Η ορθομοριακή προσέγγιση στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματοςΤου Θοδωρή Γιάνναρου

Η προστασία του ανοσοποιητικού συστήματος περνά από το χέρι μας, καθώς ο καθημερινός τρόπος της ζωής μπορεί να το ενισχύσει ή να το αποδυναμώσει.

Το ανοσοποιητικό σύστημα διαδραματίζει πολύ κομβικό και σπουδαίας σημασίας ρόλο στην προστασία του οργανισμού από εξωτερικούς εισβολείς που προκαλούν πτώση των επιπέδων υγείας. Κάποιες φορές, όμως, μπορεί και να αποτύχει και είναι φυσικό. Ένας εισβολέας, όπως π.χ. ένας ιός, εισβάλλει στον οργανισμό και ουσιαστικά ρίχνει τα επίπεδα υγείας, με αποτέλεσμα να προκαλούνται δυσλειτουργίες, που πολλές φορές μπορεί να αποβούν επικίνδυνες ακόμα και για την ίδια τη ζωή! Είναι δυνατό άραγε… είναι εφικτό να επέμβουμε σε αυτήν τη διαδικασία και να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα – να το κάνουμε δηλαδή πιο ισχυρό; Μπορεί η διατροφή να παίξει κάποιο ρόλο σε αυτό; Υπάρχουν άλλες αλλαγές στον τρόπο ζωής που ίσως θα μπορούσαμε να κάνουμε προς αυτή την κατεύθυνση;

 

υγεία

 

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένας εξειδικευμένος μηχανισμός άμυνας, ο οποίος αναγνωρίζει ουσίες ξένες ή μη φιλικές προς τον οργανισμό με σκοπό ή να τις απενεργοποιήσει ή να τις καταστρέψει. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι υπεύθυνο για την προστασία από εποχικές ιώσεις, όπως η γρίπη ή οι ιογενείς επιδημίες όπως ο SARS- CoV2, αλλά και άλλα προβλήματα υγείας, όπως η αρθρίτιδα, οι αλλεργίες, η μη φυσιολογική ανάπτυξη των κυττάρων και οι νεοπλασματικές νόσοι.

Η σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού έχει ζωτική σημασία για την επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης και την αποφυγή εμφάνισης ορισμένων σοβαρών νοσημάτων, όπως είναι οι αλλεργίες, οι νεοπλασματικές νόσοι, τα αυτοάνοσα νοσήματα, καθώς και οι επικίνδυνες λοιμώξεις, ιογενούς προέλευσης, όπως η Covid19, που προέρχεται από τον ιό SARS-CoV2 και η οποία ταλαιπωρεί τον πλανήτη συνολικά.

 

υγεία2

 

Η ιατρική και η μοριακή βιολογία κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν να βρουν λύσεις, αλλά και εμείς ως πολίτες οφείλουμε να συνεπικουρήσουμε στην προσπάθεια αυτή, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Ο άνθρωπος σήμερα δέχεται βάναυσα την επίθεση του χρόνου, τοξινών, χημικών ουσιών, καθώς και διαφόρων λοιμωδών παραγόντων. Η σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού είναι ζωτικής σημασίας για την επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης και την αποφυγή εμφάνισης σοβαρών νοσημάτων!

Το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου περιλαμβάνει πολλούς μηχανισμούς άμυνας και προστασίας έναντι των τοξικών παραγόντων. Το δέρμα που προστατεύει τα ευαίσθητα εσωτερικά όργανα από τους εισβολείς, το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα που φιλτράρει τον εισπνεόμενο αέρα και τα πεπτικά ένζυμα του στομάχου που καταστρέφουν πολλούς από τους εισβολείς που εισέρχονται στο σώμα με τα  συστατικά των τροφών, αποτελούν τις πρώτες γραμμές ενεργούς άμυνας.

Βασικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού παίζουν τα λευκά αιμοσφαίρια, ειδικά τα λεμφοκύτταρα και ορισμένες χημικές ουσίες του αίματος που εντοπίζουν τόσο τους εισβολείς όσο και τις τοξίνες και τα καταστρέφουν. Τα λευκά αιμοσφαίρια, που κυκλοφορούν στο αίμα, περιλαμβάνουν τα ουδετερόφιλα πολυμορφοπύρηνα, τα ηωσινόφιλα πολυμορφοπύρηνα, τα βασεόφιλα πολυμορφοπύρηνα, τα μονοπύρηνα, τα λεμφοκύτταρα, τα πλασματοκύτταρα.

Η ιδιαίτερη ικανότητα του οργανισμού να αναπτύσσει ειδική ανοσία-μνήμη, έναντι ορισμένων παθογόνων αιτίων, έχει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική άμυνα.

