Ας ελπίσουμε ότι οι πολίτες ‘φάροι’ θα καταφέρουν ν’ ανατρέψουν δυσάρεστες καταστάσεις και την επιβολή των άκρων.

Συνέντευξη της Μαρίας Δεναξά στην Ελένη Γουρνέλου egou resized

Η Μαρία Δεναξά σπούδασε Δημοσιογραφία στην Αθήνα στο Ινστιτούτο Δημοσιογραφικών Σπουδών. Συνέχισε τις σπουδές της στη Γαλλία. Είναι τελειόφοιτη του Tμήματος Γαλλικού Πολιτισμού και Ιστορίας του Παν/μιου της Σορβόνης και του τμήματος Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών σπουδών με εξειδίκευση στην δημοσιογραφία και την επικοινωνία του  Πανεπιστήμιου της Ρεν. Ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές  στο Παν/μιο Stendhal της Γκρενόμπλ απ’ όπου το 2010 πήρε  μεταπτυχιακό δίπλωμα στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και την Επικοινωνία.  Μιλάει Γαλλικά και Αγγλικά και έχει πάρει μέρος σε επιμορφωτικά σεμινάρια του προσωπικού του BBC World Service σχετικά με την αξιολόγηση της είδησης και τις διαφορές στη δομή του ρεπορτάζ για τον γραπτό και τον προφορικό λόγο.

Στα εφηβικά της χρόνια δημοσιογραφεί στη Σύρο όπου και μεγάλωσε. Αρχικά στην τοπική εφημερίδα Κοινή γνώμη αλλά και ως ανταποκρίτρια σε νεανικά έντυπα των Αθηνών. Το επαγγελματικό της ξεκίνημα έγινε το 1988 στον Αιγαίο FM τον πρώτο Ρ/Σ των Κυκλάδων.
Δύο χρόνια αργότερα κάνει ελεύθερο ρεπορτάζ και παρουσίαση δελτίων ειδήσεων στο New Channel στην Αθήνα. Πολύ γρήγορα περνάει στο MEGA, όπου συνεχίζει το ρεπορτάζ για τις εκπομπές 7+7, Πρωινό Παράθυρο με τον Γιάννη Δημαρά και για τα δελτία ειδήσεων του Σαββατοκύριακου. Παράλληλα, η Μαρία Δεναξά συνεργάζεται με τον ρ/σ Kiss FM και στη συνέχεια με τον Flash 9.61 για την εκφώνηση δελτίων ειδήσεων.

Το 1994 φεύγει για το Παρίσι όπου εργάζεται ως ανταποκρίτρια για το Star Channel, την εφημερίδα Ανεξάρτητος, τη Deutsche Welle και το BBC World Service. Το 2006 γίνεται η  ανταποκρίτρια του ΜΕGA στην γαλλική πρωτεύουσα. Από το 2015 συνεργάζεται με την Real Group και από το 2017 με το Star Channel από το Παρίσι όπου εξακολουθεί να δημοσιογραφεί για τα ελληνικά και Κυπριακά ΜΜΕ. Στα 30 έτη καριέρας, έχει συνεργαστεί με γνωστούς Έλληνες και Γάλλους δημοσιογράφους και έχει κάνει αρκετές συνεντεύξεις με σημαντικές προσωπικότητες. Έχει συνεργαστεί, επίσης, για τη πραγματοποίηση ρεπορτάζ έρευνας και ντοκιμαντέρ με το France 2, France Info , France 5, ARTE, Le Parisien, TV5 Monde, France 24.

Κείμενα άποψης, άρθρα και ρεπορτάζ της δημοσιεύονται σε γαλλικές και ελληνικές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες.

127272515 742825469778767 9084504189712653020 nΗ ιδιαίτερη πατρίδα της, η Σύρος, με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του Πολιτιστικού Συλλόγου της Αν. Σύρου,  την τίμησε σε ειδική εκδήλωση στο Θέατρο Απόλλων το 2014 για τη μακρόχρονη προσφορά της στη δημοσιογραφία, στην κοινωνία και στον πολιτισμό, ως πρέσβειρα των αξιών και ως εκλεκτή εκπρόσωπο της μαχόμενης δημοσιογραφίας.

127227994 371835477251683 5658521623345919728 n

Επίσης έχει βραβευτεί με το βραβείο του γνωστού Ιδρύματος Μπότση το 2018,  για την έγκυρη και έγκριτη προσφορά της στη δημοσιογραφία.

