Διαφήμιση

George Enescu/ O εμβληματικός Ρουμάνος μουσικός


«Αυτό που έχει σημασία στην τέχνη είναι να δονείται και να δονεί την ίδια στιγμή όλους τους άλλους. Γι’ αυτό εργάστηκα τόσο πολύ.»

Screenshot 2021 03 25 at 12.48.52 PM

Βρισκόμουν στο Βουκουρέστι πριν αρκετά χρόνια και με εντυπωσίασε από την πρώτη ώρα το πόσο και το πώς οι Ρουμάνοι τιμούν τον συνθέτη Ζορζ Ενέσκου, έχοντας δώσει το όνομά του σε δρόμους, μουσεία, ιδρύματα, κτήρια, πολιτιστικές δραστηριότητες, διαγωνισμούς, σιντριβάνια και ξενοδοχεία. Φιλαρμονική Ζορζ Ενέσκου, φεστιβάλ Ζορζ Ενέσκου, Μουσείο, υποτροφίες… Τιμούν επίσης την οικογένεια της συζύγου του, της Μαρίας Καντακουζηνού. Η οικογένεια Cantacuzino είναι παλαιά ιστορική οικογένεια πριγκίπων της Βλαχίας, που έχει τις ρίζες της στον αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Ιωάννη ΣΤ Καντακουζηνό.

 

Ο πατέρας του, Μολδαβός χωρικός, λάτρευε τη μουσική, διεύθυνε χορωδίες, έπαιζε κιθάρα και συνόδευε την καλλίφωνη σύζυγό του. Από τα οκτώ παιδιά τους επέζησε μόνον ο μετέπειτα συνθέτης, που γεννήθηκε το 1881. Ήταν από νωρίς πρόδηλα τα εξαιρετικά μουσικά προσόντα του μικρού. Ο πατέρας του τον οδήγησε στο Ωδείο του Ιασίου και αργότερα στη Βιέννη (1888-1894) όπου μελέτησε βιολί με σπουδαίους καθηγητές. Tο παιδί-θαύμα, που ήταν τότε μόλις 12 ετών, με τις συναυλίες του, προκάλεσε σπουδαία σχόλια στον τύπο.

Screenshot 2021 03 25 at 12.48.58 PM

Μετά τη Βιέννη εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, για ανώτερες μουσικές σπουδές στο Ωδείο: σύνθεση με τον Jules Massenet και τον Gabriel Fauré, αντίστιξη με τον André Gedalge και βιολί με τον Martin Pierre Marsick. Ο Enescu συνέθετε αδιάκοπα, μουσική δωματίου κυρίως και μελωδίες. Καλλιεργεί φιλίες και πολύτιμες συνεργασίες με μουσικούς όπως οι Alfred Cortot, Pablo Casals, Jacques Thibaud, Maurice Ravel, Jean Roger-Ducasse, Florent Schmitt, Paul Dukas.

 

 

Σύχναζε στα σαλόνια του Παρισιού, συμπεριλαμβανομένων και αυτού της πριγκίπισσας Εlena Bibescos και ταξίδευε σε όλη την Ευρώπη και στη Ρωσία. Στην πατρίδα του, τον υποδέχτηκαν θερμά το 1913, όταν πήγε για να διευθύνει αποσπάσματα των Meistersinger και του Ταξιδιού του Siegfried του Richard Wagner.

Μετά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο διευθύνει στο Βουκουρέστι την Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν, που μέχρι τότε δεν είχε εκεί ερμηνευτεί ποτέ πριν στο σύνολό της. Εκτός από πολλές φιλανθρωπικές συναυλίες για τον Ερυθρό Σταυρό και προσπάθειες να ιδρύσει Φιλαρμονική ορχήστρα στο Iaşi, ο Enescu ολοκληρώνει μερικά σπουδαία έργα, όπως τη δεύτερη Σουίτα του για ορχήστρα (1915) και τη δεύτερη Συμφωνία του (1918), έργα στα οποία εκτιμάται ιδιαίτερα η πρωτοτυπία των ιδεών του. Εκείνη την εποχή μοιράζει το χρόνο μεταξύ Γαλλίας, (της δεύτερης πατρίδας του, που τον ανακήρυξε to 1924 Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής και τον εξέλεξε μέλος επίτιμο, της Ακαδημίας Καλών Τεχνών το1929) και τη Ρουμανία, όπου συνάντησε, ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε την περίφημη για την μόρφωση και την κοινωνική προσφορά πριγκίπισσα Μαρία Καντακουζηνού (Maria Cantacuzino).