Μετά την είσοδο του λοιμογόνου παράγοντα, ο οργανισμός κινητοποιεί πολυμορφοπύρηνα και μονοπύρηνα, ενώ συγχρόνως ειδικά αντισώματα που παράγονται από λεμφοκύτταρα -τα Β λεμφοκύτταρα και τα Τ λεμφοκύτταρα- επιτίθενται στον παθογόνο μικροοργανισμό.

Τα ειδικά αντισώματα και τα Τ-λεμφοκύτταρα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανοσολογική μνήμη, στην οποία οφείλεται η ανοσία που αναπτύσσει ο οργανισμός έναντι ορισμένων παθογόνων μικροοργανισμών μετά τη λοίμωξη.

Η παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων γίνεται από τον μυελό των οστών και από τα λεμφικά όργανα που εντοπίζονται στους λεμφαδένες, τον σπλήνα, τον θύμο αδένα, τις αμυγδαλές, τους λεμφικούς σχηματισμούς του εντέρου και άλλων περιοχών.

Εκτός όμως από τα κινητά λευκά αιμοσφαίρια που κατευθύνονται μέσω του αίματος προς το λοιμογόνο και τον ιστό που φλεγμαίνει, υπάρχουν σε διάφορους ιστούς καθηλωμένα μακροφάγα κύτταρα, που αρχίζουν άμεσα την αποστολή καταστροφής του εισβολέα, όταν ο ιστός υποστεί κάποια φθορά μέσω φλεγμονής ή βλάβη.

Χημικές ουσίες που απελευθερώνονται έχουν ειδικές δράσεις. Επί παραδείγματι, η ισταμίνη και η βραδυκινίνη περιχαρακώνουν και “μαρκάρουν”  την περιοχή της φλεγμονής. Τα πυρετογόνα έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα τη ρύθμιση της κεντρικής θερμοκρασίας σε υψηλότερα επίπεδα από τον υποθάλαμο και την εμφάνιση πυρετού στα λοιμώδη νοσήματα, για να αμυνθεί περαιτέρω ο οργανισμός που νοσεί!

 

υγεία3

Οι κυτοκίνες, π.χ. οι ιντερλευκίνες, η ιντερφερόνη α κλπ., συντελούν στη ρύθμιση ανοσιακών, αποτοξινωτικών και αιμοποιητικών διεργασιών. Ορισμένες ουσίες, που παράγονται σε κυτταρικό επίπεδο, εξουδετερώνουν άχρηστες ουσίες του μεταβολισμού (π.χ. ελεύθερες ρίζες) και τοξίνες.

Η καλή φυσική κατάσταση του οργανισμού έχει ζωτική σημασία για τη σωστή άμυνα. Η καλή φυσική κατάσταση εξασφαλίζεται με την αποχή από τον καπνό, την άσκηση, την ορθομοριακή διατροφή που περιλαμβάνει επάρκεια ορθομοριακών θρεπτικών ουσιών, όπως βιταμίνες, αντιοξειδωτικοί παραγόντες, ιχνοστοιχεία και μέταλλα στις σωστές αναλογίες και περιεκτικότητες!

Ο καπνός περιέχει νικοτίνη, εν δυνάμει καρκινογόνες ουσίες και τοξίνες, που με την καύση όμως οι βλαπτικές ουσίες πολλαπλασιάζονται λόγω της εξαέρωσης, της πυρόλυσης της πυροσύνθεσης του καπνού και των άλλων χημικών προσθέτων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των διαφόρων ειδών τσιγάρου.

Η νικοτίνη, η κύρια εθιστική ουσία στο τσιγάρο, αποδίδεται πολύ γρήγορα στον εγκέφαλο και προκαλεί εξάρτηση. Οι εθισμένοι στη νικοτίνη καπνιστές ρυθμίζουν αυτόματα την πρόσληψη νικοτίνης βάσει των επιπέδων της στο αίμα καπνίζοντας όταν απαιτείται, ώστε να προκληθούν τα ψυχοδραστικά αποτελέσματα της νικοτίνης και να αποφευχθούν τα συμπτώματα στέρησης.

Oι καπνιστές τσιγάρων μικρής περιεκτικότητας σε πίσσα και νικοτίνη συχνά αυξάνουν την ποσότητα των τσιγάρων έτσι ώστε να επιτευχθούν τα επιθυμητά επίπεδα στο αίμα. Ο καπνός συγκροτείται από λεπτό αερόλυμα, ώστε να μπορεί να μείνει στους αεραγωγούς και στην επιφάνεια των κυψελίδων και από αέρια φάση. Η αέρια φάση περιέχει μονοξείδιο του άνθρακα, τοξικές ερεθιστικές και αρωματικές ουσίες.