Η συνέντευξη δόθηκε στην Ελένη Γουρνέλου για την εκπομπή του empneusi.gr 107 FM στη Σύρο που μεταδίδεται στις Κυκλάδες και στο διαδίκτυο. Μπορείτε να την ακούσετε κι εδώ:

 https://www.empneusi.gr/podcast/eleni-gournelou-maria-denaxa/

 Ελένη Γουρνέλου: Κα Δεναξά, θα μπορούσαμε να πούμε για εσάς ότι είστε δημοσιογράφος της πρώτης γραμμής. Αυτό σημαίνει ότι, σχεδόν πάντα, βρίσκεστε αρκετά κοντά στα σημεία που διαδραματίζονται τα γεγονότα. Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για εσάς;

Μαρία Δεναξά: Σχεδόν πάντα, όπως το λέτε. Συγκεκριμένα, όποτε μου δίνεται η ευκαιρία, είτε από τα μέσα με τα οποία συνεργάζομαι, είτε πολλές φορές, όταν συμβεί ένα γεγονός στη Γαλλία και δεν μου έχουν ζητήσει κάλυψη, πηγαίνω μόνη μου, για την εμπειρία και από αγάπη για το επάγγελμα που κάνω. Είναι να μην έχεις το μικρόβιο. Βασικά δεν νιώθω πως διατρέχω κίνδυνο. Δεν έχω την πολυτέλεια του χρόνου για να αισθανθώ ότι κινδυνεύω από κάτι. Έχω μια αποστολή που πρέπει να φέρω εις πέρας, να ενημερώσω τον κόσμο. Αυτό μετράει για μένα. Καταλαβαίνω ότι ίσως να ήταν επικίνδυνο αυτό που έκανα, ή ότι η ζωή μου διέτρεξε κίνδυνο, όταν αργότερα ανοίγω τα μηνύματα φίλων και γνωστών όπου μου ζητούν να προσέχω.

Ελένη Γουρνέλου: Πέρα από τη φυσική σας παρουσία, επίσης, σας διακρίνει και μια τόλμη στον λόγο. Κι αυτό μπορεί να είναι προκλητικό για κάποιους. Είδαμε πρόσφατα ότι σας επιτέθηκε μέλος της ΧΑ με χυδαίο τρόπο στα ΜΜΔ αλλά κι εσείς δεν του χαριστήκατε. Τι τύχη μπορεί να έχει σήμερα μια έντιμη δημοσιογραφία που καλεί σε επαγρύπνηση για τα αυτονόητα;

Μαρία Δεναξά: Σχεδόν καμία τύχη. Ο απλός κόσμος το εκτιμά, αλλά όχι όσοι ανήκουν σε διάφορους σωλήνες κομματικούς ή άλλους, που για την επιβίωση, υστεροφημία ή τον τυχοδιωκτισμό τους, είναι έτοιμοι να πουλήσουν κι έχουν πουλήσει σε πολλές περιπτώσεις την ψυχή τους. Δεν σκέφτονται ούτε το καλό της δημοσιογραφίας, ούτε της ενημέρωσης, ούτε του κοινωνικού συνόλου, ούτε του τόπου, κανενός. Και πιστέψτε με κυκλοφορούν αρκετοί μεταλλαγμένοι εντός και εκτός του δημοσιογραφικού χώρου. Το αποτέλεσμα είναι ικανοί και άξιοι που κάνουν καλά τη δουλειά τους, που είτε έχουν κάτι να πουν ή τολμούν να πουν, μπαίνουν στην φορμόλη ή στο περιθώριο, γιατί ενοχλούν και επισκιάζουν. Δεν είναι τυχαία η κρίση που βιώνουν τα ΜΜΕ. Δεν είναι τυχαία η απαξίωση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος από τους πολίτες. Ξέρετε δεν είναι όλα ακροαματικότητα, τηλεθέαση ή κέρδος. Το κέρδος στα ΜΜΕ αποκτάται όταν η επένδυση είναι σωστή συνολικά. Σε δομικό επίπεδο και σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού που θα πρέπει να είναι αξιόλογο, έντιμο, χωρίς ο τελικός προορισμός να είναι ο τυχοδιωκτισμός ή η υστεροφημία, αλλά η δημοσιογραφία και η σωστή και αντικειμενική ενημέρωση. Τότε στο επάγγελμα μας το κέρδος θα είναι τριπλό. Κέρδος εμπιστοσύνης στο μέσο, στον δημοσιογράφο και κατά συνέπεια οικονομικό, για την επιβίωση όλων.

