«Ο μόνος που δεν είναι εκεί, είναι ο Αλέξανδρος»

Η Αγγ.Κοτταρίδη για τον Ανδρόνικο, τις Αιγές και την Αμφίπολη
Η διευθύντρια της Ζ’ ΕΠΚΑ και επικεφαλής των ανασκαφών στις Αιγές, Αγγελική Κοτταρίδη  
Για τη στιγμή που αποφάσισε να γίνει αρχαιολόγος, για τα χρόνια που εργάστηκε πλάι στον κορυφαίο Μανόλη Ανδρόνικο και τη στιγμή που άνοιξε ο τάφος του Φιλίππου Β’, για το έργο που συντελείται στις Αιγές, για τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά και για την Αμφίπολη, μίλησε η διευθύντρια της Ζ’ ΕΠΚΑ Αγγελική Κοτταρίδη στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας στον Ιανό.

«Για να είσαι καλός αρχαιολόγος πρέπει να αγαπάς τα αρχαία» δήλωσε η επικεφαλής των ανασκαφών στις Αιγές –και όχι στη «Βεργίνα» όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε και να γράφουμε.

Η δουλειά του αρχαιολόγου δεν είναι εύκολη και δεν υπόσχεται χρήματα, αλλά υπόσχεται πολλή χαρά, γιατί «έχεις την ευκαιρία να βρίσκεις πολλά πράγματα, είτε στο χώμα είτε από την έρευνα» είπε η κ. Κοτταρίδη και για να τεκμηριώσει την άποψή της ότι δεν πρόκειται για εύκολη δουλειά ανέφερε: «Ο αρχαιολόγος συνομιλεί με τους νεκρούς. Η αρχαιολογία μάς εξοικειώνει με τον θάνατο. Είσαι κάθε μέρα μαζί του».

«Κοινωνία χωρίς μνήμη είναι άνθρωποι με αμνησία. Πρέπει να διατηρήσουμε τη μνήμη, αυτή είναι η δουλειά του αρχαιολόγου» υπογράμμισε, αποκαλύπτοντας ότι αποφάσισε να γίνει αρχαιολόγος σε ηλικία 5 ετών και αφού επισκέφθηκε με την οικογένειά της τον Παρθενώνα.

Τα χρόνια δίπλα στον Ανδρόνικο

Ήταν 7 Νοεμβρίου του 1977 όταν ο Μανόλης Ανδρόνικος ανοίγει τον τάφο του Φιλίππου Β’ και η Αγγελική Κοτταρίδη νεαρή αρχαιολόγος τότε ήταν εκεί. Αυτό που επικράτησε «ήταν τρελοκομείο» είπε, σημειώνοντας τις δυσκολίες που είχε να αντιμετωπίσει ο δάσκαλός της.

«Είχε να διαχειριστεί έναν θησαυρό στο ‘πουθενά’, είχε να διαχειριστεί ευρήματα που έπρεπε να μεταφερθούν σε έναν ασφαλή χώρο και τα έκανε όλα πολύ σωστά» πρόσθεσε, ενώ όσο για τη διδαχή του Μανόλη Ανδρόνικου η κ. Κοτταρίδη ήταν σαφής: «Να νοιάζεσαι πάρα πολύ το αρχαίο, να είσαι πολύ προσηλωμένος σε αυτό. Να νοιάζεσαι να το φροντίσεις και να το συντηρήσεις».

Η διαφορά του Μανόλη Ανδρόνικου, κατά την κ. Κοτταρίδη, σε σχέση με άλλους αρχαιολόγους είναι ότι νοιάστηκε να κοινωνήσει τα αρχαία σε όλο τον κόσμο και όχι να τα δείξει μόνο στην επιστημονική κοινότητα.

