Διαφήμιση

Γιώργος Νικόπουλος: Η τέχνη διαμορφώνει τις αξίες μιας κοινωνίας που είναι σε διαρκή εγρήγορση

Συνέντευξη στην Ελένη Γουρνέλου*

egou resized

Ο Γιώργος Νικόπουλος σπούδασε Τέχνες Ήχου και Εικόνας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο όπου ασχολήθηκε κυρίως με το animation και τις παραστατικές τέχνες. Έχει εργασθεί σαν ηθοποιός στο θέατρο και σαν βοηθός σκηνοθέτη δίπλα στον Δήμο Αβδελιώδη από το 2010 ως το 2013. Το 2014 ίδρυσε την ΒΑΥΒΩ Productions και ολοκλήρωσε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους animation, “Τα μουστοκούλουρα του Αγησίλαγου“, ένα έργο του Δημήτρη Μπασλάμ.

Από τον Οκτώβριο του 2013 είναι υποψήφιος διδάκτορας στο τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας της Σχολής Οπτικοακουστικών Τεχνών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Το θέμα της έρευνάς του είναι η συγγένεια του animation με το θέατρο σκιών και επιβλέπουσα καθηγήτρια της έρευνας είναι η βίντεο καλλιτέχνις κα Μαριάννα Στραπατσάκη, πρώην πρόεδρος του τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας.

Screenshot 2021 02 28 at 6.30.45 PM 1
Η ταινία animation THEOX

Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία animation “ΤΗΕΟΧ” έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του 58ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το Νοέμβριο του 2017 και συμμετείχε σε πληθώρα φεστιβάλ του εσωτερικού και εξωτερικού σημειώνοντας αξιόλογες διακρίσεις. Το 2018 επιλέχθηκε από την εταιρεία ARTWORKS που τελεί υπό την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, σαν ένας από τους 15 βραβευθέντες νέους Έλληνες καλλιτέχνες του οπτικοακουστικού χώρου.

Η συνέντευξη δόθηκε στο ραδιόφωνο του www.empneusi.gr  που εκπέμπει στη Σύρο και αναμεταδίδεται διαδικτυακά στους 107 FM

Ελένη Γουρνέλου: Γιώργο, είσαι ηθοποιός, σκηνοθέτης ταινιών animation και θεατρικών παραστάσεων, έχεις σπουδάσει στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου όπου, σήμερα εκπονείς διδακτορική διατριβή. Παράλληλα, τραγουδάς,  παίζεις μουσική…Είσαι ένας αναγεννησιακός άνθρωπος σε δύσκολες εποχές, κατά τη γνώμη μου. Γιατί ασχολείσαι με όλα αυτά γύρω από την τέχνη; Σου δίνει εσένα χαρά ή το κάνεις για τους άλλους; Είναι μια ανάγκη σου;

 Γιώργος Νικόπουλος: Αρχικά να διευκρινίσω ότι δεν εργάζομαι σαν ηθοποιός αλλά το κάνω επιλεκτικά, κάποιες φορές και κυρίως, για δική μου εκπαίδευση. Οι ηθοποιοί έχουν ένα πολύ ισχυρότερο στοιχείο στην ιδιοσυγκρασία τους και μπορούν να το κάνουν αυτό. Εγώ αδυνατώ λόγω της δικής μου ιδιοσυγκρασίας κι έτσι ασχολούμαι με την υποκριτική εκ του ασφαλούς, όταν αισθάνομαι ότι οι συνθήκες είναι ακίνδυνες. Τώρα,  γιατί το κάνω όλο αυτό; Κοίταξε, όσο και να θέλω να πιστεύω ότι κάθε δράση μου είναι κοινωνική και πολιτική, προφανώς, ό,τι κάνουμε το κάνουμε πρωτίστως για εμάς κι αυτό βέβαια δεν είναι κάτι κακό. Το να φροντίζουμε τον εαυτό μας και να κάνουμε πράγματα που μας αρέσουν είναι κάτι που μας βοηθάει να γινόμαστε ακόμα πιο ενεργά πολιτικά όντα σε μια πιο ενεργή κοινωνία. Μια πιο δυνατή κοινωνία.

Ελένη Γουρνέλου: Ακούγοντάς σε καταλαβαίνω ότι συσχετίζεις αρκετά τη τέχνη με την πολιτική. Και η ταινία σου THEOX  που,  είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2017 και ήταν υποψήφια για τον χρυσό Αλέξανδρο -να τα λέμε κι αυτά- μπορώ να πω ότι εμπεριείχε ένα πολιτικό αλλά και υπαρξιακό μήνυμα και, μάλιστα, θα έλεγα ότι, ήταν και προφητική, αν κρίνουμε, σήμερα, από τον τρόπο ζωής μας με τη πανδημία.