Ελένη Γουρνέλου: Η Γαλλία έχει ένα ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη. Οι εκλογές που ανέδειξαν τον Μακρόν ενδεχομένως να έφεραν αυτό το αποτέλεσμα όχι γιατί οι Γάλλοι ψήφισαν Υπέρ του αλλά γιατί ψήφισαν Κατά της κας Λεπέν. Ωστόσο, επειδή οι κυβερνήσεις μετά τον Ζακ Σιράκ δεν έχουν σταθεί στο ύψος των περιστάσεων πολύ φοβάμαι ότι ενδεχομένως να αυξάνονται οι πιθανότητες να δούμε την κα Λεπέν ξανά στο προσκήνιο το 2022. Τι λέτε εσείς;

Μαρία Δεναξά: Προφήτης δεν είμαι, όμως τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη και τη Γαλλία συμβαίνουν σχεδόν πολύ άσχημα πράγματα. Κρίση, φτωχοποίηση, τρομοκρατία, κορωνοιός…και δεν ξέρω τι άλλο. Όλα αυτά ενισχύουν και σπρώχνουν τους πολίτες, ευτυχώς όχι όλους, στα άκρα όπως είναι το κόμμα της Λεπέν. Στη Γαλλία ο κόσμος στις προεδρικές εκλογές ψηφίζει τα τελευταία χρόνια ως εξής:  Στον πρώτο γύρο δείχνει τη δυσαρέσκεια του. Έτσι πέρασε το 2017 η Λεπέν στο δεύτερο γύρο. Στη συνέχεια υψώνει ένα δημοκρατικό φράγμα και εκλέγει τον δημοκράτη υποψήφιο, ακόμα και αν δεν είναι της αρεσκείας του. Εύχομαι να συμβεί το ίδιο και στις επόμενες εκλογές, έχοντας ως δεδομένο πως σε πρώτες πρώιμες δημοσκοπήσεις καταγράφεται άνοδος της Λεπέν και στασιμότητα για τον Μακρόν. Η αλήθεια είναι ότι η πλειοψηφία των Γάλλων είναι δυσαρεστημένη από τον πρόεδρο τους, άσχετα αν εμείς εδώ στην Ελλάδα τον θαυμάζουμε για την υποστήριξη του στην ελληνοτουρκική κρίση. Δυστυχώς όπως και σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά και παγκοσμίως, έτσι και στη Γαλλία υπάρχει έλλειμα πολιτικών που να μπορούν να σταθούν από μόνοι τους στο ύψος των δύσκολων περιστάσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν.

Ελένη Γουρνέλου: Πόσο κινδυνεύουμε να επανέλθουν τα άκρα σε μια Ευρώπη όπου το έθνος -κράτος είναι στο προσκήνιο αυτή τη περίοδο, ξαναχτίζοντας τείχη που είχαν πέσει στο παρελθόν; Οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι διχασμένοι ανάμεσα σ’ ένα πολιτικό κατεστημένο από τη μια και από την άλλη σε πολίτες αδιάφορους ή φοβισμένους…

120093138 717233292218496 4527508970516863201 nΜαρία Δεναξά: Η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια φλερτάρει επικίνδυνα με τα άκρα. Στην Αυστρία, στην Ιταλία, στη Γαλλία, στην Ουγγαρία, στη Γερμανία και αλλού. Εκτιμώ πως αυτό το φλερτ θα έχει διάρκεια γιατί σε ανώτατο επίπεδο εφαρμόζεται το διαίρει και βασίλευε, υιοθετούνται αντιλαϊκές πολιτικές που στοχεύουν στην υλική και πνευματική φτωχοποίηση των κοινωνιών μας και η καταστολή με τη βοήθεια μεθόδων της επικοινωνίας και της τεχνολογίας έχει γίνει «σοφιστικέ». Για αυτό έχουμε από τη μια ένα πολιτικό κατεστημένο όμηρο άλλων καταστάσεων, που παρόλο που δεν στέκει στο ύψος των περιστάσεων όπως λέγαμε προηγουμένως, φαντάζει πανίσχυρο και άτρωτο και από την άλλη πολίτες αδιάφορους ή φοβισμένους.  Όμως στο παρελθόν, απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, οι κοινωνίες έδειξαν πως μπορούσαν να αναπτύξουν μηχανισμούς με τη βοήθεια πολιτών «φάρων», όπως τους αποκαλούν κάποιοι, για να ανατρέψουν δυσάρεστες καταστάσεις και την επιβολή των άκρων. Κοιτάξτε για παράδειγμα τι έγινε στην Ελλάδα με την Χρυσή Αυγή. Σήμερα βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα.

