Vítězslava Kaprálová 1915-1940, η εμβληματική προσωπικότητα της τσεχικής μουσικής

 

 

Θεωρείται εμβληματική προσωπικότητα της τσεχικής μουσικής του 20ού αιώνα και είναι η πιο σημαντική Τσέχα συνθέτρια. Ήταν κόρη συνθέτη και καθηγήτριας φωνητικής. Γεννήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1915 στο Μπρνο που τότε ανήκε στην Αυστρο-ουγγρική Αυτοκρατορία αλλά στην συνέχεια ενσωματώθηκε στην Τσεχοσλοβακία.

Το εντυπωσιακό αυτό κορίτσι, άρχισε να συνθέτει στα εννέα της χρόνια και στα δεκαπέντε μπήκε στο Ωδείο του Μπρνο όπου σπούδασε σύνθεση.

Η μούσα του Bohuslav Martinů και για λίγο διάστημα σύζυγος του γιου του μεγάλου ζωγράφου της Art Nouveau, Alphonse Mucha, συνέθεσε λιγότερα από πενήντα έργα στην πολύ σύντομη ζωή της. Το όνομά της συνδέθηκε με την καινοτόμο στάση της απέναντι στην έννοια της μελωδίας ως σύνδεσης των ρομαντικών με τους μοντέρνους ήχους. Δυσκολεύεσαι να πιστέψεις ότι αυτά τα αριστουργήματα τα συνέθεσε μια νέα κοπέλα που πέθανε σε ηλικία 25 ετών, εποχή που βρισκόταν στο κατώφλι μιας επιτυχημένης διεθνούς καριέρας ως συνθέτης και μαέστρος. Ευτυχώς πολλά έργα της έχουν εκδοθεί από μουσικούς εκδοτικούς οίκους και από το ίδρυμα που φέρει το όνομα της, έχουμε δηλαδή καλή εικόνα του πώς και τι συνέθεσε. Παράλληλα, είχε ευκαιρίες να δείξει στο κοινό και την ευφυή ικανότητα να διευθύνει ορχήστρες. Διηύθυνε στην Πράγα, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, επαινέθηκε από κριτικούς μουσικής σε όλη την Ευρώπη και της απονεμήθηκε το βραβείο Smetana από το Ίδρυμα Bendřich Smetana.

22880370 119505301038

Συνέχισε τις σπουδές της με τους Vítězslav Novak και Vaclav Talich στο Ωδείο της Πράγας και το 1937. Η Καπράλοβα ανέβηκε στο πόντιουμ της Φιλαρμονικής ορχήστρας της Τσεχίας τότε και ένα χρόνο αργότερα διηύθυνε την Ορχήστρα του BBC σε ένα πρόγραμμα που συμπεριελάμβανε τη «Στρατιωτική Σιμφωνιέτα», έργο της που έτυχε υποδοχής με τα πιο θερμά σχόλια..

IMG 5024 scaled

Πήγε στη συνέχεια στην Ecole Normale στο Παρίσι όπου μελέτησε διεύθυνση ορχήστρας με τον Charles Munch (1937-1938) χάρη σε μια γενναιόδωρη υποτροφία και, πιθανότατα, αργότερα μελέτησε σύνθεση με τη Nadia Boulanger (1940). Η επιλογή του Παρισιού είχε και ιδιωτικούς λόγους να αποφασιστεί: το 1937, ο Μαρτινού έμεινε στην Πράγα για να προετοιμαστεί για την πρεμιέρα της όπερας του Julietta. Εκεί συνάντησε την Vítězslava Kaprálová. Όμορφη και ταλαντούχα, ήταν είκοσι πέντε χρόνια νεότερη από τον Martinů, αλλά θερμή θαυμάστρια της μουσικής του. Ίσως ήταν αγάπη από την πρώτη ματιά και για τους δύο, και έτσι αποφασίστηκε γρήγορα ότι θα έπρεπε να συνεχίσει τις σπουδές της ζώντας και δουλεύοντας μαζί του στο Παρίσι. Έμεναν σε ένα ξενοδοχείο με θέα στους κήπους του Λουξεμβούργου. Ο Martinů την.. βάφτισε Pisnicke (Μικρό Τραγούδι). Η σύζυγός του, σύντομα έλαβε τα πρώτα ανώνυμα γράμματα που περιέγραφαν τα συμβάντα αλλά απλώς τα πέταξε στα σκουπίδια. Στα τέλη του καλοκαιριού του 1938, η υποτροφία της Vítĕzslava είχε λήξει και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Τσεχοσλοβακία. Συνέχισαν να επικοινωνούν μέσω ταχυδρομικών επιστολών.

Vítězslav KaprálVítězslava Kaprálová and Bohuslav MartinůVítězslav Kaprál, Vítězslava Kaprálová, Bohuslav Martinů.

 

O Mαρτινού γράφει στα απομνημονεύματα του, το 1947: «Παντού όπου πήγε έφερε την Άνοιξη. Ήταν υπομονετική, ευγενική, φιλική, ενεργητική και ενστικτώδης. Σπάνια είχα την ευκαιρία να συναντήσω άνθρωπο τόσο προικισμένο, τόσο συνειδητοποιημένο για το έργο που είχε και που ήθελε να εκπληρώσει. Αυτό λοιπόν με κάνει να μη μπορώ να εξηγήσω γιατί η μοίρα την πήρε τόσο νωρίς; γιατί η μοίρα της έδωσε τέτοια δώρα, τόσο πολύτιμα και μοναδικά, μόνο για να της τα πάρει;»

Το Μικρό Λουλουδάκι του Μαρτινού, έφυγε από τη ζωή στο Παρίσι, το 1940, στις 16 Ιουνίου.