Screenshot 2021 03 25 at 12.49.04 PM

O Enescu είναι ο ιδρυτής και ο πρώτος πρόεδρος του Συλλόγου των Ρουμάνων Συνθετών. Ταυτόχρονα, δραστηριοποιήθηκε ως μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, Συνθετών και Εκδοτών της Γαλλίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έπαιξε με μαέστρο τον Leopold Stokowski, στην κεντρική Ευρώπη συνεργάστηκε με τους πιο γνωστούς σολίστες και τις καλύτερες ορχήστρες. Από ένα χρονικό σημείο συνδέεται με θερμή φιλία με τον Béla Bartók. Έχει μια παροιμιώδη, καταπληκτική μουσική μνήμη για την οποία διηγούνται πολλές ιστορίες.

 

Ο Yehudi Menuhin μίλησε πολλές φορές για τον Enescu και την καθοριστική γνωριμία του με αυτόν. «Μου δίδαξε τα σπουδαιότερα πράγματα για τη μουσική και το βιολί με το παράδειγμα, χωρίς πολλά λόγια! Είχε την πηγαία ικανότητα να μετατρέπει τη γνώση σε ζωτικής σημασίας μήνυμα, να δίνει μορφή στην αίσθηση, με άλλα λόγια έδινε ζωή στη μουσική. Μαθητές του υπήρξαν οι Christian Ferras, Ivry Gitlis, Arthur Grumiaux. Ήταν και ο νονός του πιανίστα Ντίνου Lipatti. Ο πιανίστας τον ονόμαζε πνευματικό πατέρα.

Screenshot 2021 03 25 at 12.49.11 PM

Με τον Γεχούντι Μενουχιν

Επέστρεψε στην πατρίδα του, η οποία τον τίμησε ανακηρύσσοντας τον μέλος της Ρουμανικής Ακαδημίας, το 1932. Προσφέρει εκείνα τα χρόνια τεραστίας σημασίας έργο στην μουσική ζωή της Ρουμανίας. Ο ίδιος εμπράκτως βοηθάει και την σύγχρονη μουσική δημιουργία της εποχής, παίζοντας και διευθύνοντας έργα νέων συνθετών και αντιμετωπίζοντας με πάθος και δυναμισμό τις αντιρρήσεις και τον πόλεμο των συντηρητικών κύκλων που τον πολεμούν. Όταν η πολιτική κατάσταση ηρέμησε στην περιοχή, κάλεσε στο Βουκουρέστι μεγάλου κύρους σολίστες όπως τον βιολιστή David Oistrakh και τον πιανίστα Emil Gilels, τον Yehudi Menuhin και πολλούς ακόμα.

Το κομμουνιστικό καθεστώς τον ανάγκασε να αυτοεξοριστεί. Στο Παρίσι αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας και δυσκολεύτηκε οικονομικά, αλλά παρέμεινε ενεργός, δεν έχασε το υπέροχο χιούμορ του, ούτε την ταπεινότητα του. Συνέχισε να παίζει και να συνθέτει. Πέθανε τη νύχτα της 3ης προς 4η Μαΐου 1955. Ο τάφος του βρίσκεται στο νεκροταφείο Père Lachaise (τομέας 68).
Ένα μικρό απόσπασμα από τα απομνημονεύματά του φωτίζει την κεντρική ιδέα της ζωής του: “Η τελειότητα που ενθουσιάζει τόσο πολλούς ανθρώπους, δεν με ενδιαφέρει. Αυτό που έχει σημασία στην τέχνη είναι να δονείται και να δονεί την ίδια στιγμή όλους τους άλλους. Γι’ αυτό εργάστηκα τόσο πολύ.”

Screenshot 2021 03 25 at 12.49.17 PM

Διαφήμιση