RODICA LUCIA SUȚU (SOUTZO)

Η Rodica Lucia Soutzo, δισέγγονη του Αλεξάνδρου Σούτσου, γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1913 στο Ιάσιο και πέθανε στις 8 Μαΐου 1979 στο Βουκουρέστι. Τον XIX αιώνα, το Ιάσιο ήταν μια κοσμοπολίτικη, πλούσια πόλη, που είχε προσελκύσει πολλές ξένες οικογένειες (ελληνικές, αρμενικές, γαλλικές, ιταλικές κ.λπ.). Έτσι, οι Barberis, οι Ademollo, οι Cazaban που επέλεξαν να εγκατασταθούν εκεί, γνώρισαν ο ένας τον άλλον και όπως ήταν φυσικό, συνδέθηκαν φιλικά, επαγγελματικά και οικογενειακά, ως εκ τούτου σύναψαν και γάμους μεταξύ τους. Οι Soutzo ήταν ήδη πολύ πριν εκεί, αφού, ως γνωστόν, είχαν ήδη βασιλέψει στο παρελθόν στα δυο πριγκιπάτα της Ρουμανίας, ενν. στην Μολδαβία και την Βλαχία.

Κόρη της αποφοίτου του Ωδείου του Ιασίου και προσωπικότητας των γραμμάτων Elena Jules Cazaban, και του αρθρογράφου, συγγραφέα, μεταφραστή, ιστορικού της εντυπωσιακής, πλούσιας πολιτιστικής ζωής της Ρουμανίας Ροδόλφου Σούτσου, έζησε από μικρή σε περιβάλλον διανοουμένων, πολιτικών, καλλιτεχνών. Αξίζει να προσθέσουμε ότι παππούς -από την πλευρά του πατρός της Rodica- ήταν ο συγγραφέας Αλέξανδρος Γρηγόριος Σούτσος. (Alexandre Grégoire Soutzo). Η μητέρα της Rodica ήταν Γαλλίδα εγκατεστημένη στη Μολδαβία και η γιαγιά από την μητέρα της, η Ida Ademollo, Ιταλίδα, γόνος της οικογένειας διάσημων ζωγράφων της Φλωρεντίας, ας αναφέρουμε τους γνωστότερους, τον Carlo και τον  Luigi, έτσι για σύζευξη των πληροφοριών. Διάβασα ότι πολλοί Ιταλοί αρχιτέκτονες και εικαστικοί ζούσαν με τις οικογένειες τους στην Βλαχία και τη Μολδαβία τον δέκατο ένατο αιώνα.
Όλες αυτές οι οικογένειες ξένων, από την εγκατάστασή τους και για πολλά χρόνια μετά, δούλευαν πολύ, ζούσαν σαν κλειστή κοινωνία μεταξύ τους, κυρίως επειδή τα πρώτα χρόνια μιλούσαν άσχημα τα Ρουμάνικα, αν όχι καθόλου. Από την τρίτη γενιά των ξένων μπορούμε να μιλήσουμε πια για αυθεντικούς Ρουμάνους, που είναι απόγονοι Ελλήνων, Ιταλών, Γάλλων κλπ. Τα παιδιά βαφτίζονταν Ορθόδοξα και μάθαιναν γράμματα στα ρουμανικά σχολεία, έτσι λοιπόν η ενσωμάτωση γινόταν πολύ φυσιολογικά.
Η οικογένεια Cazaban που θεωρείται μια από τις σεβάσμιες οικογένειες στη Ρουμανία, έδωσε προσωπικότητες στον ρουμανικό κόσμο της τέχνης, όπως ο ηθοποιός Jules Cazaban, ο συγγραφέας Alexandru Cazaban, ο γλύπτης Ion Irimescu, η ομότεχνή της Rodica, αγαπημένη εξαδέλφη της, η Mansi Barberis, που κι αυτή φιλοξενείται στο cd μας, η καθηγήτρια πανεπιστημίου, πολυβραβευμένη σκηνοθέτις και διευθύντρια πολλών μεγάλων θεάτρων, Sorana Coroamă-Stanca κ.λπ.

Η Rodica Lucia Soutzo σπούδασε μουσική στο Ωδείο του Ιασίου (1922-1930) με τη Sofia Teodoreanu, την Aspazia Sion Burada, μια σπουδαία, ελληνικής καταγωγής, αναγνωρισμένη προσωπικότητα του πιάνου και της διδασκαλίας και με τον μουσικολόγο και εξαιρετικό συνθέτη της ρουμάνικης εθνικής σχολής Gavriil Galinescu (1883-1960). Συνέχισε τις σπουδές της στην École Normale de Musique de Paris, μεταξύ 1931-1935, με καθηγητές τον Alfred Cortot και την βοηθό του Blanche Bascourret de Guéraldi, τον Lazare Lévy, την Nadia Boulanger. Οι πληροφορίες για τις σπουδές της Rodica Soutzo, επιβεβαιώνονται από τον συγγραφέα ανιψιό της, γιο της αδελφής της, Alexandre Negresco-Soutzo, τον οποίο ευχαριστώ θερμά για το ενδιαφέρον και τη βοήθειά του.