Γιώργος Νικόπουλος: Ναι νομίζω ότι είχε όλα αυτά τα στοιχεία που μάλιστα στον χρόνο που γράφτηκε το έργο ήταν ήδη εμφανή. Όταν έγινε η ταινία ήταν πασιφανής αυτή η κατάχρηση εξουσίας, η οποία βέβαια υπάρχει στον άνθρωπο από τότε που γνωρίζουμε την ιστορία, το μαθαίνουμε όλοι από μικρά παιδιά. Τώρα είναι πολύ πιο ισχυρή αυτή η κατάχρηση και πράγματι κάνει τη ταινία αυτή να φαίνεται έτσι, δυστυχώς. Το προφητική,, όμως μπορεί ίσως να αποπροσανατολίζει… Εγώ προσπάθησα να κάνω ένα κάτοπτρο της κοινωνίας που ζούμε. Αν το πάρουμε, κατά κάποιον τρόπο, ακόμα και ψυχαναλυτικά, η καταγραφή μιας κατάστασης που βιώνουμε μέσα στο ασυνείδητό μας γίνεται πολύ πιο άμεσα, πιο απόλυτα, ακόμα κι όταν εμείς προσπαθούμε να βρούμε δικαιολογίες στα πράγματα και να τα ωραιοποιήσουμε. Τώρα,  όσον αφορά την πολιτική θέση,  προσωπικά,  προσπαθώ να χειρίζομαι τα έργα μου σαν πολιτικά έργα. Ούτως ή άλλως οι πράξεις μας πιστεύω ότι είναι πολιτικές. Πολιτική είναι και η απάθεια, η μετριοπαθής στάση μας…οποιαδήποτε πράξη μας μέσα στη ζωή είναι πολιτική. Πόσω μάλλον ένα έργο στο οποίο έχεις δώσει χρόνο και φαιά ουσία για να το στήσεις. Όλα είναι πολιτικά. Ο τρόπος που μιλάμε στους συνανθρώπους μας, που αντιλαμβανόμαστε και αντιμετωπίζουμε τα πράγματα γύρω μας. Δεν είναι βέβαια μόνο αυτά. Το λέω αυτό γιατί βρίσκομαι σε μια συνεχή πάλη μέσα μου, με όλες αυτές τις εξελίξεις καθημερινά, σε σχέση με τη δράση, με τη μαχητική πολιτική. Ομολογώ ότι θα ήθελα να έχω περάσει περισσότερο στη δράση, στη μάχη δια ζώσης. Άλλωστε, αυτό το έχει αποδείξει και η ιστορία, ό,τι, δηλαδή, χωρίς μάχη δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα.

 Ελένη Γουρνέλου: Η τέχνη δεν είναι ένα είδος μάχιμης δράσης;

 Γιώργος Νικόπουλος: Έχει πιο βραδεία εξάπλωση η τέχνη αν και είναι ισχυρότατο πολιτικό μέσο. Η τέχνη έχει το εξής: Αν δεν θέλει το κράτος να την συμπεριλάβει μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία,  η τέχνη αυτή παραμένει αφανής,  οπότε δεν μπορεί να λειτουργήσει σαν πολιτική πίεση. Σίγουρα είναι  από τα πιο ισχυρά εργαλεία καθώς μετά από μια μάχη, μια ανατροπή, θα έρθει να εδραιώσει ξανά το αξιακό σύνολο της κοινωνίας.

Ελένη Γουρνέλου: Πράγματι ο πολιτισμός είναι κάτι που αλλάζει αργά. Μίλησέ μας για την εμπειρία σου από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και την προβολή της ταινίας σου THEOX. Δεν ήταν μια εύκολη ταινία και ίσως κάποιοι να δυσκολεύτηκαν να την παρακολουθήσουν μέχρι το τέλος αλλά ήταν μια ταινία αληθινή με ποικίλους συμβολισμούς. Εσύ πώς το έζησες όλο αυτό;

