Αρχική Πρόσωπα Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα στην Ελλάδα

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα στην Ελλάδα

Διαφήμιση

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα στην Ελλάδα. Τα «αόρατα παιδιά», οι ΜΚΟ και οι πιάτσες της κακοποίησης. Οι δομές φιλοξενίας, οι έρευνες της ΕΛ.ΑΣ., οι προβληματικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και η ώθηση στην πορνεία για 15 ευρώ

Νέα μεγάλα ερωτήματα για το ζήτημα της μεταχείρισης των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων ανακύπτουν στη συνέχεια της «υπόθεσης Λιγνάδη». Οι καταγγελίες για βιασμούς και οι αναφορές γειτόνων του σκηνοθέτη, στην πλατεία του Αγίου Παύλου στο κέντρο της Αθήνας, για «αθρόες επισκέψεις αμούστακων ανηλίκων από τη Μέση Ανατολή ή την Αφρική στο διαμέρισμα του 8ου ορόφου», με επίκληση τα «εθελοντικά μαθήματα θεάτρου», αποτελούν ένα μόνο μικρό δείγμα της κακής τύχης χιλιάδων ανήλικων αλλοδαπών που βρίσκουν καταφύγιο στη χώρα μας. Με συνεχείς αναφορές για σεξουαλική εκμετάλλευση και κακοποίηση πολλών από αυτούς, για προβληματικές ενέργειες ορισμένων ΜΚΟ και για έρευνες της ΕΛ.ΑΣ. χωρίς, πολλές φορές, ουσιαστικό αντίκρισμα.
Τα στοιχεία, οι δομές

και τα «αόρατα παιδιά»

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στις 15 Φεβρουαρίου 2021 τα καταγεγραμμένα ανήλικα προσφυγόπουλα ήταν 3.973, με τάσεις μείωσης λόγω των προγραμμάτων μετεγκατάστασης. Εξ αυτών το 96% περίπου είναι αγόρια, το 36% είναι από το Αφγανιστάν, το 22% από το Πακιστάν, το 13% από τη Συρία και οι υπόλοιποι από άλλες χώρες. Από τους ανηλίκους οι 1.547 ζουν σε δομές φιλοξενίας, οι 215 σε διαμερίσματα υποστηριζόμενης διαβίωσης, οι 613 σε ξενοδοχεία, οι 408 σε ανοικτά κέντρα φιλοξενίας, ενώ 915 έχουν δηλώσει πως διαμένουν σε επισφαλείς συνθήκες στέγασης (σε καταλήψεις, σε διαμερίσματα με άλλα άτομα, άστεγοι κ.λπ.). Πρόκειται για ένα τμήμα των επονομαζόμενων «αόρατων παιδιών», δηλαδή προσφυγόπουλα αχαρτογράφητα που είναι ευάλωτα για εκμετάλλευση και υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα, στο παρελθόν, είχαν φτάσει τις 5.000.

Στην Αττική υπάρχουν 36 δομές φιλοξενίας με 879 θέσεις, 45 διαμερίσματα που φιλοξενούν 180 ανηλίκους, τέσσερις «ασφαλείς» ζώνες με 120 θέσεις και δύο ξενοδοχεία με 350 ανηλίκους. Σημειώνεται πάντως ότι τα προηγούμενα χρόνια, όταν και υπήρχαν οι κύριες καταγγελίες για σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων από καλλιτέχνες και άλλους, ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων ήταν πολλαπλάσιος. Το 2016 είχε ανέλθει σε 13.677 άτομα, ενώ τα παιδιά που η ηλικία τους ήταν μεταξύ 4-15 ετών ήταν περίπου 8.500. Επιπλέον υπήρχαν εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών που προσδιόριζαν τον αριθμό των ανήλικων προσφύγων τότε στην Ελλάδα σε 20.300!

Οι ΜΚΟ, η φιλοξενία
και οι έλεγχοι

Στο ζήτημα φιλοξενίας και συνολικής διαχείρισης των ανήλικων προσφύγων υπολογίζεται ότι δραστηριοποιούνται περίπου 15 φορείς και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις – ΜΚΟ (Ερυθρός Σταυρός, Γιατροί του Κόσμου, Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Χωριά SOS, Μετάδραση, Praxis, Solidarity Now, Med.In, Home Project κ.ά.), ενώ σημαντική είναι και η παρέμβαση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης αλλά και της Εκκλησίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ την περίοδο 2015-2017 καταγράφονταν περίπου 400 ΜΚΟ να ασχολούνται με το προσφυγικό ζήτημα, το τελευταίο χρονικό διάστημα, που ζητήθηκαν πιστοποιήσεις, πλήρη αναλυτικά στοιχεία για τη δραστηριότητά τους κ.λπ., έχουν πλέον απομείνει στους σχετικούς κρατικούς καταλόγους 27 ΜΚΟ. Για 2-3 οργανώσεις που έχουν συσχετιστεί με το Μεταναστευτικό έχουν υπάρξει αναφορές ότι εκμεταλλεύονται ευρωπαϊκά κονδύλια χωρίς την ανάλογη προσφορά, ότι υπάρχει δίκτυο γνωριμιών μέσα από πολιτικούς σχηματισμούς, με πλημμελή έλεγχο των ανηλίκων, με χρηματοδότηση από ιδιώτες που κατηγορούνται για συμμετοχή σε οικονομικά σκάνδαλα και πιθανό «ξέπλυμα χρήματος». Χωρίς όμως την ανάδειξη αποδεικτικών στοιχείων. Το 2020 υπήρξαν έλεγχοι από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας σε συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ. σε 11 οργανώσεις που διαχειρίζονται συνολικά 37 δομές φιλοξενίας ανηλίκων στην Αττική, στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στην οποία εντοπίστηκαν, όπως αναφέρθηκε, «ελάχιστες παραβάσεις σε δευτερεύοντα θέματα».

