του Λουξεμβούργου. Επιστρέφοντας  ίδρυσε το 1930 τη Σχολή Γυμναστικής και Ρυθμικής, την πρώτη σχολή αυτού του είδους με επικεφαλής μια Ελληνίδα χορεύτρια. Το ιστορικό κτίριο της Σχολής, κατασκευάστηκε από τον αρχιτέκτονα και μηχανικό Γεώργιο Κοντολέοντα στη δεκαετία του 1930, με πρωτοβουλία και σε ιδιόκτητο έδαφος,  της Κούλας Πράτσικα. Μοιάζει απίστευτο αλλά στην οδό Ομήρου, στη δεκαετία του 30 υπήρχαν βοσκότοποι. Η Κούλα Πράτσικα ίδρυσε την πρώτη Επαγγελματική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης στην Ελλάδα, το 1937.

Στα πλαίσια της διδασκαλίας της οι χορευτές θα έπρεπε να παρακολουθήσουν εκτός από χορό, μαθήματα διδασκαλίας της απαγγελίας, μαθήματα αυλού και πιάνου, ελληνικών χορών, θεωρώντας το πλέγμα γνώσεων στους  τομείς αυτούς, βασική εκπαίδευση για τους χορευτές.
Με εντυπωσίασε ένα βιβλίο με μαλακό εξώφυλλο που πρωτοδιάβασα είκοσι και πλέον χρόνια πριν, με τίτλο Κούλα Πράτσικα, Έργα και Ημέρες (εκδ. Αστρολάβος-Ευθύνη), με 228 σελίδες για τη «θεία Κούλα», γραμμένες από τις και τους: Δημήτρη Πικιώνη, Κώστα Ουράνη, Σίμωνα Καρά, Σ. Μυριβήλη, Λίνο Πολίτη, Μεν. Παλλάντιο, Αντώνη Φωκά, Σωκράτη Καραντινό, Μίνωα Δούνια, Γιάννη Τσαρούχη, Μαρία Διαμαντίδου, Ντόρα Ηλιοπούλου, Αλέκα Κατσέλη, Ελένη και Μαρία Χορς, Μαρία Κυνηγού, Πολυξένη Ματέυ και άλλους. Η εικονογράφηση είχε γίνει από τον Γιάννη Τσαρούχη. Κυκλοφορεί ευτυχώς ακόμα σήμερα. Μαθαίνουμε πολλά από το βιβλίο αυτό. Οι γράφοντες ήταν οι πιο δικοί της άνθρωποι, οι φίλοι της και ανά περίπτωση, οι συνεργάτες της.

Η Κούλα Πράτσικα με την εξαδέλφη της, Πολυξένη Ματέυ.

Στην σύντομη – αν σκεφτούμε τα πόσα έχει ζήσει –« αυτοβιογραφία» της που έγραψε σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν πεθάνει (6/12/1981) (περιλαμβάνεται στον αφιερωματικό αυτό τόμο, σελ. 9-36) αποκαλύπτει τη στενή σχέση που είχε με τη μουσική από παιδί: “Ήθελα τα πάντα. Τραγουδούσα, απήγγελα, χόρευα, έπαιζα βιολί. Στο σπίτι μας, κάθε βράδυ, εκτός από τη μουσική που παίζαμε συστηματικά όλοι μαζί, έπαιζα θέατρο, με θέματα δικά μου improvisés. Ήθελα να μάθω άρπα. Να τραγουδήσω στην οπερέτα, να παίξω τραγωδία. Να χορέψω πάνω σ’ ένα βράχο. Ν’ ανεβώ στο θέατρο. Να γράψω ποιήματα. Να γράψω μουσική δική μου, και πρωτάκουστη….”

Η Ζουζού Νικολούδη, μαθήτριά της, την θυμάται έτσι:
Πώς να περιγράψω τώρα με απλά λόγια τη μυσταγωγία, γιατί για μυσταγωγία πρόκειται, που βιωνόταν από εμάς τα απλά κοριτσόπουλα μέσα στην τάξη, όπου μας άνοιγε τα μάτια σε κόσμους μαγικούς. Ρυθμός – Μουσική – Ποίηση – Τέχνη – Ελλάδα… Βγαίναμε από το μάθημα συνεπαρμένες, συγκινημένες ως τα δάκρυα πολλές φορές από το μαγικό άγγιγμα που μας μετέφερε σε σφαίρες άλλες, μακριά από τη μικρή καθημερινότητα.

Το 1973 η Κούλα Πράτσικα παραχώρησε τη Σχολή της στο κράτος, παραμένοντας στη θέση της διευθύντριας έως το 1980, οπότε και αποχώρησε. Ήταν 81 ετών.
Μετά από πεισματική προσπάθεια, εγκρίθηκε το 1985, με Προεδρικό Διάταγμα, η σύσταση του κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «Ίδρυμα Υποτροφιών Χορού Αδελφών Πράτσικα (Χρήστου, Ανδρέα και Κούλας)» και κυρώθηκε ο οργανισμός διοίκησης και διαχείρισης του Ιδρύματος, με έδρα την Αθήνα, με σκοπό τη χορήγηση υποτροφιών σε σπουδαστές της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης για μεταπτυχιακές σπουδές και οικονομική ενίσχυση των σπουδαστών, οι οποίοι κατά την περίοδο των σπουδών τους στη Σχολή, υποχρεώνονται να εργάζονται για να συντηρούνται.

Το «άσπρο σχολείο του χορού», της οδού Ομήρου 55, έτσι αποκαλούσε τη σχολή της η Πράτσικα, τραβάει ως σήμερα το δρόμο του, εν μέσω πολλών συνεχών αδιεξόδων, εκκρεμοτήτων, γραφειοκρατικών θεμάτων, προσφέροντας όμως ως «Κρατική Σχολή Ορχηστρικής Τέχνης», σοβαρές υπηρεσίες στον κόσμο του χορού και προσπαθώντας να μη προσδώσει τις αρχές και τις αξίες της ιδρύτριας. Μακάρι να έρθουν σύντομα οι καλύτερες μέρες!