Γιώργος Νικόπουλος: Αρχικά το ίδιο το φεστιβάλ μου έδωσε μία τρομερή ηθική και καλλιτεχνική ικανοποίηση επιλέγοντας την ταινία μου. Καταλαβαίνω ότι είναι μία δύσκολη ταινία, όντως.  Για διάφορους λόγους αλλά και πιο συγκεκριμένα, τεχνικούς λόγους που μπορώ να εξηγήσω εγώ σε μένα και σε όποιον βέβαια ενδιαφέρεται. Είναι μια ταινία ούτως ή άλλως πείραμα στο πλαίσιο της διδακτορικής μου διατριβής. Οπότε η συμμετοχή της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το οποίο δεν είναι μάλιστα ένα πειραματικό φεστιβάλ αλλά είναι Φεστιβάλ ταινιών μεγάλου μήκους και ένα διεθνές Φεστιβάλ, το παλαιότερο στην Ελλάδα, ήταν μια τρομερή ευθύνη και μαζί ένα ξάφνιασμα, πολύ ευχάριστο! Βέβαια και αυτό που έλαβα στο σύνολο εμπειριών, μπορώ να πω ότι το μετουσίωσα ως εξέλιξη.  Οπότε,  έλαβα διαφόρων ειδών κριτικές σε σχέση με την εικόνα της ταινίας, σε σχέση με την αφηγηματική της δομή,  σε σχέση με το ύφος της, αν είναι ή δεν  είναι animation, κ.ο.κ. αλλά το βασικότερο όλων είναι ότι μελετώντας την πληροφορία που μου έδωσε ο κόσμος,  κατάφερα να πάω λίγο παρακάτω την έρευνα που κάνω στο Πανεπιστήμιο, κυρίως,  από τεχνικής πλευράς.

Ελένη Γουρνέλου: Το THEOX είναι, επίσης, είναι ένα κομμάτι μιας τριλογίας που σχεδιάζεις οπότε, έχεις ακόμα περισσότερη δυσκολία να κάνεις. Στη πρώτη δε ταινία σου είναι σημαντικό να πούμε οτι την αυτοχρηματοδότησες και σε βοήθησαν και οι φίλοι σου για να την κάνεις.

Γιώργος Νικόπουλος: Πράγματι. Ευτυχώς σαν κομμάτι της διδακτορικής μου διατριβής είχα όλη την υλική και τεχνική υποδομή του Ιόνιου Πανεπιστημίου αλλά και τη σημαντική βοήθεια αγαπημένων ανθρώπων και φίλων, συνεργατών που με βοήθησαν σε μια δύσκολη εποχή. Ειδάλλως τίποτα δεν θα είχε γίνει. Τα επόμενα, όμως, βήματα δεν θα γίνουν έτσι. Ήδη, ακολουθούν μια ταινία μεγάλου μήκους και μια μικρού. Η μεγάλου μήκους έχει κατατεθεί στο Κέντρο Κινηματογράφου από το 2018 αλλά φέτος ήλθε η ενημέρωση ότι επιλέγεται για την ανάπτυξη σεναρίου. Αυτή είναι η 2η μεγάλου μήκους της τριλογίας. Η 3η που είναι μικρού μήκους, έχει κατατεθεί και αυτή στο Κέντρο Κινηματογράφου κι ευελπιστώ ότι θα γίνει δεκτή για να προχωρήσω τη διαδικασία. Όπως και να έχει, όμως, αυτές τις ταινίες θα τις κάνω γιατί πώς να σου το πω….  Αν δεν γεννήσει ο άνθρωπος αυτό που έχει μέσα του θα σαπίσει και θα πεθάνει. Και ο ίδιος, δηλαδή, όχι μόνο αυτό που είναι να γεννηθεί.

Ελένη Γουρνέλου: Το βλέπουμε και κοινωνικά αυτό όταν, δηλαδή, μένει κάτι στάσιμο κάνει ζημιά.

Γιώργος Νικόπουλος: Είναι φοβερή συνθήκη αυτή γιατί υπάρχει ο φόβος του να αλλάξουν τα πράγματα και να πάμε σε κάτι άγνωστο. Ας πούμε, όταν μια κυβέρνηση μας ενοχλεί δεν είναι το πρώτο ζήτημα να βρούμε τον τέλειο για να αντικαταστήσουμε. Το ζήτημα είναι να πέσει η κυβέρνηση πρώτα. Να διώξουμε αυτό που μας ενοχλεί και έτσι να έχουμε την ευκαιρία, ψυχική και πνευματική να αναδιαμορφώσουμε την συνθήκη και να φέρουμε το καλύτερο… Κι αν κι αυτό μας διαψεύσει να προχωρήσουμε και πάλι στο επόμενο μέχρι να έλθει το βέλτιστο.