Ελένη Γουρνέλου: Ακόμα και το ‘κίνημα’ των κίτρινων γιλέκων ή των διαμαρτυρόμενων στην πλατείες παλαιότερα δείχνει ότι οι πολίτες απλά αναλώνονται σε μια βραχυπρόθεσμη διαμαρτυρία-ενδεχομένως, εκτόνωση-  που δεν έχει στόχευση. Δεν βλέπουμε να γίνονται ρήξεις σε θέματα παιδείας, περίθαλψης, κοινωνικής φροντίδας. Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο στη Γαλλία αλλά και στην Ελλάδα. Πώς το σχολιάζατε αυτό; Υπάρχει ελπίδα να ξαναγίνει η Ευρώπη των λαών και όχι η Ευρώπη των νεοφιλελεύθερων πολιτικών;

Μαρία Δεναξά: Η Ευρώπη, μέσα από την εμπειρία την δικιά μου, έτσι όπως την είδα κατά πρόσωπο στις Βρυξέλλες, στη Γαλλία και αλλού, δεν υπήρξε ποτέ «Ευρώπη των λαών». Ήταν μια ουτοπία, και παραμένει ένα κατασκεύασμα των ισχυρότερων κρατών και πανίσχυρων συμφερόντων, εις βάρος των πιο αδύναμων. Μια πανίσχυρη εταιρεία αν θέλετε. Κι αυτό δεν είναι ευρωσκεπτικισμός. Είναι η γυμνή αλήθεια και όποιος δεν τη βλέπει έχει παρωπίδες ή συμφέροντα. Γαλουχήθηκα με τα Ευρωπαϊκά ιδεώδη, πίστεψα στην Ευρώπη και ζω στην Ευρώπη. Έχω δυο πατρίδες. Είμαι Ευρωπαία, αλλά αυτό το δημιούργημα, έτσι όπως έχει πάρει σάρκα και οστά, όπως λειτουργεί και πράττει, δεν έχει καμία σχέση με το πνεύμα της ευρωπαϊκής ιδέας, με την Ευρώπη την οποία υποσχέθηκαν και καλλιεργούν στο μυαλό του κάθε Ευρωπαίου. Νομίζω πως αυτό, το έχει καταλάβει ο πολύς κόσμος που έχει γίνει αδιάψευστος μάρτυρας άδικων αποφάσεων ή παρανοϊκών ορισμένες φορές ενεργειών, που είχαν να κάνουν και με τη χώρα μας κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους για παράδειγμα, αλλά και τώρα με την αντιμετώπιση του Ερντογάν και των τουρκικών προκλήσεων.  Υπάρχουν πολλά παραδείγματα. Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και αλλού. Όσο για τα Κίτρινα Γιλέκα και τις διαμαρτυρίες, σας μίλησα προηγουμένως για την ‘σοφιστικέ’ καταστολή και τις εξελιγμένες μεθόδους επικοινωνίας, με χαρακτηριστικά από το συγγραφικό έργο «1984»,  του Όργουελ.  Αυτοί είναι οι κύριοι παράγοντες που τα κινήματα ή οι διαμαρτυρίες δεν πιάνουν. Ειδικά η επικοινωνία, στην εξελιγμένη της μορφή, έχει μετατραπεί σε χειραγώγηση κι ένα πανίσχυρο όπλο που σκοτώνει με διαφορετικό όμως τρόπο. Έτσι κάνουν τις διαμαρτυρίες να δείχνουν πως δεν έχουν στόχευση και αξία για να τους δώσουν οι κυβερνήσεις αξία και να ασχοληθούν όσοι σκεπτόμενοι έχουν απομείνει, καθώς από τη σύγχυση που έχει καλλιεργηθεί και τις αντικρουόμενες πληροφορίες γύρω από τα γεγονότα, φοβούνται μην τυχόν και εκτεθούν ή διαπομπευθούν από «επαγγελματίες» του είδους, ανάλογα με τη στάση που θα κρατήσουν. Στη συνέχεια, ο κόσμος που διαμαρτύρεται είτε εξαντλείται, είτε αποκαρδιώνεται και έτσι σβήνουν τα κινήματα…Είναι μια στρατηγική όλο αυτό…

Ελένη Γουρνέλου: Αναμένοντας αυτή μας τη συνάντηση, ανταλλάξαμε κάποια μηνύματα σχετικά με το ραντεβού μας. Είδα ότι μου επισημάνατε ότι ανά πάσα στιγμή θα μπορούσαν όλα να ματαιωθούν σε περίπτωση τρομοκρατικού χτυπήματος στη Γαλλία ή θερμού επεισοδίου με τον Ερντογάν. Πόσο απασχολούν αυτά τα δυο τους Γάλλους πολίτες και πόσο διαδραστικός με τη κοινωνία μπορεί να είναι ο τύπος σε μια περίοδο φόβου, όπως αυτή που διανύουμε;

