Αρχική Ritsmas Corner Βερολίνο: Ξαναζωντανεύοντας τα γκράφιτις του Τείχους

Βερολίνο: Ξαναζωντανεύοντας τα γκράφιτις του Τείχους

Με αφορμή την έναρξη της ανέγερσης του Τείχους του Βερολίνου στις 13 Αυγούστου 1961, παραθέτω ένα κείμενό μου για τον γάλλο εικαστικό και λάτρη των γκράφιτις που ανέλαβε να ομορφύνει εκ των υστέρων πια ο,τι απέμεινε από εκείνο το τείχος. ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗ, το είπε.

ΡΜ 

8b61d99892

Όταν ρωτούν τον Γάλλο ζωγράφο Thierry Noir(φωτο) γιατί συμμετέχει στην εικαστική…παλινόρθωση του Τείχους, εκείνος επιμένει ότι το Τείχος δεν θα αποτελέσει ποτέ κομμάτι του όμορφου κόσμου και ούτε θάπρεπε άλλωστε. Όμως δηλώνει φοβερά ενοχλημένος από τον κυνισμό των εμπόρων-εκμεταλλευτών της Ιστορίας.¨Βρήκα ένα κομμάτι του Τείχους στις ανδρικές τουαλέτες κάποιου καζίνο στο Λας Βέγκας, Ελεος!», λέει για να καταλήξει : «Το Τείχος είναι έργο τέχνης και ιστορικό μνημείο». Γι αυτό και πολλοί από τους ζωγράφους που το 1984 βοήθησαν στην απάλειψη του γκρίζου, επιστρέφουν σήμερα στο Βερολίνο για να διανθίσουν τα απομεινάρια του Τείχους με χρώματα, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη κι ένα μισητό κτίσμα οφείλει να εκπέμπει βαθιά μηνύματα στις νέες γενιές. Για να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη.BERLIN WALL 1989
Έμοιαζε με προσκύνημα στην ελευθερία και στη δημοκρατία. Οι χιλιάδες νέοι άνθρωποι, σκαρφαλωμένοι στην Πύλη του Βραδεμβούργου και στο Τείχος του Αίσχους γίνονταν πρωταγωνιστές του σημαντικότερου κεφαλαίου του τέλους του 20ου αιώνα, παρακολουθώντας με τη γνωστή πλην αφοπλιστική νεανική αισιοδοξία την κατάρρευση του αναιμικού και αποστεωμένου καθεστώτος της τότε Ανατολικής Γερμανίας. Εκ των υστέρων ο κόσμος πληροφορήθηκε ότι ο υπαρκτός σοσιαλισμός ήδη βρισκόταν σε σήψη και ότι το 1989 ο Χόνεκερ σκεφτόταν σοβαρά να ξεπουλήσει το Τείχος – παρότι έλεγε ότι και μετά από 100 χρόνια θα παραμένει στη θέση του. Ήταν η εποχή που ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ είχε εξαγγείλει τη λήξη του «δόγματος Μπρέζνιεφ» κι όταν στις 8 του Οκτώβρη του 1989 επισκέφθηκε το Ανατολικό Βερολίνο δεν υπήρξε φιλικός προς τον Χόνεκερ. Η αντίστροφη μέτρηση για την κατάρρευση του μισητού διχαστικού συμβόλου , που ξεκίνησε να κτίζεται το 1961, άρχιζε.

Στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 80, οι άνθρωποι έγραφαν πάνω στο Τείχος πολιτικά συνθήματα και το διακοσμούσαν με γκράφιτι. Στις ιστορικές τοποθεσίες Potsdamerplatz , Checkpoint Charlie και Kreuzberg, τα γκράφιτι μετέτρεψαν το τείχος σε τουριστική ατραξιόν. Και τον Απρίλιο του 1984, ο Γάλλος Thierry Noir μαζί με τον συνεργάτη του Christophe Bouchet κάλυψαν το γκρίζο του τσιμέντου με φωτεινά χρώματα και σχήματα, αλλά και με μια μελαγχολική ποίηση, όπως έχει γραφτεί.Οι δύο νέοι έφτασαν στο Βερολίνο το 1982, γοητευμένοι από τον Ντέιβιντ Μπάουι και τον Ιγκι Ποπ, που επίσης ζούσαν στο δυτικό τμήμα της πόλης. Οι δύο ζωγράφοι κατοικούσαν κοντά στο τείχος και αναζητούσαν ένα τρόπο να το κάνουν λιγότερο πληκτικό, όχι όμως να το εξωραϊσουν. Αλλά οποιαδήποτε παρέμβαση ήταν απαγορευμένη, γι αυτό και οι ζωγράφοι κινούνταν αστραπιαία, ζωγραφίζοντας μόνο με το ένα μάτι, γιατί με το άλλο παρακολουθούσαν τους στρατιώτες. Μαζί τους δούλευαν κι άλλοι νέοι ζωγράφοι, οι οποίοι τελικά βοήθησαν ώστε αυτό το κομμάτι του Βερολίνου να αποκτήσει γοητεία, χαρακτήρα και πολιτικό νόημα. Μετά το 1987, 15χρονα παιδιά, με τη βοήθεια σπρέι μετέτρεψαν το Τείχος σε ζούγκλα των γκράφιτι. Η δουλειά των Γάλλων ζωγράφων έγινε η κανονικότητα ως τη μέρα που το Τείχος γκρεμίστηκε.
26_berlin_wallΣήμερα και εν όψει των εκδηλώσεων του Νοεμβρίου για την πτώση του Τείχους που ετοιμάζει η δημαρχία του Βερολίνου, ο Thierry Noir επιστρέφει για να αποκαταστήσει τη δουλειά εκείνης της δεκαετίας και μαζί τη δουλειά 120 άλλων ζωγράφων στα υπολείμματα του τείχους, κάπου 1300 μέτρα. Κι έχει σημασία να υπενθυμίσουμε ότι το έργο του Noir έχει αποτυπωθεί στην ταινία του Βιμ Βέντερς το `1987 με τον τίτλο Wings of desire και αργότερα οι διάσημοι U2 του ζήτησαν να ζωγραφίσει έξι ανατολικογερμανικά αυτοκίνητα Trabant για τις ανάγκες του άλμπουμ τους Achtung Baby, το 1991.

75096cf85fΤο Βερολίνο λειτουργούσε πάντα ως μαγνήτης για τους αρτίστες, όχι μόνον της Γερμανίας, αλλά και του κόσμου. Μετά την πτώση του τείχους, η τάση αυξήθηκε, καθώς συνδυάστηκε με τις χαμηλές τιμές στα ενοίκια των σπιτιών, αλλά και με μια άλλου είδους ελευθερία σκέψης και κίνησης. Η γερμανική πρωτεύουσα εξελίχθηκε σε καταφύγιο εξόριστων μουσικών, επίδοξων συγγραφέων και κινηματογραφιστών χαμηλού προϋπολογισμού.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Γερμανοί θάθελαν να ξεχάσουν εκείνη την εποχή, ενώ οι νέοι θεωρούν ότι δεν τους αφορά. Χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια πριν υπάρξουν οι πρώτοι συμπαθούντες, ένα κοινό που αφομοίωσε σημαντικές και αποκαλυπτικές ταινίες, όπως το «Αντίο Λένιν» και το «Οι ζωές των Άλλων».