Ελένη Γουρνέλου: Αν και είσαι γεννημένος το 1987, επομένως πολύ νέος, είναι εντυπωσιακό πώς οι κεραίες σου πιάνουν ζητήματα που,  μερικές φορές θα λέγαμε ότι απασχολούν τους μεγαλύτερους από εσένα. Το λέω αυτό και μέσα από τις συζητήσεις που έχουμε κάνει όταν είχες έλθει στη Σύρο. Ποια είναι τα συναισθήματα, οι παρατηρήσεις και τα ερωτήματα που σε κινητοποιούν για να κάνεις μια ταινία;Screenshot 2021 02 28 at 6.30.59 PM

Screenshot 2021 02 28 at 6.30.51 PM
Η ταινία animation THEOX

Γιώργος Νικόπουλος: Νομίζω ότι όλα τα έργα μέσα μου γεννιόνται γι’ αυτόν τον τόπο που δεν υπάρχει. Να  δώσω λύσεις ας πούμε μέσα μου οι οποίες βλέπω ότι δεν συμβαίνουν έξω. Όπως το THEOX για παράδειγμα συμβολίζει τη συνθήκη που ζούμε αλλά στο τέλος ενέχει και μια ελπίδα, με τον χορό των παιδιών που για μένα είναι έρωτας, είναι δράση αλλά και το αίσθημα του μη φόβου. Οπότε, προσπαθώ να προβάλω στο έργο την ανάγκη μου για όσα νιώθω στην πραγματικότητα. Ψάχνω να βρω λύσεις και για τη δική μου ζωή αλλά και για την κοινωνία. Εμπνέομαι από κάτι στραβό αλλά δεν προσπαθώ μέσα στο έργο να το δείξω στην καλύτερή του εκδοχή, περισσότερο, όμως, να βρω τον δρόμο να βγω από αυτό το στραβό. Δηλαδή, δεν φτιάχνω ουτοπίες στα έργα, δεν μπορώ. Απλώς καταγράφω τη σύγκρουση με αυτά που δεν αντέχω.

Ελένη Γουρνέλου: Είναι πάντως μια ρομαντική ταινία με ελπίδα και μια νότα αισιοδοξίας το THEOX.

Γιώργος Νικόπουλος: Ναι. Βέβαια. Δεν θέλω να παρουσιάσω τη συνθήκη που ζούμε ως έχει γιατί το θεωρώ κάτι πολύ σκληρό για τους θεατές. Ήδη, ο κόσμος περνά άσχημα. Σκέψου να πάει στο θέατρο ή στον κινηματογράφο και να βγει χειρότερα από ότι μπήκε… Δεν βοηθάω κανέναν έτσι. Είναι και μια μικρή παγίδα της τέχνης αυτή, καθώς έχει επαφή με το ασυνείδητο του θεατή και μπορεί εύκολα να γίνει κατάχρηση της δύναμης αυτής. Θέλω να είμαι προσεκτικός με αυτό και να μη κάνω αυτήν την κατάχρηση. Έτσι κι αλλιώς η τέχνη προβληματίζει από μόνη της οπότε δεν χρειάζεται να φθάνει κανείς στα άκρα μέσω αυτής. Θα δεις ειδήσεις και θα το πάθεις αυτό….Ας πάρεις κουράγιο από τη τέχνη και ας μην ασθενήσεις περισσότερο.

Ελένη Γουρνέλου: Μιας και μιλάμε για ασθένεια, σήμερα, λόγω COVID, ποια είναι η τύχη της τέχνης. Στην πραγματικότητα η τέχνη είναι μια διαδικασία διαδραμάτισης κι αυτό, τώρα, δεν γίνεται. Ασθενεί κι αυτή. Είναι κλειστά τα θέατρα, οι κινηματογράφοι και όλες οι εκδηλώσεις. Πες μας πώς το ζει ο καλλιτεχνικός κόσμος, σήμερα;

 Γιώργος Νικόπουλος: Η επιβίωση αφορά και στον υλικό αλλά και στον ψυχικό κόσμο για τους καλλιτέχνες αυτή τη στιγμή. Με νύχια και με δόντια μαχόμαστε καθημερινά και για τα δυο. Όταν ένας καλλιτέχνης, ένας μουσικός, για παράδειγμα, είναι μουσικός όλη του τη ζωή και του πάρεις το τραγούδι και την κοινωνία του με τη τέχνη του, είναι σαν να τον σκοτώνεις. Είναι πολύ σκληρά τα πράγματα αυτή τη στιγμή όχι μόνο για τους καλλιτέχνες αλλά και για όλους τους ανθρώπους. Αν πάρεις από τον κόσμο την παιδεία, τον πολιτισμό και την υγεία, τότε, δεν απομένει τίποτα. Με αυτά γίνονται καλύτεροι οι άνθρωποι.