«Τις ιδέες μας δεν τις κλέβουν οι συνάδελφοι. Είναι ωραίο να συνομιλείς» είπε η κ. Κοτταρίδη, η οποία όπως εξομολογήθηκε δεν θέλει να φύγει από τις Αιγές: «Είμαι εκεί από το 1977 συνεχώς και δεν θέλω να φύγω από εκεί. Όσα χρόνια υπηρεσιακά έχω να ζήσω θέλω να είμαι εκεί».

Το έργο στις Αιγές

Η κ. Κοτταρίδη αναφέρθηκε και στο μεγάλο έργο που συντελείται τα τελευταία χρόνια στις Αιγές, με την κατασκευή του Πολυκεντρικού Μουσείου, το οποίο μόλις ολοκληρωθεί θα αποτελέσει ένα πρότυπο αρχαιολογικό πάρκο, το οποίο θα «συνομιλεί με τους επισκέπτες και θα αγκαλιάζει την περιοχή».

«Η αρχαιολογία, εκτός από επιστήμη της μνήμης, μπορεί να είναι δουλειά της πραγματικότητας» τόνισε, θέλοντας να σημειώσει τη συμβολή που έχει το έργο στην ανάπτυξη της περιοχής, καθώς δίνει θέσεις εργασίας, ενώ μετά την ολοκλήρωσή του θα δημιουργηθεί «ένας πόλος επισκεψιμότητας που κινητοποιεί την περιοχή».

Σύμφωνα με την κ. Κοτταρίδη, στο έργο του Πολυκεντρικού Μουσείου εντάσσονται η ανάδειξη του Ανακτόρου των Αιγών, το αρχαιολογικό πάρκο με το Νεκροταφείο των Τύμβων, αλλά και το Ψηφιακό Μουσείο για τον Μέγα Αλέξανδρο με χιλιάδες καταχωρήσεις,το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο στο τέλος του έτους.

Επίσης, σχεδιάζεται ένα μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα πρόγραμμα, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη μιας ανασκαφής.

anaktoro4

Το Ανάκτορο

Η ανάδειξη του Ανακτόρου των Αιγών (350 π.Χ.-340 π.Χ.) ξεκίνησε το 2007, αλλά ουσιαστικά, όπως είπε η κ. Κοτταρίδη, αρχαιολογική κοινότητα αναμετριέται με το μνημείο από το 1865, με την ανασκαφή του Λεόν Εζέ.

«Το δύσκολο δεν είναι να σκάψεις, το δύσκολο είναι να συμμαζέψεις και να συντηρήσεις» πρόσθεσε, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα τεράστιο μνημείο, σε έκταση 12, 5 στρεμμάτων, «καθοριστικό για να αντιληφθεί κάποιος τι είναι αρχιτεκτονική».

«Έχω ζήσει με το ανάκτορο την πιο συγκλονιστική στιγμή της ζωής μου» συνέχισε, περιγράφοντας πώς κατάφερε να «αναστήσει» την κάτοψη του μνημείου. Σύμφωνα με την κ. Κοτταρίδη, ο αρχιτέκτονας του μνημείου, ενδεχομένως ο Πύθεος, είχε στο μυαλό του όλη την πλατωνική φιλοσοφία, ενώ όλο το κτήριο οικοδομήθηκε με λόγο τη «χρυσή τομή».

«Ο αρχιτέκτονας του μνημείου κατασκεύασε ένα κτήριο που εμπνέεται όλο από τον Πλάτωνα και είναι η χειροπιαστή στο χώρο διατύπωση της πεφωτισμένης ηγεμονίας μέσα από ένα αρχιτεκτονικό μανιφέστο. Αυτό για εμένα είναι συγκλονιστικό» είπε η κ. Κοτταρίδη.

anaktoro3

Η περίπτωση της Αμφίπολης

Από τη συζήτηση δεν έλειψε η αναφορά στην ανασκαφή της Αμφίπολης. «Είναι ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον μνημείο» είπε, εκφράζοντας όμως ανοιχτά τη διαφωνία της για το πώς αντιμετωπίστηκε.