Μαρία Δεναξά: Τα ελληνοτουρκικά δεν απασχολούν τη γαλλική κοινωνία στο βαθμό που απασχολούν την ελληνική. Η επίθεση όμως  Ερντογάν για την ψυχική υγεία του Μακρόν, απασχόλησε πολύ και σε συνδυασμό με τα φριχτά τρομοκρατικά χτυπήματα δημιούργησαν, το πιο ισχυρό πλήγμα των τελευταίων χρόνων στις γαλλοτουρκικές σχέσεις. Οι τρομοκράτες έβαλαν ξανά ως στόχο τη Γαλλία, εξαιτίας της στάσης του Μακρόν στα καυτά ζητήματα που έχουν προκύψει στην Ανατολική Μεσόγειο και στην κόντρα του με τον Ερντογάν.  Τα ΜΜΕ πάνω σ αυτό το κομμάτι, προσπαθούν να ενημερώσουν όσο καλύτερα γίνεται υπερασπιζόμενα τη γαλλική στάση. Επιχειρούν να κάνουν τον κόσμο να νιώσει ασφαλής μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης ανασφάλειας, ενημερώνοντας και δημοσιεύοντας τα μέτρα προστασίας που λαμβάνει η γαλλική ηγεσία για την αποτροπή νέων τρομοκρατικών χτυπημάτων.

Ελένη Γουρνέλου: Ένα άλλο μεγάλο θέμα είναι η ασφάλεια και η καχυποψία των πολιτών που, στις μέρες μας, λόγω COVID έχει αυξηθεί. Βλέπουμε μια ‘άσκηση επιτήρησης’ πολιτών. Επιπλέον, αναμένεται ένα κύμα ανεργίας για τους νέους ανθρώπους αλλά και μια μεγάλη επισφάλεια σε θέματα υγείας και εργασίας που θα επηρεάσει τη ψυχολογία μας.  Δεν θέλω να είμαι καχύποπτη αλλά μήπως κινδυνεύουμε εν τέλει να απωλέσουμε την όποια ελευθερία έχουμε από τη μια κι από την άλλη να κινδυνέψουμε σε θέματα ψυχικής και σωματικής υγείας;

Μαρία Δεναξά: Μετά την εφαρμογή του δόγματος του σοκ τα δέκα πρώτα χρόνια της νέας χιλιετίας, η πανδημία του κορωνοιού σήμερα έφερε στο προσκήνιο τις πολιτικές παρεμβάσεις στη βιολογική ζωή των πληθυσμών. Αυτό δηλαδή που ονομάζουμε βιοπολιτική. Η βιοπολιτική αφορά στις τεχνικές διαχείρισης και ρύθμισης της ζωής και θανάτου των ανθρώπινων πληθυσμών από την εκάστοτε εξουσία. Αυτό σημαίνει πως η πολιτική έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει και να μορφοποιεί τη ζωή του ανθρώπινου είδους όπως θέλει και χρειάζεται ώστε να εδραιωθεί και να αυξάνει τη δύναμη της. Εκεί, λοιπόν, σας παραπέμπω για την αναζήτηση των απαντήσεων στο ερώτημα σας.

Ελένη Γουρνέλου: Charlie Hebdo, Εβραϊκό παντοπωλείο, Bataclan, Stade De France, αποκεφαλισμός καθηγητή ιστορίας από τζιχαντιστή στο Παρίσι. Όλα τα χτυπήματα είναι συμβολικά….Αναρωτιέμαι αν τελικά αυτά συμβαίνουν στη  Γαλλία τόσο εξαιτίας του αποικιοκρατικού παρελθόντος της όσο και εξαιτίας της αποτυχίας(;) ενσωμάτωσης κάποιων εθνικών ομάδων που, είτε η Γαλλία δεν επέτρεψε με τις πολιτικές της να ενσωματωθούν είτε αυτές (οι ομάδες) αρνήθηκαν με τον τρόπο τους να το κάνουν. Θα λέγατε ότι η Γαλλία είναι περισσότερο ευάλωτη από άλλες χώρες της Ευρώπης στα θέματα της τρομοκρατίας;

Μαρία Δεναξά: Νομίζω το δεύτερο. Έγιναν λάθη στις πολιτικές υποδοχής, ένταξης, αφομοίωσης και ενσωμάτωσης κάποιων εθνικών ομάδων. Λάθη και από τις δυο πλευρές. Από τις εκάστοτε κυβερνήσεις και από τις εθνικές μειονότητες επί γαλλικού εδάφους. Δεν θα έλεγα πως η Γαλλία είναι πιο ευάλωτη από άλλες χώρες της Ευρώπης. Ίσως πιο εύκολος στόχος εξαιτίας των σχέσεων που είχε με τις χώρες του Αραβικού κόσμου στο παρελθόν και στον ρόλο που θέλει να διαδραματίσει, σήμερα, σ αυτές.