 Ελένη Γουρνέλου: Πώς αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή οι νέοι καλλιτέχνες τη κατάσταση; Υπάρχει περίπτωση να οργανωθούν ως συλλογικότητα και να δώσουν τη μάχη τους για να γίνουν καλύτερες οι συνθήκες στον εργασιακό τους χώρο; Πώς θα βγει, άραγε, την επόμενη ημέρα όλος αυτός ο κόσμος και πάλι στα θέατρα που, είναι,  ήδη, αρκετά και που ο χώρος είναι αρκετά ανταγωνιστικός; Πολλοί από αυτούς/αυτές σπουδάζουν και ξοδεύουν χρήματα σε σχολές για όλα αυτά. Τι ελπίδα έχουν βγαίνοντας από τη πανδημία να βρουν δουλειά και ν’ αλλάξουν κάτι στις συνθήκες της δουλειάς τους;

155566986 523228788659584 307865346821555504 n 1
Ειδική Μνεία στον Γιώργο Νικόπουλο για το «The Ox»

Γιώργος Νικόπουλος: Ευτυχώς οι συλλογικότητες και τα σωματεία είναι ενεργά και μπορεί οποιοσδήποτε ν ’απευθυνθεί εκεί και να συμμετέχει ενεργά. Επιπλέον, ένας άνθρωπος που είναι καλλιτέχνης δεν μπορεί να κάνει κάτι άλλο. Είναι εκεί, στην τέχνη του, ό,τι και να κάνει. Παραμένει καλλιτέχνης. Πώς να το κάνουμε; Το ίδιο ισχύει και για έναν γιατρό. Αν είναι μέσα του ο γιατρός θα παραμείνει γιατρός ό,τι και να γίνει. Είναι ακράδαντο αυτό!

156076648 463868431468417 387555586190612599 n
Απο την παράσταση “Το μόνο της ζωής του ταξίδειον” σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη

 Ελένη Γουρνέλου: Έχεις δίκιο. Μερικές φορές η ρουτίνα μας κάνει να το ξεχνάμε αυτό. Όταν κάποιος ΕΙΝΑΙ, δεν μπορεί να κάνει κάτι άλλο. Γιώργο, υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους αναφέρεσαι συχνά όπως π.χ. ο Δήμος ο Αβδελιώδης τον οποίο αποκαλείς Δάσκαλο. Θυμίζω ότι έχεις παίξει «Το μόνο της ζωής του ταξείδιον» του Βιζυηνού μαζί με την Δανάη Ρούσσου και ήταν μια εκπληκτική παράσταση. Έδωσες ρεσιτάλ ερμηνείας. Εντυπωσιάστηκα από τη κίνηση, την εκφορά του λόγου, το κείμενο, τη γλώσσα…ξέρουμε ότι όλα αυτά ποιούν τέχνη, επικοινωνία.

 Γιώργος Νικόπουλος: Όπως είπες ο Δήμος είναι για μένα ο δάσκαλός μου. Τον είχα δάσκαλο στο Πανεπιστήμιο για ένα 6μηνο, δούλεψα μαζί του για 3 χρόνια ως βοηθός του, μαθήτευσα στη μέθοδό του, έπαιξα σε κάποια έργα που σκηνοθέτησε. Όμως, το βασικό έργο της εκπαίδευσης μου ήταν το έργο του Βιζυηνού που ανέφερες. Έπαιξα και στους «Ιχνευτές» του  Σοφοκλή, βέβαια, αλλά το βασικό εργαλείο της εκπαίδευσής μου ήταν ο μονόλογος στο έργο του Βιζυηνού γιατί εκεί αναμετρήθηκα με τον εαυτό μου σε πολλά επίπεδα. Ο χρόνος που χρειάστηκε για να μάθω τον μονόλογο ήταν λιγότερος από ένα μήνα κι αυτό γιατί ο Δήμος σαν σκηνοθέτης είναι πολύ δομημένος και εμπνευσμένος και έχει όλο το έργο μέσα του, οπότε δεν αναλωθήκαμε σε αυτοσχεδιασμούς και δοκιμές. Τα μάθαμε όλα μαζί από την παρτιτούρα που μας δίδαξε ο Δήμος. Μάθαμε τις κινήσεις και ο,τιδήποτε άλλο, όπως οι αυτοσχεδιασμοί μέσα σε αυτή την παρτιτούρα. Η επαφή μου με αυτή τη μέθοδο ήταν για εμένα το σπρώξιμό προς το animation. Υπάρχουν πολλές μορφές animation αλλά το βασικό στην τέχνη του είναι να δίνεις πνοή σ’ έναν άψυχο κόσμο. Να τον δημιουργείς εκ του μηδενός. Ο Δήμος, λοιπόν, διδάσκοντάς μου το λόγο δημιούργησε μέσα μου κι αυτή τη δομή που λέει:  μία φόρμα  κρύβει μέσα της όλα τα νοήματα που χρειάζεσαι. Με αυτή τη συμβολική -προ τυπική- χρήση της γλώσσας αντιλήφθηκα ότι και το σώμα έχει διάφορες φόρμες μέσα στις οποίες μπορεί να εισχωρήσει η κίνηση. Άνοιξε μία πόρτα, ας πούμε, και μου έδειξε μέσω της διδασκαλίας του λόγου του πως είναι τα πράγματα. Ό,τι δηλαδή πιάνεις το νόημα ενός έργου, το δομείς και το εφαρμόζεις σε ο,τιδήποτε από εκεί και πέρα επιθυμείς. Σίγουρα αυτό επηρέασε κι εμένα ως άνθρωπο γιατί αυτή η μέθοδος είναι σαν να επανασυντάσσει το λογικό, τον νου. Ξαναδομεί το λογικό, για την ακρίβεια, όπως κάνει και με τη γλώσσα ο Βιζυηνός. Το σώμα μας αλλά και η γλώσσα μας έχουν δομή. Αυτά αναπτύσσουν το μυαλό μας αναλόγως με τη δομή που επιλέγουμε και μας εκπαιδεύει.