Πουλούσαν το
κορμί τους για 15 ευρώ

Οι αναφορές αλλοδαπών μαρτύρων στον «φάκελο Λιγνάδη» για προσέγγισή τους όταν ήταν ανήλικοι σε πιάτσες στο κέντρο της Αθήνας, οι καταγγελίες γειτόνων για «ψαρέματα» σε πλατείες της περιοχής, για ανηλίκους που χτυπούσαν καθημερινά το κουδούνι του ή τους μετέφερε με τη μηχανή του στο σπίτι του ίσως αποτελούν δείγμα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης αλλοδαπών ανηλίκων στην Αθήνα, σε άλλα αστικά κέντρα αλλά και σε hotspots στα νησιά.

Σε έρευνα του Harvard από τη δόκτορα Βασιλεία Διγιδίκη και την καθηγήτρια Ζακλίν Μπάμπα, γίνεται αναφορά στη συνεχή σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων από το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και το Μπανγκλαντές. Οπως καταγραφόταν στη μελέτη, τα αγόρια αυτά, σε πιάτσες στο Πεδίον του Αρεως, στην πλατεία Βικτωρίας, στην πλατεία Μεταξουργείου και αλλού, έναντι 15 ευρώ «πουλούσαν το κορμί τους με την ελπίδα να συγκεντρώσουν χρήματα ώστε να πληρώσουν κάποιον διακινητή που θα τους προωθήσει στην Ευρώπη».

Οπως, επίσης, αναφερόταν στην έρευνα ότι «ο περιορισμένος αριθμός δομών φιλοξενίας ανηλίκων, οι κακές συνθήκες διαβίωσης εντός των hotspots και ο συγχρωτισμός των παιδιών με άγνωστους ενηλίκους σε ένα περιβάλλον με μηδενική προστασία γεννούν τις κατάλληλες συνθήκες για να πέσουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης». Μάλιστα, τότε φέρεται να υπήρχαν και παρεμβάσεις της UNICEF και άλλων οργανώσεων στην Ελλάδα να περιοριστεί αυτή η δραματική κατάσταση με τους ανήλικους «κατασκηνωτές» στο Πεδίον του Αρεως και αλλού, ενώ διατάχθηκε τον Ιούλιο του 2017 σχετική εισαγγελική έρευνα. Μεγάλο τμήμα της σχετικής έρευνας ανατέθηκε στην Ασφάλεια Αττικής (ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου) και οδήγησε σε τρεις διαδικασίες αυτοφώρου, με 35 προσαγωγές αλλοδαπών από τη Μέση Ανατολή και τις βαλκανικές χώρες. Χωρίς ωστόσο να διαπιστωθεί από την ΕΛ.ΑΣ. ότι τα θύματα ήταν ανήλικοι!

Κάθε χρόνο η Ασφάλεια Αττικής (κατά κύριο λόγο η Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων) διερευνά και εξιχνιάζει περίπου 60-75 υποθέσεις αποπλάνησης ή βιασμού ανηλίκων, ενώ περίπου 40-50 παρόμοιες έρευνες πραγματοποιούν ετησίως οι Υπηρεσίες της Βόρειας Ελλάδας. Επιπλέον, το 2020 η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ασχολήθηκε με 300 υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης και παιδικής πορνογραφίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι στη χώρα μας οι κρατούμενοι για σεξουαλικά εγκλήματα (κρατούνται κυρίως στις φυλακές Τρίπολης και Γρεβενών) προσεγγίζουν τους 400, εκ των οποίων σημαντικός αριθμός αφορά κακοποίηση ανηλίκων, παιδεραστία κ.λπ.