Τα σωματίδια του αερολύματος περιέχουν πλήθος τοξικών ουσιών και καρκινογόνων. Το υπόλειμμα των σωματιδίων, αφού αφαιρεθεί η υγρασία και η νικοτίνη, είναι η  πίσσα. Οι τοξικοί αυτοί παράγοντες αλλοιώνουν την τοπική άμυνα του αναπνευστικού επιθηλίου, με αποτέλεσμα τη μειωμένη ανοσολογική ικανότητα. Η διαταραχή του ανοσοποιητικού επιδεινώνεται περαιτέρω στον χρόνιο καπνιστή, λόγω της αύξησης του διοξειδίου του άνθρακα και της πτώσης του οξυγόνου του αίματος. Μελέτες έχουν επισημάνει σε καπνιστές σημαντική δυσλειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων.

Η σωστή συστηματική άσκηση, σε αρκετές περιπτώσεις, οδηγεί σε καλύτερη μεταβολική κατάσταση και κινητοποιεί αμυντικές εφεδρείες σε ολόκληρο τον οργανισμό. H σωστή άθληση περιλαμβάνει δραστηριότητες που προκαλούν μετατόπιση του κέντρου βάρους του σώματος και επιτάχυνση της αναπνοής και του σφυγμού.

Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να μην είναι οργανωμένη άσκηση, αλλά ένα γρήγορο περπάτημα, κάθε μέρα όμως. Η κίνηση μπορεί να είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα της καθημερινότητας με απλές τροποποιήσεις καθημερινής συμπεριφοράς, όπως η χρήση σκάλας αντί του ανελκυστήρα και το καθημερινό γρήγορο βάδισμα.

Τα υγιή άτομα πρέπει να κάνουν διατροφή που να περιλαμβάνει καθημερινώς φρούτα, λαχανικά, σύνθετους υδατάνθρακες (π.χ. όσπρια, μαύρο ψωμί, δημητριακά ολικής άλεσης), φρέσκο λάδι, γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, που περιέχουν απαραίτητες θρεπτικές ουσίες, οι οποίες αποτελούν το “καύσιμο” του οργανισμού, για τη σωστή και απρόσκοπτη λειτουργία του.

 

υγεία4

 

Η καθημερινή διατροφή δεν πρέπει να έχει υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες. Το ψάρι εφοδιάζει το σώμα με υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη, ω3 λιπαρά, πολύτιμα άλατα και βιταμίνες και πρέπει να είναι συστατικό μιας σωστής, ισορροπημένης διατροφής.

Η σωστή διατροφή και το κανονικό βάρος επηρεάζουν θετικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο πρώτος κανόνας είναι να αποφεύγεται η υπερκατανάλωση τροφής, διότι μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους και σε βλάβες του ανοσοποιητικού συστήματος.

Αυτό σημαίνει ότι η παχυσαρκία μπορεί να ελαττώσει έως και 50% τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, καθιστώντας μας έτσι επιρρεπείς στις λοιμώξεις, όπως αυτής που προέρχεται από τον SARS-CoV2, καθώς και σε πολλές άλλες ιώσεις, ειδικά του αναπνευστικού.

Πολύ σημαντικό είναι επίσης και το αλκοόλ, διότι η υπερκατανάλωσή του, περιορίζει δραστικά τις άμυνες του οργανισμού. Καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρηση κόκκινου κρέατος, λιπαρών ιδιαίτερα κορεσμένων, γλυκαντικών ουσιών και τυποποιημένων προϊόντων – ανούσιες και άνευ θρεπτικής αξίας θερμίδες. Καλό είναι να καταναλώνεται αρκετό ορθομοριακό νερό υψηλής ποιότητος για τη σωστή ενυδάτωση με θρέψη, από πλευράς ιχνοστοιχείων και μετάλλων. Δεν νοείται υγιής οργανισμός χωρίς την κατανάλωση ικανών ποσοτήτων θρεπτικού νερού υψηλής ποιότητος. Η κατανάλωση επαρκούς ποσότητας ορθομοριακού νερού είναι και το “μυστικό” για την καλή και διαχρονική υγεία.

Ιδιαίτερα σημαντικά για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού στον υγιή οργανισμό είναι οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία σε ορθομοριακά συμπλέγματα που, προσομοιάζοντας τα φυσικά μόρια, είναι άμεσα απορροφήσιμα.

Είναι καιρός να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στο να ικανοποιηθούν μεν οι διατροφικές ανάγκες και απαιτήσεις με σωστή και ισορροπημένη διατροφή, και να ληφθει σοβαρά υπόψη πως η ορθομοριακή ενίσχυση του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος είναι τα δύο πιο σημαντικά στοιχεία, ώστε να μπορέσει κανείς να αντισταθεί στις διάφορες λοιμώξεις και ιώσεις, ειδικά εκείνες του αναπνευστικού συστήματος που μπορούν εν δυνάμει να γίνουν απειλητικές, ακόμα και για την ίδια τη ζωή, οποιουδήποτε ασθενούς.

*Ο κ. Θοδωρής Γιάνναρος είναι Μοριακός Βιολόγος-Γενετιστής

email: theogiannaros@gmail.comTwitter: @theogiannaros1, FaceBook: Theo Giannaros