Ελένη Γουρνέλου: Μέσα από αυτά που αναφέραμε παραπάνω ποια είναι η σχέση της ταινίας σου και ειδικά στο animation με τον χρόνο και τον χώρο;

 Γιώργος Νικόπουλος: Και πάλι, ο λόγος (το κίνητρο) που γίνονται τα πράγματα ορίζει τον χρόνο και τον χώρο που θα συμβούν. Δηλαδή, στην διδασκαλία του Δήμου είδα ότι ο λόγος (ομιλία) έχει συγκεκριμένο τέμπο που προκύπτει μέσα από την ανάγνωση του κειμένου. Αν βρεις τη νοηματική γραμμή του κειμένου τότε θα σου δείξει και το τέμπο με το οποίο μπορούν να λέγονται τα πράγματα. Το ίδιο γίνεται και στο animation. Οι συμβολικοί χαρακτήρες που δημιουργήθηκαν ορίζουν και τον χρόνο. Ο Γέρος για παράδειγμα δεν μπορεί να βαδίσει ούτε γρηγορότερα ούτε πιο αργά από αυτόν τον ρυθμό με τον οποίο βαδίζει. Είναι ο χρόνος που υποδηλώνει το βάρος που κουβαλάει στην πλάτη του, τη σχέση του με τη ζωή που τρέχει, την επαφή του με τους προγόνους του, με τη γη, με αυτά που θέλει να αντιμετωπίσει και δεν μπορεί. Οπότε ο χρόνος ορίζεται από τον ίδιο τον χαρακτήρα, το ίδιο το έργο, σαν παράγωγο του δημιουργού του. Κάθε χαρακτήρας έχει τον δικό του χρόνο και χώρο.

 Ελένη Γουρνέλου: Κι εκεί αλλά και στον Μέγα Αλέξανδρο του Αβδελιώδη που έπαιξες στο θέατρο του Πειραιά βλέπουμε ότι πάντα υπάρχει ένας ήρωας στη ταινία και στο θέατρο….αλλά αυτή  η μορφή του ήρωα που, συνήθως, είναι βασανισμένος πόσο ‘φυσιολογική΄ οντότητα είναι μέσα στην κοινωνία; Γιατί μάς χρειάζεται πάντα ένας ήρωας;

155835000 779499869587361 5324847200951446510 n
(από αριστερά προς τα δεξιά): Αναστασία Δημητρά (Asifa Hellas, πρέσβης των Emile Awards στην Ελλάδα), Ντίνα Πανέτη (Διευθύντρια ΓΤΕ Παρισίων), Γιώργος Νικόπουλος (Σκηνοθέτης «The Ox»), Δήμητρα Τρυπάνη (Συνθέτρια, «The Ox»)

 Γιώργος Νικόπουλος: Ίσως γιατί οι ήρωες εκφράζουν το κοινό καλό και γιατί δίνουν κουράγιο στον καθένα μας. Το παίρνουμε μέσα από τη ζωή και τις πράξεις του ήρωα όπως προβάλλεται μέσα από την τέχνη. Ακόμα και σαν αντιπαράδειγμα έχουν τον ρόλο τους οι ήρωες. Έχουμε εκπαιδευτεί σαν κοινωνία να αναγνωρίζουμε τις μορφές των ηρώων και φυσικά οι ήρωες παίρνουν διαφορετικές μορφές ανάλογα και με τη κοινωνία στην οποία απευθύνονται.