Πιανίστρια και παιδί ιδιαίτερων μουσικών ικανοτήτων, συνθέτρια λίγο μετά, με γνώση και προσωπικό στυλ, με μαεστρία στη σύνθεση, η Σούτσου υπήρξε και υπόδειγμα παιδαγωγού. Θα είμαι πάντα ευγνώμων στον θησαυροφύλακα μας, τον Θωμά Ταμβάκο, που προ αρκετών ετών με βοήθησε ουσιαστικά όπως πάντα, στην αναζήτηση των τραγουδιών της, προσφέροντας τα δυο τραγούδια της Σούτσου που ακούγονται στο διπλό cd με τον τίτλο Greek Muse, παραγωγή της δισκογραφικής Irida Classical. Πριν ηχογραφηθούν παίχτηκαν στην Εναλλακτική της ΕΛΣ το Φεβρουάριο του 2019. Ποτέ δεν είναι αργά!!!

Ένα ταλαντούχο κορίτσι λοιπόν, με ιστορικό, πολύ σπουδαίο επίθετο, που διασχίζει την ιστορία μας από τη Φαναριώτικη οικογένεια Σούτσου μέχρι τον εικοστό αιώνα, δίνει ρεσιτάλ πιάνου από την ηλικία των δώδεκα ετών με ακροατές τους George Enescu, Cella Delavrancea, Mircea Bârsan, Mircea Bude κ.α. και ερμηνεύει κοντσέρτα υπό την διεύθυνση  διακεκριμένων μαέστρων όπως οι Ionel Perlea, Alfred Alessandrescu, Theodor Rogalski, Antonin Ciolan, Emanuel Elenescu κ.λπ. Ήταν η Laureată a Premiului de Compoziție George Enescu” (1933), δηλαδή η νικήτρια του Βραβείου Σύνθεσης George Enescu του έτους 1933.

Η Rodica, ο πατέρας της Rudolf Suțu (Soutzo) και ο αδελφός της, Δημήτριος

Στην συνέχεια η Σούτσου πραγματοποίησε για πάνω από τέσσερις δεκαετίες μια σολιστική και διδακτική δραστήρια πορεία, με παράλληλη παρουσία στο Ρουμανικό ραδιόφωνο (1937-1955), διδάσκοντας πιάνο στο δεύτερο Γυμνάσιο Μουσικής του Βουκουρεστίου (1959-1968), διδάσκοντας μουσική τους ηχολήπτες του ραδιοφώνου, συνθέτοντας υπέροχη μουσική για το θέατρο, έργα για solo όργανα, τραγούδια, μουσική δωματίου. Ένας μικρός κατάλογος έργων της είναι αυτός:
Obsession, op. 1 (1933), Piesă pentru violoncel și pian, op. 4 (1940),Preludiu în mi major, op 4 (1940),Preludiu în sol minor, op. 5 (1940),Sonata în do major pentru pian, op. 7 (1950),Pavană pentru pian, op. 8 (1950),Cinci cântece de iubire pe versuri de trubaduri armeni (1953), Sonata în do minor pentru pian, op. 9 (1954), Trei nocturne pentru pian, op. 10 (1954), Perpetuum mobile, op. 11 (1954), Studiu pentru pian, op. 12 (1954), Rondo, op. 13 (1955), Balada în do minor pentru pian, op. 14 (1954), Gazel, op. 15 (1957), Trei miniaturi vocale pe versuri de Otimia Cazimir, op. 16 (1957), În întuneric, op. 17 (1957), Ofrandă, op. 19 (1957), Rugăciune, op. 20 (1958), Vârtelnița, op. 21 (1958), Divertisment vocal-coreografic, op. 22 (1959), Toccata pentru pian, op. 23 (1960), Suită pentru pian, op. 25 (1960), Vals pentru voce și pian, op. 24 (1961), Valsul primăverii (1961), Cinci miniaturi pentru pian, op. 27 (1961), Valul păpușii (1963), Preludiu pentru oboi și pian, op. 28 (1961), Ai să-nțelegi (1965), Vino, iubire! (1965), Album pentru copii, op. 29 (1966), Îmi sunt ochii plini de soare (1966), Lasă-mi măcar amintirea (1968), O zi și înc-o zi (1968). Γιατί γράφω εδώ τόσους τίτλους; Γιατί όλο και κάποιος μπορεί να μας βοηθήσει επιτέλους να τα δούμε, να τα μελετήσουμε, να τα παίξουμε. Ίσως!

Πού είναι όμως τα έργα; Ένα τμήμα της οικογένειας έφυγε από τη Ρουμανία στις δύσκολες δεκαετίες του 60 και 70, κάποια, ή τα έργα της κατατέθηκαν στο αρχείο των Ρουμάνων συνθετών, οι οποίοι όμως δια της τυπικά ισχύουσας οδού δεν … ξέρουν τίποτα, δεν έδωσαν τίποτε σε μένα, προφασιζόμενοι διάφορα. Εν τω μεταξύ η ζωή -όπως είναι φυσικό- αλλάζει και οι οικογένειες συγγενών έχτισαν τη δική τους ζωή χωρίς, προφανώς, να θεωρήσουν απαραίτητη την κατ’ ιδίαν φροντίδα των συνθέσεων της Rodica, αφού όντως υπήρχε και υπάρχει στην Ρουμανία καλά οργανωμένη Ένωση συνθετών και αρχεία. Μακάρι να βρούμε τα έργα της και να τα παίξουν όσοι θα ενδιαφερθούν.

Η Ροδίτσα Σούτσου πέθανε μετά από μακρά ταλαιπωρία, στις 8 Μαΐου 1979. Ετάφη στον οικογενειακό τάφο της οικογένειας, στο νεκροταφείο Bellu στο Βουκουρέστι.