Ελένη Γουρνέλου: Στην Ελλάδα με αφορμή το προσφυγικό, ειδικά στα νησιά του Β. Αιγαίου, έχουμε δει από τους κατοίκους των νησιών δυο άκρα αντιμετώπισης. Στην αρχή και, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, έχουμε δει την αλληλεγγύη και τη φιλοξενία (προφανώς, υπάρχουν και οικονομικά οφέλη) αλλά, τώρα, βλέπουμε εξάρσεις οργής, βίας και μίσους. Πόσο βλέπετε ν’ απασχολεί το  προσφυγικό στο άμεσο μέλλον την Ευρώπη ώστε να λάβει ουσιαστικά μέτρα πολιτικής επίλυσής του ή θεωρείτε ότι θα λαμβάνει μόνο προληπτικά κι αποσπασματικά κάποια μέτρα κατά περιόδους;

Μαρία Δεναξά: Σε πανευρωπαικό επίπεδο δεν υπάρχει η επιθυμία επίλυσης του προβλήματος, γιατί το κόστος είναι μεγάλο για τις κυβερνήσεις των ισχυρών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει επιθυμία μην περιμένετε οριστικές λύσεις, μόνο ημίμετρα.

Ελένη Γουρνέλου: Πόσο συνδιαμορφώνουν τη πολιτική και τη κοινωνική οργάνωση τα ΜΜΕ, κατά τη γνώμη σας; Σας το ρωτώ γιατί σήμερα, περισσότερο από τα προηγούμενα χρόνια, η διαμόρφωση της κοινής γνώμης είναι δυνατόν να επηρεαστεί ακόμα και από το fb, το twitter, το Instagram; Εσείς για παράδειγμα με τα σχόλιά σας καυτηριάζετε αρκετά συχνά θέματα της επικαιρότητας και της πολιτικής κι αυτό προκαλεί ακόμα και ρήξεις, όπως αναφέραμε και παραπάνω….

Μαρία Δεναξά: Τα ΜΜΕ χαρακτηρίζονται από ορισμένους ως αναξιόπιστα, εξαιτίας γεγονότων που έγιναν στο παρελθόν και τα οποία ήταν κατακριτέα, όπως για παράδειγμα ήταν την εποχή των μνημονίων. Δυστυχώς μαζί με τα ξερά κάηκαν και τα χλωρά που λέμε και στη Σύρο, με αποτέλεσμα αρκετός κόσμος να έχει κλείσει τις τηλεοράσεις, να μην αγοράζει εφημερίδες και να ακούει ραδιόφωνο μόνο μέσα στο αυτοκίνητο του. Αρκετοί πολίτες για την ενημέρωση τους εμπιστεύονται το ίντερνετ και τα κοινωνικά δίκτυα. Όμως κι αυτά κρύβουν παγίδες. Κυκλοφορούν πολλά fake news, επιχειρείται χειραγώγηση. Όπως βεβαίως και στα άλλα μέσα  σήμερα. Ωστόσο, εκείνος που θέλει να ενημερώνεται σωστά από οποιοδήποτε μέσο, θα πρέπει να αναπτύξει κριτική σκέψη η οποία θα τον βοηθήσει στην αντίληψη των πραγμάτων.

Ελένη Γουρνέλου: Το επάγγελμα του/της δημοσιογράφου είναι αρκετά αμφιλεγόμενο. Πόσο ελεύθερος/η μπορεί να είναι ένας/μια δημοσιογράφος, σήμερα, και ποια είναι τα στοιχεία και οι προϋποθέσεις του προφίλ του/της που μπορούν να του/της προσδώσουν την απαιτούμενη δεοντολογία ώστε να χειριστεί τα γεγονότα με εντιμότητα;

Μαρία Δεναξά: Όλα είναι θέμα αρχών και διαπαιδαγώγησης. Η δεοντολογία δεν προσδίδεται. Το πρώτο πράγμα που μαθαίνει κάθε νέος που θέλει να «παντρευτεί» τη δημοσιογραφία είναι οι κανόνες δεοντολογίας της. Αν ο δημοσιογράφος έχει αρχές, σέβεται αυτό που κάνει, αν βλέπει τη δημοσιογραφία σαν λειτούργημα μέσα από το οποίο υπηρετεί την κοινωνία και την αλήθεια, μεταφέροντας τα γεγονότα ως έχουν και με αντικειμενικότητα, τότε είναι ένας ελεύθερος δημοσιογράφος. Εκτός από δύσκολα σε εφαρμογή όλα αυτά, ακούγονται και παλαιομοδίτικα, όμως είναι ακριβώς αυτά που πρέπει να υιοθετήσουμε με τόλμη για να πάψει το επάγγελμα μας να χαρακτηρίζεται ως αμφιλεγόμενο.