 Ελένη Γουρνέλου: Γιώργο, παρακολούθησα ένα μάθημά σου από απόσταση στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Πες μου για αυτή τη συνεργασία και με τι σε τροφοδοτεί στη δουλειά σου μια τέτοια συνεργασία.

Γιώργος Νικόπουλος: Είμαι τυχερός γιατί συνεργάζομαι με μια εταιρεία πληροφορικής και εφαρμογών από τη Θεσσαλονίκη, την DOTSOFT και μέσω αυτής της εταιρείας ήλθα σε επαφή και με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου ώστε να ολοκληρώσουμε ένα έργο που έχουμε αναλάβει.  Βέβαια είχα επαφή με το Πανεπιστήμιο και πρωτύτερα, με τον Επίκουρο Καθηγητή,  κ. Κυριακουλάκο  λόγω της ελληνικής ομοσπονδίας animation, της ASIFA HELLAS, αλλά και με τον πρώην δάσκαλό μου στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο πίσω στο 2004, τον Αν. Καθηγητή,  κ. Βοσινάκη. Ήταν μια ευτυχής και καίρια συγκυρία να ξαναδουλέψω τώρα μαζί του. Εφαρμόζω πράγματα μέσω του τεχνικού εξοπλισμού του Πανεπιστημίου, καταγράφω την κίνηση για να αναπτύξουμε το animation χαρακτήρων, πράγματα που επίσης με βοηθούν να συλλέξω υλικό για την ολοκλήρωση της διδακτορικής μου διατριβής. Τώρα ως προς τη χρήση της μάσκας σε σχέση με το animation, τα τελευταία 3 χρόνια παρακολουθώ ένα εργαστήριο υποκριτικής με μάσκα που παραδίδουν η  Έλενα Μαυρίδου και η Δήμητρα Κούζα στο θέατρο ΧΩΡΟΣ. Αν μπορώ να πω ότι μέχρι πρότινος είχε ρίξει ο Αβδελιώδης μέσα μου τους σπόρους, τώρα που φυτρώνουν ρίχνουν το νερό η Έλενα και η Δήμητρα. Τόσο λόγω βιβλιογραφίας όσο όμως και λόγω της πρακτικής στο θέατρο με μάσκα, καθώς η σωματικότητα ενός ηθοποιού με αυτήν την υποκριτική ικανότητα αγγίζει επίσης αρχετυπικές φόρμες χωρίς καν τη χρήση λόγου, μου δείξαν ότι αυτού του είδους το θέατρο θα μπορούσε να είναι ένα βασικό μάθημα σε μια σχολή animation. Ούτως ή άλλως οι άνθρωποι που κατέγραψαν τη μέθοδο του Disney αλλά κατ’ αντιστοιχία και οι άνθρωποι στη σχολή του Lecoq (θέατρο με μάσκα) μελετούσαν κατά κάποιον τρόπο τα ίδια πράγματα, κίνηση ανθρώπων, ζώων και πιο συγκεκριμένα χιμπατζήδων.

 Ελένη Γουρνέλου: Γιώργο, πέρα από αυτά, παίζεις μουσική και τραγουδάς. Κατάγεσαι από μουσική οικογένεια, επίσης. Πώς σε επηρέασε αυτό στον τρόπο που δουλεύεις αλλά και στον δωρικό τρόπο που τραγουδάς, όπως σε έχω δει εδώ στη Σύρο αλλά και στην Αθήνα….Πες μας και γι’ αυτή σου την ενασχόληση.

