Ρίτσα Μασούρα, δημοσιογράφος, εφημερίδα Καθημερινή

Τόσα χρόνια μετά, κι όμως κανείς δεν έχει συμφιλιωθεί με το έιτζ. Μα, τι στην οργή; Συμφιλιώνεσαι με το διάβολο; Θέλει κότσια, θέλει θράσος, θέλει και μίσος για τον σύντροφό σου. Ή το ‘χεις ή δεν το ‘χεις, κατά πώς λέει η νεολαία. Μια νεολαία που με τον καιρό μαθαίνει να ζει με το φόβο του έιτζ και την αγωνία του προφυλακτικού. Οι μεγαλύτεροι, α, μάλλον αψηφούν τους κινδύνους. Για κάποιους ανεξήγητους λόγους νοιώθουν αήττητοι.

«Το πήρες μαζί σου;», ρωτάει δειλά η γυναίκα. Όχι, μωρέ, το ξέχασα», λέει ο δικός της. «Α, καλά, δεν πειράζει. Ερχόμενη αγόρασα μερικά για να ‘χουμε. Ας είμαστε προσεκτικοί….». Έρωτας μετά προφυλακτικού. Έρωτας ετεροφυλικός, ομοφυλοφυλικός. Έρωτας εγκλωβισμένος, σε καλούπια, κατευθυνόμενος.

Ποτέ στο πρόσφατο παρελθόν – πλην των αυστηρών χριστιανικών χρόνων – δεν είχε τόσο ποινικοποιηθεί το σεξ και η δυαδικότητα μιας σχέσης. Ποτέ η αγάπη δεν είχε τόσο έντονα συνθλιβεί ανάμεσα στα πρέπει και τα θέλω των ανθρώπων. Κάθε φορά που λοξοδρομεί ο νους στη δεκαετία του ‘80, θυμάμαι τον Ροκ Χάτσον, από τα πρώτα διάσημα θύματα, αλλά και τον δικό μας τον Aλέξη Μπίστικα. Θυμάμαι το νεαρό και ταλαντούχο μόδιστρο του Κολωνακίου, ηθοποιούς, ανθρώπους που ρίσκαραν, αψηφούσαν, αγνοούσαν το πόσο κοντά βρισκόταν ο θάνατος. Πολύ πρόσφατα διάβασα ότι ο σύντροφος του Υβ Σαιν Λωράν θα διαθέσει την πολυτελή τους βίλα στη Νορμανδία υπέρ της θεραπείας του Aids. Ναι, όταν έχεις χρήματα μπορείς. Όταν δεν έχεις, κουβαλάς την ντροπή και το φόβο μαζί. Θα πω το τετριμμένο: η επιστήμη κάνει θαύματα. Σωστά. Κάνει, αρκεί να ‘χει προηγουμένως έναν ικανό αριθμό θυμάτων. Πώς θα πειραματιστεί, δηλαδή;

Κατά τη διάρκεια της εικοσαετίας, λοιπόν, οι επιστήμονες κατάφεραν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τον ιό. Όταν ο ασθενής ή ο φορέας πάρει τα κατάλληλα φάρμακα θα σωθεί ή θα επιμηκύνει πολύ το προσδόκιμο ζωής. Το θέμα είναι ότι μπορεί να σωθεί, αλλά έτσι και μαθευτεί, θα πρέπει αυτό το προσδόκιμο να το διανθίσει με την αδυσώπητη κοινωνική κριτική, από το προτεταμένο δάκτυλο, από τον χυδαίο ρατσισμό που δεν σου αφήνει περιθώρια να δικαιολογήσεις τις πράξεις σου, να υπερασπιστείς αυτόν που αγαπάς, να φωνάξεις ότι ερωτεύτηκες και δεν πήρες προφυλάξεις!

Στην Ευρώπη και την Αμερική τα φάρμακα έχουν διευκολύνει τη ζωή πολλών οροθετικών. Όμως, στην Αφρική, το πρόβλημα παραμένει τεράστιο και -παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία που κάθε χρόνο τέτοιες μέρες δημοσιοποιούνται – η μαύρη ήπειρος απέχει πολύ από τη γαλήνη που της αξίζει.

Η περίπτωση της Τεκλάρ από τη Ζιμπάμπουε είναι μια μόνο κουκκίδα στον ωκεανό της μάστιγας του αιώνα. Ως πότε, όμως; Τα παιδιά της Τεκλάρ δούλευαν στους αγρούς της Ζιμπάμπουε όταν οι κραυγές και τα μοιρολόγια έφτασαν στ’ αυτιά τους. Η μητέρα τους έμελλε να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο των συγχωριανών τους που υπέκυψαν στην «αρρώστια». Η Τεκλάρ Σαμούι πέθανε κατά πάσα πιθανότητα από ασιτία. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες της ζωής της πονούσε, το στόμα της ήταν γεμάτο πληγές, το στομάχι της, επίσης. Την ημέρα του θανάτου καθόταν τρέμοντας σε μια πολυθρόνα, κουνούσε τα δάκτυλά της και ξεστόμιζε κραυγές ανείπωτου πόνου. Οι άφθες δεν της επέτρεπαν να μιλήσει στα παιδιά της. Η 37χρονη μητέρα έχασε τη μάχη με το έιτζ και μαζί της σμικρύνθηκε ο κύκλος ζωής δεκάδων συγχωριανών της.

Έχει γραφτεί ότι ήδη χάθηκε μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων σε ηλικίες δημιουργικές για τα χωράφια, τα καινούρια εργοστάσια, τα καινούρια αναπτυξιακά έργα της ηπείρου. Ένας από τους λόγους αυτού του αποδεκατισμού ακουμπάει πάνω σε ιδεοληψίες βαθιά ριζωμένες στην αντίληψη μιας μεγάλης πλειοψηφίας Αφρικανών. Η σεξουαλική επαφή με παρθένα κορίτσια εξαγνίζει από το έιτζ(!) κι αυτό έχει γίνει αφορμή για φοβερούς βιασμούς μικρών παιδιών και για την αύξηση της πορνείας των 12χρονων και των 13χρονων κοριτσιών. Είναι η γενιά των χαμένων παιδιών που κάποια στιγμή θα στραφούν εναντίον της κοινωνίας που τα μεγάλωσε. Το έιτζ, λένε οι επιστήμονες σκοτώνει παραγωγικούς ενήλικες, σκοτώνει τους υπεύθυνους για το χτίσιμο της κοινωνίας, αλλά και της βάσης του προστατευτικού δικτύου ασφαλείας της κάθε κοινότητας. Πενήντα πέντε εκατομμύρια Αφρικανοί θα έχουν πεθάνει από έιτζ ως το 2020.

Η υποσαχάρια Αφρική – όπου το 70% του πληθυσμού είναι φορείς – σβήνει, τη στιγμή που η δυνατότητα των ασθενών να αποκτήσουν πρόσβαση στα αντιρετροϊκά φάρμακα είναι μηδαμινή.

Οι επέτειοι είναι για να θυμίζουν στην πολιτεία την ευθύνη που έχει να ενημερώνει και να προστατεύει τον πολίτη. Κι είναι αυτό ένα καθήκον που δεν μπορεί να μετρηθεί σε χρήμα και σε χρόνο.

TO KEIMENO EINAI ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ.( 2009). ΣΗΜΕΡΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΧΟΥΝ ΑΡΚΕΤΆ ΒΕΛΤΙΩΘΕΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ.ΩΣΤΟΣΟ Η ΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΔΩ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΝΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ.