Οικεία στρωσίδια σε ανοίκεια έρημο: μια ψιθυριστική εγκατοίκηση της Κατερίνας Κατσιφαράκη στο Μουσείο Μπενάκη / Νηματουργία ΜΕΝΤΗΣ-ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (NH.M.Α.)

Γράφει η `Ιρις Κρητικού

Στο Μουσείο Μπενάκη  / Νηματουργία ΜΕΝΤΗΣ-ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (NH.M.Α.), και στους δύο υπέροχους χώρους της οδού Πολυφήμου στα Πετράλωνα, φιλοξενείται από χθες (Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου) η έκθεση της Κατερίνας Κατσιφαράκη «Οικείο-Οικείν» σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ. Η μεγάλη διάρκεια της έκθεσης (έως και 10/1/21), ενθαρρύνει και επεκτείνει τη δυνατότητα της κατά μόνας επίσκεψης υπό το πρίσμα αυτής της βεβαρημένης αυτής χρονικής συγκυρίας.

vf4yRGLA

Κατοικία 2001, inkjet τύπωμα σε fine art χαρτί.jpg

«Το εικαστικό έργο της Κατσιφαράκη περιστρέφεται γύρω από την έννοια του αεικίνητου. Η εφήμερη κατοίκηση, οι ρίζες και το ξερίζωμα, η αδιάλειπτη μετακίνηση από τόπο σε τόπο, η παρατήρηση του φαινομενικά ασήμαντου και η ανάδειξη του φευγαλέου», αναδεικνύονται με τρόπο ποιητικό. Οι φωτογραφίες, τα βίντεο, οι εγκαταστάσεις και τα αντικείμενα που εκτίθενται διακριτικά στους χώρους της κλωστοϋφαντουργίας, περιμένοντας ο επισκέπτης να τα ανακαλύψει σταδιακά, επισφραγίζουν τη μεταφορική δύναμη του νήματος και την οργανική σχέση του με τη φύση, ενώ, μέσα από ετούτη τη συνύπαρξη εικόνων μνήμης, νημάτων, τοπίων, ευρημάτων και μηχανών, ο νομαδικός τρόπος ύπαρξης διεκδικεί την τρυφερή προσοχή μας.

Screenshot 2020 09 22 at 2.47.59 PM‘καρέκλα πάσσαλος’, 2019, βίντεο.jpg

WLcsnjMw‘carpet’, moving notes, 2019, inkjet print on fine art paper, dimensions variable (2).jpg

Χαλιά υφασμένα με φύλλα φραγκοσυκιάς που στο τοπίο φύεται και λειτουργεί ως φυσικό φράγμα, πεδία μαγικά καμωμένα εξ ολοκλήρου από ξερά θαλασσινά φύκια, ραφές με λευκή κλωστή επάνω στην άμμο της Τυνησίας, δίχτυα ψαρέματος από τη θάλασσα της Πάτμου, που ενωμένα με κεντήματα φτιαγμένα με βελονάκι απλώνονται στον τοίχο σαν μελάνη και σαν κινεζική μονοκοντυλιά μνήμης, πυκνώσεις και αραιώσεις του νήματος στην οθόνη, κλωστές μπλε που κυματίζουν θυμίζοντας τη θαλασσινή επιφάνεια, ή μια κουβέρτα εγκαταλελειμμένη στην ερημιά, που αφού εμφανώς κοίμισε κάποιους περιπλανώμενους, γίνεται τώρα χωράφι αυτοσχέδιο στη σπορά του ανέμου, ριζώνει κι ενώνεται σταδιακά με τη γη.