Ελένη Γουρνέλου: Στην Ελλάδα αισθανόμαστε, πολλές φορές, υπερηφάνεια για ανθρώπους σαν και εσάς που είναι τολμηροί και λένε τα πράγματα με τ’ όνομά τους στα διεθνή fora. Όμως, δεν είμαι καθόλου σίγουρη αν αυτό συμβαίνει όταν οι ίδιοι άνθρωποι λένε τα πράγματα με τ’ όνομά τους και στο εσωτερικό. Αντέχουμε οι Έλληνες την κριτική;

127187654 3396009987178245 7677423999096278125 nΜαρία Δεναξά: Δεν είμαι τίποτα. Δεν είναι τόλμη να λες αυτό που πιστεύεις ακόμη κι αν είναι λάθος, ακόμη κι αν δεν συμφωνούν όλοι μαζί σου, για να υπηρετείς αυτό που αγαπάς όσο πιο σωστά γίνεται. Απλά έχουμε ξεσυνηθίσει πιστεύω τις καθαρές κουβέντες κι εγώ είμαι της γαλλικής σχολής. Ζω 26 χρόνια έξω, περισσότερα απ’ όσα έζησα στην Ελλάδα. Σπούδασα εκεί, ασπάστηκα την κουλτούρα τους που έχει αυτό το επαναστατικό στοιχείο απέναντι στα κακώς κείμενα. Στην Ελλάδα συνηθίσαμε στο δήθεν, στα fake, στο ζάπινγκ, στις βιτρίνες και στο ότι «λάμπει» κι ας μην είναι χρυσός! Συνηθίσαμε σε ότι χαϊδεύει τα ώτα, γιατί οι άνθρωποι επιβιώνουν μέσα σε πολύ σκληρές καταστάσεις,  με ηγεσίες  που εναλλάσσονται στην εξουσία και είναι διαχειριστές υπαγορευμένων πολιτικών, όπου η ανθρώπινη ευημερία και αξιοπρέπεια δεν έχουν σχεδόν πια καμία θέση. Δεν γνωρίζω την εξέλιξη που θα είχα αν είχα παραμείνει στην Ελλάδα, όμως,  οι επισημάνσεις και η κριτική που ασκώ μέσα από τον γραπτό λόγο, παρόλο που από μέρους μου τουλάχιστον είναι καλοπροαίρετα, δεν είναι καλοδεχούμενα από ορισμένους στην Ελλάδα. Τα εκλαμβάνουν ως επίθεση, ενώ, στη Γαλλία τα βλέπουν ως τρόπο βελτίωσης.

Ελένη Γουρνέλου: Κα Δεναξά έχετε επιλέξει έναν τρόπο ζωής, εσείς και η οικογένειά σας, κοντά στη φύση. Ζείτε σ’ ένα χωριό της Νορμανδίας, το Giverny, 45 λεπτά έξω από το Παρίσι, κοντά στο σπίτι που ζωγράφιζε ο Μονέ. Ζείτε εκεί από το 2004 καλλιεργώντας αυτά που τρώτε και προφανώς επιλέγοντας να ζείτε μια αξιοβίωτη, θα λέγαμε, καθημερινή ζωή. Προφανώς, οι ρυθμοί της δουλειάς σας είναι αρκετά έντονοι αλλά θα ήθελα να μου πείτε πόσο σας έχει επηρεάσει στον τρόπο που σκέφτεστε η δουλειά σας; Προφανώς, όλα τα επαγγέλματα μπορούν να το κάνουν αυτό αλλά η δημοσιογραφία είναι λειτούργημα όταν γίνεται σωστά και εσείς έχετε επιλέξει να είστε στην πρώτη γραμμή, όπως είπα και στην αρχή της συζήτησής μας…

Μαρία Δεναξά: Ναι με έχει επηρεάσει πολύ. Πριν επιλέξω αυτό το επάγγελμα ήταν σαν να είχα μάτια και να μην έβλεπα. Τώρα βλέπω τον κόσμο, με άλλα μάτια και κυρίως εκείνους που ασκούν ή έχουν εξουσία και λαμβάνουν αποφάσεις. Κατάλαβα πως τίποτα τελικά δεν είναι όπως το βλέπουμε ή όπως το ακούμε. Σαν δέκτης, προσπαθώ να αποκωδικοποιήσω γεγονότα ή καταστάσεις μέσα από τα κείμενα ή τα σχόλια μου, να τα κάνω κατανοητά και να τα μεταδώσω. Υπάρχει ολοένα και περισσότερος  κόσμος που μου το ζητάει αυτό μέσω των κοινωνικών δικτύων.

