Η οργή των πολιτών που διαδηλώνουν σε όλο τον κόσμο κατά του ρατσισμού με αφορμή τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από αστυνομικό τις τελευταίες ημέρες έχει εστιαστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πολλά αγάλματα προσωπικοτήτων που φαίνεται να σχετίζονται με ρατσιστικές συμπεριφορές ή και επίσημες του κράτους αποφάσεις προκαλούν τη μήνι των πολιτών και ορισμένα από αυτά τυγχάνουν βεβήλωσης ή βρέθηκαν σε…ποτάμια. Ο δήμαρχος του Λονδίνου Sadiq Khan υπήρξε διστακτικός στις δηλώσεις του, ωστόσο άφησε να εννοηθεί ότι κάποια αγάλματα θα αφαιρεθούν. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από τη στιγμή που μεταξύ των διαδηλωτών βρέθηκαν κάποιοι που ζητούσαν να φύγει από πλατεία του Λονδίνου το άγαλμα του Τσόρτσιλ. Ο πρώην βρετανός πρωθυπουργός έχει κατηγορηθεί για ρατσιστικές απόψεις. Ο δήμαρχος του Λονδίνου ωστόσο διεμήνυσε προς κάθε κατεύθυνση ότι το άγαλμα του πατέρα εκεινης της νίκης των συμμάχων πρέπει να μείνει στη θέση του.

Στιγμιότυπο 2020 06 12 9.21.03 πμWorkers take down a statue of 18th century slave trader Robert Milligan in London on Tuesday. (Yui Mok/PA via AP)

Ο άδικος θάνατος του 46χρονου Αφροαμερικάνου και οι σφοδρές αντιδράσεις που πυροδότησε έκαναν σαφές ότι πλέον δεν μπορεί να τιμάται εκείνο το κομμάτι της ιστορίας πολλών χωρών που σχετίζεται άμεσα με το ρατσισμό, την καταπίεση και τη σκλαβιά. Για το λόγο αυτό, οι διαδηλωτές σε πολλές πόλεις πήραν την κατάσταση στα χέρια τους και κατέστρεψαν τα αγάλματα των ανθρώπων που συμβολίζουν το σκοτεινό παρελθόν.

Στιγμιότυπο 2020 06 12 9.04.28 πμΟ Λεοπόλδος Β’

Στην Αμβέρσα, οι διαδηλωτές έβαψαν με κόκκινη μπογιά το άγαλμα του πρώην βασιλιά Λεοπόλδου Β’, ο οποίος ευθύνεται για τον θάνατο εκατομμυρίων Κογκολέζων στις δεκαετίες που η χώρα δεν ήταν μόνο βελγική αποικία αλλά και προσωπική ιδιοκτησία του ίδιου. Οι αρχές της πόλης έλαβαν το μήνυμα και κατέβασαν αμέσως το άγαλμα του πρώην βασιλιά δηλώνοντας ότι θα του γίνει συντήρηση. Άφησαν, ωστόσο, να εννοηθεί ότι δεν θα επιστρέψει ποτέ στη θέση του. Την ίδια τύχη είχαν και άλλα δύο αγάλματα του Λεοπόλδου Β’, στη Γάνδη και τις Βρυξέλλες, τα οποία έγιναν στόχος επιθέσεων από διαδηλωτές. Προς το παρόν, όμως, παραμένουν στη θέση τους.

Στιγμιότυπο 2020 06 12 9.22.17 πμΟι έμποροι σκλάβων

Στην Αγγλία, στο βυθό του ποταμού Έϊβον κατέληξε το άγαλμα του Έντουαρντ Κόλστον, το οποίο βρισκόταν σε κεντρικό σημείο του Μπρίστολ. Ο Κόλστον ήταν μεν ένας από τους ανθρώπους στους οποίους στηρίχτηκε η οικονομική άνθιση της πόλης τον 17ο αιώνα, ταυτόχρονα, όμως, υπήρξε και ένας από τους πιο αδίστακτους εμπόρους σκλάβων της εποχής του. Η εταιρία του, η Royal African Company, είχε το μονοπώλιο του εμπορίου σκλάβων στη Δυτική Αφρική και υπολογίζεται ότι μετέφερε περίπου 80.000 ανθρώπους στην Αμερική, ένας τεράστιος αριθμός για τα δεδομένα της εποχής.

Λίγο καλύτερη τύχη είχε το άγαλμα ενός άλλου εμπόρου σκλάβων, του Ρόμπερτ Μίλιγκαν, το οποίο μέχρι πριν από λίγες μέρες στεκόταν έξω από μουσείο στο ανατολικό Λονδίνο. Οι διαδηλωτές του πέταξαν μπογιές, αναγκάζοντας τις αρχές της πόλης να το κατεβάσουν άρον άρον. Την αποκαθήλωση του Μίλιγκαν παρακολούθησαν εκατοντάδες Λονδρέζοι, οι οποίοι χειροκρότησαν θερμά την ώρα που το άγαλμα του κατέβαινε από το βάθρο.

Οι στρατιωτικοί των Νοτίων

Το κατέβασμα των αγαλμάτων στην Ευρώπη έρχεται σε συνέχεια μιας μεγάλης συζήτησης που έχει ανοίξει εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ για το κατά πόσο δικαιούνται τιμών άνθρωποι, οι οποίοι με τις πράξεις τους στήριζαν τη δουλεία πριν και μετά τον αμερικάνικο εμφύλιο. Η συζήτηση αυτή ήταν πιο έντονη στις νότιες πολιτείες της χώρας και κορυφώθηκε μετά το θάνατο μιας γυναίκας, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στη Σάρλοτσβιλ.

Η συζήτηση μετατράπηκε σε δράση μετά τη δολοφονία του George Floyd και τις τελευταίες εβδομάδες έφυγαν από τις θέσεις στις οποίες βρίσκονταν επί δεκαετίες μνημεία των Νοτίων στο Λούιβιλ του Κεντάκι, στο Τζάκσονβιλ της Φλόριντα, στο Μπέρμιγχαμ και στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, στο Νάσβιλ του Τενεσί και στην Αλεξάντρια της Βιρτζίνια. Πολλά άλλα μνημεία χρησιμοποιήθηκαν από τους διαδηλωτές ως καμβάς για να υπενθυμίσουν ότι «Black Lives Matter».