Screenshot 2020 09 22 at 2.48.11 PM

Οριο, 2018 inkjet τύπωμα σε fine art χαρτί.jpg

 

«Από μικρή βίωνα συνεχείς μετακινήσεις τόπων, αλλαγές περιβάλλοντος, σπιτιών, εικόνων, ανθρώπων», επισημαίνει η καλλιτέχνης. Και προσθέτει: «Η σταθερή βάση διαρκούσε λίγο. Έτσι, το στιγμιαίο, το εφήμερο, γινόταν η βάση μου. Το σπίτι μου, κάθε φορά, το ένιωθα να διαρκεί για πάντα. Κάθε φορά. Από αυτό απορρέουν και οι τίτλοι των έργων μου: προχωρώντας, σπίτι, ακολουθώντας το νήμα, κινούμενες φωλιές, προσφορά, φόρος τιμής, συνάντηση, αποχαιρετισμός, χωρίς τέλος, κύκλος, αναγκαστική πορεία, αναμένοντας, ανατομία του αεικίνητου».

w26Sa9IA‘θάλασσα’, 2019, inkjet τύπωμα σε fine art χαρτί, μεταβλητές διαστάσεις.jpg

«Η ανατομία της αεικινησίας και η σκέψη της κινητικότητας διατρέχουν το εικαστικό έργο της Κατσιφαράκη», σημειώνει ο Χριστόφορος Μαρίνος: «Η πολυτέλεια δυσχεραίνει την κίνηση» γράφει κάπου ο συγγραφέας Μπρους Τσάτουιν, σχολιάζοντας τις συνήθειες και την απλή ζωή των νομάδων. Παρομοίως η πολυτέλεια απουσιάζει παντελώς από τα έργα της Κατσιφαράκη. Θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για μια τέχνη «φτωχή», αποτελούμενη από τα ουσιώδη, όσα απλόχερα μας προσφέρει η φύση και που συνήθως περνούν απαρατήρητα. Η δουλειά της Κατσιφαράκη έλκει την καταγωγή της από την ιταλική Arte Povera, συνομιλώντας ταυτόχρονα με το έργο σύγχρονων καλλιτεχνών, όπως της Kim Sooja, που καταπιάνονται με τον νομαδισμό και την κινητικότητα».

8UVndTjA‘άλογα’, 2017, inkjet τύπωμα σε fine art χαρτί.jpg

Τα βασικά υλικά της Κατσιφαράκη είναι το φυσικό τοπίο –ενίοτε και το αστικό– και όσα συναντά τυχαία και απρογραμμάτιστα σε αυτό: «Κάποιες φορές είναι απλά η καταγραφή της κίνησης της φύσης, ένα φως, μια σκιά, ο αέρας, μια πορεία. Άλλες φορές, περπατώντας στην πόλη ή σε κάποιο διάλειμμα από τη δουλειά, όπου ένα φως, μια σκιά, ο αέρας, μεταμορφώνει, δίνει ζωή σε μια λακκούβα του δρόμου, σε ένα σκουπιδιάρικο, σε ένα σκουπίδι που πετάει με τον αέρα» σημειώνει η καλλιτέχνης. Εξίσου σημαντικά υλικά για τη δουλειά της είναι τα απομεινάρια. Συνήθως πρόκειται για ready-made εικόνες που προσελκύουν το βλέμμα της και απλώς τις καταγράφει: ένα πεταμένο στρώμα καναπέ που στέκει μοναχικό δίπλα σε ένα έλος· ένας παράκτιος πάσσαλος για να δένουν οι βάρκες, το σχήμα του οποίου παραπέμπει σε καρέκλα· ένα χαλί που, με την πάροδο του χρόνου και την καθημερινή χρήση, έχει γίνει ένα με το έδαφος· αυτοσχέδιοι φράχτες από ασυνήθιστα και ετερόκλητα υλικά, όπως πόρτες και καλοριφέρ, που, ενώ χρησιμοποιούνται για την οριοθέτηση των οικοπέδων και των αγροτεμαχίων, θυμίζουν περισσότερο γλυπτικές εγκαταστάσεις».