Η παρακολούθηση στο Μεταξουργείο, οι καταγγελίες γειτόνων και τα «μαθήματα κατ’ οίκον»

Εξαιρετικά δύσκολο, σύμφωνα με αστυνομικούς, θεωρείται να συγκεντρωθούν στοιχεία για «πορνεία και ωμή εκμετάλλευση ανήλικων αλλοδαπών» λόγω της άρνησης των θυμάτων να μιλήσουν, της έλλειψης οικογενειακού περίγυρου και, για ορισμένους, της σύντομης αναχώρησής τους από την Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε μήνα από δομές φιλοξενίας στο κέντρο της Αθήνας δηλώνονταν, μέχρι πρότινος, σε αστυνομικές υπηρεσίες τουλάχιστον 6-7 εξαφανίσεις ασυνόδευτων προσφυγόπουλων. Τα παιδιά αυτά έβρισκαν τρόπους φυγής από τη χώρα – μέσω κυρίως αεροδρομίων σε νησιά – από επαφές που αποκτούσαν με διακινητές στην Ομόνοια, στο Μεταξουργείο κ.λπ., χωρίς να ειδοποιούν κανέναν για τα σχέδιά τους. Είναι ακόμη ενδεικτικό ότι και η έρευνα που είχε πραγματοποιηθεί από υπηρεσία της Ασφάλειας Αττικής τον Μάιο του 2012 στο προαναφερόμενο διαμέρισμα του ηθοποιού και σκηνοθέτη, ύστερα από καταγγελίες γειτόνων του για συνεχή παρουσία ανηλίκων στο διαμέρισμά του, περιορίστηκε σε μια ολιγοήμερη παρακολούθηση της κατοικίας και σταμάτησε με επίκληση ότι ουδείς έδινε το «παρών» στο σπίτι. Πιθανολογώντας ότι ο σκηνοθέτης έλειπε για θεατρικές παραστάσεις εκτός Αθηνών, ενώ μια ανάγνωση των καταχωρίσεων θα αναδείκνυε ότι ο εν λόγω σκηνοθέτης έδινε το «παρών» σε παράσταση σε θέατρο της οδού Πειραιώς.

Τα εθελοντικά μαθήματα θεάτρου
Ομως μεγάλα ερωτηματικά προκύπτουν και από αναφορές κατοίκων στην περιοχή του Αγίου Παύλου, στο κέντρο της Αθήνας, ότι ο εν λόγω σκηνοθέτης επικαλούνταν ότι πρόσφερε «εθελοντικά μαθήματα θεάτρου στα ανήλικα προσφυγόπουλα». Σημειώνεται ότι την περίοδο 2017-2018 το παράρτημα της UNICEF στη Γενεύη (την ίδια περίοδο είχε αναδειχθεί το σκάνδαλο του ελληνικού γραφείου της UNICEF με την ιδιοποίηση τεράστιων ποσών από υπαλλήλους του) είχε προχωρήσει σε χρηματοδότηση προκειμένου στη Μικρή Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου να παρακολουθήσουν μαθήματα θεάτρου (εργαστήρια, παραστάσεις, master classes) περίπου 400 αλλοδαποί έφηβοι. Τα παιδιά αυτά παρέμεναν σε δομές 14 ΜΚΟ και άλλων φορέων που ασχολούνται με ανήλικους πρόσφυγες. Ωστόσο, κοινωνικοί λειτουργοί αλλά και σημαντικά στελέχη της UNICEF, με τους οποίους επικοινώνησε «Το Βήμα», ανέφεραν ότι «είχε καταγραφεί απροθυμία πολλών παιδιών μετά τα πρώτα ένα-δύο μαθήματα, για άγνωστο λόγο, να συνεχίσουν να παρακολουθούν αυτά τα θεατρικά μαθήματα. Σε προσπάθειες μάλιστα να μεταπειστούν ήταν ανένδοτα». Οι υπεύθυνοι του Εθνικού Θεάτρου αναφέρουν ότι «σε αυτά τα μαθήματα δεν υπήρξε οτιδήποτε μεμπτό και ότι δεν συμμετείχε στα “φροντιστήρια” θεάτρου ο κατηγορούμενος ηθοποιός και σκηνοθέτης», χωρίς περαιτέρω διευκρίνιση για την απροθυμία έφηβων προσφύγων να συνεχίσουν.

Ακόμη στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. δεν απέκλειαν προσέγγιση ανηλίκων στο περιθώριο των μαθημάτων ή και από άλλα πρόσωπα. Σημειώνεται ότι όταν προ μερικών εβδομάδων, στην αρχή της διερεύνησης της υπόθεσης Λιγνάδη, υποβλήθηκε ερώτημα σε εκπρόσωπο μιας από αυτές τις ΜΚΟ «αν υπήρχαν τα θεατρικά μαθήματα στο Εθνικό Θέατρο και σε συνεννόηση με τον κ. Λιγνάδη», εκείνος ανέφερε ότι «έγινε μια προσπάθεια που δεν τελεσφόρησε». Επιπλέον, υπεύθυνος της ίδιας ΜΚΟ δήλωσε ότι στο εν λόγω πρόγραμμα συμμετείχαν μόνο δύο ανήλικοι από τις δομές της, οι οποίοι δεν αποχώρησαν, ενώ εργαζόμενοι στις ίδιες δομές μιλούσαν για ανήλικους πρόσφυγες που αποχώρησαν άρον-άρον από τα μαθήματα. Η υπόθεση αναμένεται να διερευνηθεί διεξοδικά από τις δικαστικές αρχές, αν και τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά έχουν φύγει εκτός Ελλάδας.

 

 

Διαφήμιση