Ελένη Γουρνέλου: Και μιας και είμαστε στην πατρίδα σας από την οποία λείπετε πάνω από 25 χρόνια, αν δεν κάνω λάθος, αλλά έρχεστε τακτικά στο νησί θα ήθελα να μου πείτε ποιες είναι οι αναμνήσεις που κρατάτε από τη Σύρο και αν βλέπετε αλλαγές τα τελευταία χρόνια που σας προβληματίζουν ή σας απογοητεύουν;

Μαρία Δεναξά: Έχω ωραίες αναμνήσεις από τα νεανικά μου χρόνια. Τότε που δεν υπήρχαν κινητά, ούτε αυτή η αποξένωση που υπάρχει σήμερα. Είμαστε όλοι μια μεγάλη παρέα που δυστυχώς ο χρόνος δεν μπόρεσε να διατηρήσει. Επειδή είμαι τύπος που ζει με το παρελθόν του νοσταλγώ τη Σύρο του ΄88, του ΄89, του 90 και τους ανθρώπους εκείνης της εποχής, τους οποίους εξακολουθώ να αγαπώ πολύ κι ας έχουμε χαθεί. Ελπίζω όμως κάποια στιγμή να ξαναβρεθούμε. Στο νησί βλέπω πολλές αλλαγές, κυρίως αισθητικές παρεμβάσεις που το έχουν κάνει ακόμα πιο όμορφο.

Ελένη Γουρνέλου: Μια τελευταία ερώτηση, κα Δεναξά, την οποία κάνω σε όλους/όλες τους/τις καλεσμένους/ες της εκπομπής. Πείτε μας μια μεγάλη αλήθεια, έναν ‘αστρολάβο’ που ακολουθείτε πάντα στη ζωή σας και που σας έχει βοηθήσει στις αποφάσεις σας;

Μαρία Δεναξά: Πιο καλά να νιώθω τύψεις για κάτι που έκανα, παρά να μετανιώνω μια ζωή που δεν το τόλμησα…είναι ένα από τα χαρακτηριστικά μου. Από πολύ μικρή δεν μου χαρίστηκε τίποτα. Έμαθα να τολμώ, να διεκδικώ, να χαράζω μια πορεία και να την ακολουθώ πιστά χωρίς να παρεκκλίνω. Όπως και τους ανθρώπους που πίστεψαν σε μένα. Πάντα είχα στόχους τους οποίους ολοκλήρωνα και πήγαινα στους επόμενους. Δεν μ άρεσαν τα περιθώρια κι όσοι επιχείρησαν να με τοποθετήσουν εκεί, επειδή δεν πίστευαν σε μένα, τους εγκατέλειψα. Κάποιους με πόνο ψυχής. Αγαπώ την αλήθεια, την εντιμότητα και τη λογική. Αυτό που με έχει βοηθήσει σε αποφάσεις ζωής, ήταν η λογική και η διαίσθηση. Η διαίσθηση δεν με πρόδωσε σχεδόν ποτέ, όμως,  η λογική αποδείχτηκε στο πέρασμα των χρόνων επίπονη.

-Σας ευχαριστώ!

 

*Η ΕΛΕΝΗ ΓΟΥΡΝΕΛΟΥ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Στη συνέχεια μετακινήθηκε στη Λέσβο εξαιτίας του Ο. Ελύτη και του Ασημάκη Πανσέληνου και από το 1994 εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Οι βασικές σπουδές της είναι στο αντικείμενο «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ και το Msc της στη «Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία του Πανεπιστημίου Αιγαίου». Έχει συνεργαστεί με το ραδιοφωνικό σταθμό ΑΙΟΛΟΣ της Μυτιλήνης και τον ΕΜΠΝΕΥΣΗ της Σύρου σε εκπομπές με συνεντεύξεις με ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων. Έχει εκδώσει μια ποιητική συλλογή με τίτλο: «Αστρολάβος» και αρθρογραφεί  σε εφημερίδες της Λέσβου και της Σύρου. Από το 2018 διαμένει μόνιμα στην Ερμούπολη όπου συνεχίζει να εργάζεται στο Πανεπιστήμιο. Μόνιμο ενδιαφέρον και συνοδοιπόρος στη ζωή ο πολιτισμός και η τέχνη, όχι σαν εξαίρεση, αλλά σαν καθημερινότητα.