155557010 2808252902836386 6466774624827628351 nΓιώργος Νικόπουλος: Τη μουσική τη θυμάμαι από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου λόγω οικογένειας, όπως είπες. Ο πατέρας μουσικός, ο θείος μουσικός και μουσικόφιλη οικογένεια. Ο πατέρας μου τραγουδάει και παίζει μπουζούκι και μπαγλαμά. Μου επιτράπηκε να δεχθώ τη μουσική μέσα μου σαν ένα ουσιαστικό παιχνίδι. Σαν έναν δικό μου χρόνο, για έκφραση, για εκπαίδευση. Το παιχνίδι ως γνωστόν έχει πολλαπλές λειτουργίες, ξέρεις, αναπτύσσει τον εγκέφαλό μας κλπ. Κατάλαβα τον ρυθμό, την τονικότητα και την ερμηνεία του λόγου μέσα από τη μουσική. Ευτυχώς ο πατέρας μου έχει επίσης δωρικό τρόπο και από εκεί κατάλαβα τη μεταφορά του νοήματος μέσα από τη μουσική και όχι την έκρηξη του συναισθήματος. Περνώ βέβαια διάφορα στάδια από τότε και είναι πράγματι δύσκολο όταν δονείσαι από μια τέχνη να κρατήσεις το συναίσθημά σου αποκομμένο οπότε, χρειάζεσαι μια συνεχή πάλη, μια τεχνική για να το συγκρατείς. Βέβαια, είχα και το ’μαστίγιο’ του Αβδελιώδη που με βοήθησε προς αυτήν την κατεύθυνση. Η φυσική τάση του ανθρώπου που φέρει τον λόγο ενός συγγραφέα, όπως είναι για παράδειγμα ο Βιζυηνός, είναι να δονηθεί μέσα σε μια αισθηματική κατάσταση. Όμως, ο λόγος εμπεριέχει το συναίσθημα από μόνος του, δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε αυτό που ήδη υπάρχει. Έτσι και στα τραγούδια,: Π.χ. «Μια φούντωση μια φλόγα που έχω μέσα στην καρδιά». Τι άλλο να πούμε;;!!!

 Ελένη Γουρνέλου: Μπορούμε, δηλαδή, να διαχειριζόμαστε τα αισθήματά μας;

Γιώργος Νικόπουλος: Στην τέχνη ναι, οφείλουμε να το κάνουμε. Γιατί άλλο ο άνθρωπος που ερμηνεύει πάνω στη σκηνή κάτι πολύ συγκεκριμένο και άλλο το κοινό που μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του, πλαντάζοντας π.χ. στο κλάμα.  Στην ερμηνεία όμως, πρέπει να υπάρχει διαχείριση, έρχεται δεύτερο το συναίσθημα.

Ελένη Γουρνέλου: Πες μου για το χιούμορ στη ζωή σου…

Γιώργος Νικόπουλος: Το εκτιμώ πάρα πολύ γιατί είναι ένας τρόπος να διαχειρίζεσαι την πραγματικότητα. Η οποία κάπου κουτσαίνει, κάπου θέλεις να τη στρέψεις προς ένα άλλο σημείο, τότε, το χιούμορ σε βοηθάει να το κάνεις. Από μικρός το χρησιμοποιούσα συχνά αυτό για να αλλάξω μια κατάσταση ή για να την ενισχύσω.155979420 218791446598221 532423402345052136 n

Ελένη Γουρνέλου: Γιώργο, πες μου μια μεγάλη, δική σου αλήθεια που την ακολουθείς σαν μπούσουλα στις αποφάσεις σου.

Γιώργος Νικόπουλος: Είναι κάτι που μάλλον αλλάζει μέσα στον χρόνο αυτό. Δεν είναι κάτι σταθερό. Ας εστιάσω στις αποφάσεις που παίρνω κι εκεί, τον τελευταίο καιρό, κάνω το ερώτημα προς τον εαυτό μου, αν θέλω κάτι. Προσπαθώ να είμαι ειλικρινής ως προς αυτό. Ρωτώ τον εαυτό μου αν επιθυμώ να κάνω μια δουλειά, μια επαφή κ.ο.κ. Να δω αν η επιθυμία μου δονείται από μια συνθήκη κι αν εγώ θα ακολουθήσω αυτή τη δόνηση.

Ελένη Γουρνέλου: Γιώργο σ’ ευχαριστώ!

*Η ΕΛΕΝΗ ΓΟΥΡΝΕΛΟΥ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Στη συνέχεια μετακινήθηκε στη Λέσβο εξαιτίας του Ο. Ελύτη και του Ασημάκη Πανσέληνου και από το 1994 εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Οι βασικές σπουδές της είναι στο αντικείμενο «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ και το Msc της στη «Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία του Πανεπιστημίου Αιγαίου». Έχει συνεργαστεί με το ραδιοφωνικό σταθμό ΑΙΟΛΟΣ της Μυτιλήνης και τον ΕΜΠΝΕΥΣΗ της Σύρου σε εκπομπές με συνεντεύξεις με ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων. Έχει εκδώσει μια ποιητική συλλογή με τίτλο: «Αστρολάβος» και αρθρογραφεί  σε εφημερίδες της Λέσβου και της Σύρου. Από το 2018 διαμένει μόνιμα στην Ερμούπολη όπου συνεχίζει να εργάζεται στο Πανεπιστήμιο. Μόνιμο ενδιαφέρον και συνοδοιπόρος στη ζωή ο πολιτισμός και η τέχνη, όχι σαν εξαίρεση, αλλά σαν καθημερινότητα.

 

 

Διαφήμιση