MitRJVLw‘Κατερίνα Αναγνωστάκη Πολέντα (1924-2016)’,

Θα πρότεινα ανεπιφύλακτα μια επίσκεψη στον κρυμμένο αυτό θησαυρό της οδού Πολυφήμου, με τη σκέψη πως κάθε εύρημα, κάθε χαμηλόφωνη αποκάλυψη, κάθε «στρώσιμο» ενός μικρού ιδιωτικού οικείου εξομολογητικού «χαλιού» της Κατερίνας Κατσιφαράκη που ορίζει ένα κομματάκι από το αχανές εμβαδόν του ανοίκειου σύμπαντος, οδηγούν σε οδούς, περιπέτειες, σκέψεις και συντεταγμένες ευαίσθητες, αναπάντεχες, συναρπαστικές…

j0wzBMLw

 

Λίγα λόγια για την Κατερίνα Κατσιφαράκη

Η Κατερίνα Κατσιφαράκη σπούδασε ζωγραφική στην Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Το 2001 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές (MFA) στις Διεπιστημονικές Τέχνες (Interdisciplinary Arts) στο Dutch Art Institute (D.A.I) στην Ολλανδία, με την υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.). Μέχρι το 2006 παρακολούθησε μαθήματα σύγχρονου χορού και performance με την ομάδα της Mariah Mendez.

Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις, residencies και performances στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Διαμόρφωσε και πραγματοποίησε in situ εγκαταστάσεις σε διάφορους χώρους όπως στον Συνοικισμό Χαλανδρίου, Αθήνα (2019), Al Maken dArt Actuel, Rencontres Internationales, Τυνησία  (2016), Πάτμιον πολιτιστικό κέντρο, Πάτμος (2018), Libby Sacer Foundation, Αθήνα (2014), el estudio Ammeba υπό την αιγίδα της Ισπανικής Πρεσβείας, Αθήνα (2010), Museum of Yugoslav HistoryMuseum 25May, Σερβία (2002), Τεχνόπολη και Επιμελητήριο Εικαστικών Ελλάδας, Αθήνα (2003), Art System gallery, Τορόντο (2001), Studentski Kulturni Centar (SKC), Σερβία (2001), Villa Weiner, Γερμανία (2000 και 2001). Έχει συμμετάσχει στο Digital Art Festival, Θεσσαλονίκη (2006), 6ο  Διεθνές Πανόραμα Ανεξάρτητων Δημιουργών φιλμ και βίντεο, Θεσσαλονίκη (2004), International film festival on the internet Zeta Films, Βραζιλία (2002), Outdoors Touring Balkan Project 2002/2003 Museum of Yugoslav HistoryMuseum 25May, Σερβία (2002). Προσκλήθηκε το 2001 από την Ιστορικό Τέχνης Biljana Tomic στο Βελιγράδι, να πραγματοποιήσει μια in situ εγκατάσταση στο Studentski Kulturni Centar (SKC) και μία performance στο Museum of Yugoslav HistoryMuseum 25May για την οποία βραβεύτηκε από το Υπουργείο πολιτισμού της Σερβίας. Άλλες performances που έχει πραγματοποιήσει είναι με την Nomadic/Topos/Athena, Αθήνα (2017), στο Academietheatre van Utrecht, Ολλανδία (1999 και 2000) και Stredoceske Muzeum Rostoky, Τσεχία (2000).

Έχει εργαστεί ως εκπαιδευτικός στην Αρχιτεκτονική του Πολυτεχνείου Κρήτης, στο Κολλέγιο Αθηνών και σε δημόσια σχολεία.

ανατομία του αεικίνητου θησαυρός 2017 εφήμερη εγκατάσταση φύκι εύρημα inkjet τύπωμα σε fine art χαρτί μεταβλητές διαστάσεις‘ανατομία του αεικίνητου_θησαυρός’, 2017

ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ / ΝΗΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΝΤΗΣ-ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ I Πολυφήμου 6, 118 54  ΑΘΗΝΑ |
210 34 78 792 I Ωράριο Λειτουργίας έκθεσης:

Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο: 10:00-15:00.                   

Κυριακή, Δευτέρα: Κλειστά Ι Είσοδος ελεύθερη

 

 

HASHTAG έκθεσης: #KatsifarakiBM