«Η περίπτωση της Αμφίπολης, κοινωνιολογικά, μας έδειξε κάποια όρια. Μας έδειξε τι παθαίνει κανείς όταν κάνει λήψη του ζητουμένου, της ευχής, της υπόθεσης και κάνει την υπόθεση δεδομένο. Η υπόθεση ότι εκεί είναι η οικογένεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου μπορεί να είναι πολύ εντυπωσιακή για τον πολύ κόσμο, αλλά για να το πεις αυτό πρέπει να έχεις πολύ ισχυρά στοιχεία, όταν ξέρεις ότι είναι οπουδήποτε αλλού πλην εκεί. Όταν το κάνεις και δεν το στηρίζεις έχεις πρόβλημα…» είπε χαρακτηριστικά.

«Γνωρίζω πολλούς αρχαιολόγους, ξένους, όχι Έλληνες. Κανείς απ’ αυτούς δεν βγήκε να πει τίποτα. Μόνο κάποιοι τύποι όπως μια Ντόροθι Κινγκ κι ένας Άντριου Τσανγκ, που δεν υπάρχουν επιστημονικά, δεν έχουν γράψει τίποτα αυτοί οι άνθρωποι. Είναι παγκοσμίως άγνωστοι και ξαφνικά έγιναν από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης μεγάλοι αστέρες» συνέχισε.

Παράλληλα υποστήριξε ότι από την πρώτη στιγμή έπρεπε να αναφερθεί ότι ο τάφος ήταν πιθανότατα συλημένος, έκανε λόγο για «χρήση και κατάχρηση» των μέσων ενημέρωσης, ενώ διαφώνησε και με τη χρονολόγηση του μνημείου, λέγοντας ότι κατά την εκτίμησή της χρονολογείται 100 ώς 150 χρόνια αργότερα από τη χρονολόγηση που ανακοίνωσε η επικεφαλής της ανασκαφής Κατερίνα Περιστέρη.

Η κ. Κοτταρίδη διαφώνησε και με τον αρχιτέκτονα της ανασκαφής Μιχάλη Λεφαντζή: «Ο αρχιτέκτονας που δούλεψε στην ανασκαφή έκανε μια υπόθεση, μια ενδιαφέρουσα υπόθεση, ότι υπήρχε εκεί πάνω το λιοντάρι της Αμφίπολης. Αυτό είναι υπόθεση, δεν είναι δεδομένο. Όταν αρχίζεις να μετράς μεγέθη με το Λιοντάρι, έχεις πρόβλημα, γιατί δεν το έχεις αποδείξει, το έχεις απλώς υποθέσει» είπε.

Πάντως, η περίπτωση της Αμφίπολης είχε κατά την κ. Κοτταρίδη και ένα θετικό στοιχείο, καθώς έδειξε το ενδιαφέρον του κόσμου για την αρχαιολογία.

«Έχω πει και έχω γράψει ότι αν κάποιος δεν είναι εκεί, είναι ο Μέγας Αλέξανδρος γιατί γι’ αυτόν ξέρουμε πού είναι. Εγώ δεν θέλω να βρω νεκρό τον Αλέξανδρο, δεν με νοιάζει να βρω χαμένα κόκαλα, διαλυμένα, που δεν θα τα βρω γιατί ξέρουμε τι συνέβη με τον τάφο του Αλέξανδρου. Ό,τι έπαθε και η Υπατεία έπαθε και ο τάφος του Αλέξανδρου. Ο όχλος της Αλεξάνδρειας ρήμαξε το Σαραπείο, τη Βιβλιοθήκη και προφανώς και τον τάφο του Αλέξανδρου. Εγώ προτιμώ να αναζητώ τη ζωντανή του μνήμη, η οποία είναι ζωντανή» υπογράμμισε.
Άννα Ανδίρα

Newsroom ΔΟΛ